Psychologie samenvatting
W1 VL1
Belang voor het HRM vakgebied.
Het gaat over de mens, organisatie en de maatschappij. De mens staat centraal!
W1 VL2
Psychologie bestaat uit twee verschillende onderdelen/woorden.
- Psyche: Geest
- Logos: Studie
- Een studie van de geest.
Volgens het boek: De wetenschap van het gedrag en de psychische//mentale
processen van de mens.
- Gedrag: Alles dat zichtbaar is voor anderen.
- Mentale processen: Interne gedachten die niet zichtbaar zijn voor anderen.
Psychologische specialisaties:
- Grootste groep: Docenten, toegepaste- en experimenteel psychologen.
- Sport/school psycholoog, forensisch en klinisch psycholoog.
- Arbeids- en organisatiepsycholoog, omgevings- en gerond psycholoog.
W1 VL3 De geschiedenis van psychologie/filosofie.
Filosoof René Descartes: Hij vond dat geest en lichaam gescheiden waren(dualisme)
Hierdoor werd het mogelijk om menselijke processen te bestuderen. Hij behoorde
ook tot de stroming van het rationalisme. Een stroming die zei dat de ratio en denken
de enige manier zou zijn om aan wetenschap te doen.
Er kwam kritiek vanuit het empirisme. Het empirisme wil eigenlijk alleen maar
onderzoek doen op basis van de werkelijkheid. Ook vond John Locke dat de mens bij
de geboorte een ongeschreven blad zou zijn, dat door ervaring, opleiding alles moest
leren en zich zo ontwikkelde tot een bepaalde persoonlijkheid.
Beide stromingen zijn van belang geweest in de psychologie!!!
- Descartes Dualisme: Biologisch perspectief.
- John Locke Empirisme: We doen nog steeds empirisch onderzoek.
De geschiedenis van de moderne psychologie Introspectie.
Wilhelm Wundt (1832-1920) De geest in kaart brengen.
Doel: De elementen van onbewuste waarnemingen te ontdekken Dit lukte niet.
Vervolgens ging Wundt psychologische experimenten uitvoeren met mensen.
Tijdens deze experimenten testte hij de reactietijden bij verschillende experimenten.
Ook deed hij onderzoek d.m.v. introspectie.
Hij liet zijn proefpersonen zo uitgebreid mogelijk beschrijven wat ze van binnen
waarnamen en deden ervaren Emotionele reacties = Introspectie!
,Edward Titchener (1867-1927) Leerling van Wilhelm Wundt.
Hij nam de ideëen van Wundt mee naar de Verenigde Staten.
Hij was geïnteresseerd in de structuur- en elementen van de geest. Dit werd het
structuralisme genoemd De structuren van de geest aan het licht brengen.
William James (1842-1910) De belangrijke criticus van Wundt.
De structuur van de geest vond hij niet interessant. Hij richtte zich voornamelijk op de
functies van de geest en het bewustzijn van de geest. Functionalisme.
Met de geest kunnen we o.a.: Onthouden, bedenken en bespreken.
Ook was hij zeer geïnteresseerd in de ideeën van Darwin (1809-1882). Een van deze
ideeën waren dat organismen zich aanpassen aan de omgeving/werkelijke wereld +
de ideeën over emoties en het gedrag van mensen/onderzoek d.m.v. introspectie.
William James was de 1e die het woord psychologie introduceerde d.m.v. een boek.
Doordat er steeds meer onderzoek werd verricht door interspectie, ontstonden er
tegenbewegingen. Ze vonden dat je meer moest kijken naar wat er in de
werkelijkheid gebeurde Empirisch denken.
- Je kan alleen iets met zekerheid zeggen als iets waarneembaar is!
John Watson (1867-1927)
Als reactie op het functionalisme en structuralisme ontstond: het Behaviorisme.
- Bestuderen van het gedrag i.p.v. het denken/bewustzijn.
- Gedrag direct observeren.
- Sociale omgeving zou invloed hebben.
- Relatie stimuli & respons.
- Consequenties van gedrag, denk aan belonen en straffen van bepaald gedrag
- Heeft de omgeving invloed op gedrag?
Andere belangrijke behavioristen zijn: Skinner en Pavlov.
W1 VL4: 6 perspectieven binnen de psychologie Zimbardo.
1. Biologisch denken= Biologische verklaringen van gedrag.
- De grondlegger is Descartes.
- Lichaam werd apart bestudeerd van de geest.
- Genen, zenuwstelsel en het hormonenstelsel (HC2).
2 varianten:
- Neurowetenschap: Hersenen doen onderzoek.
- Evolutionaire psychologie: Genetische adoptie, overleving en voortplanting.
2. Cognitief perspectief: Komt voor bij het structuralisme en het functionalisme.
- Mentale processen zijn wetenschappelijk onderzocht: denken aan herinnering.
- Verwerking en interpretatie van ervaringen.
- Onderzoek naar geheugen, taal en informatieverwerking.
, 3. Behavioristisch perspectief: Focus op waarneembaar- en zichtbaar gedrag.
- Tabula Rasa: Onbeschreven blad Later kennis vergroten in de toekomst.
- Conditioneren: Veel aandacht besteden aan straffen en belonen.
- Waarneembaar gedrag: Echter keken ze niet naar de betreffende cognities.
4. Perspectieven vanuit de gehele persoon Het Holisme.
- Psychodynamisch Onbewuste verlangens en drijfveren. Freud Erikson.
- Reactie door humanisten: Vrije wil/eigen keuzes/ mensisuniek Maslow Rogers
- Karakter/Temperament: Eigen persoonlijkheid Liever alleen of samen zijn?
5. Ontwikkelingsperspectief: Kijken naar de invloed van de levensloop van de
ontwikkeling
- Nature: Kenmerken die aangeboren en bepaald zijn vanaf de geboorte.
- Nurture: Opvoeding van je ouders + invloed van vrienden en van school.
- Levenslooppsychologie: Er wordt gekeken naar de levensloop van een
persoon die bepaald gedrag vertoont. Ook kijken ze naar welk gedrag hoort bij
welke levensfase.
6. Sociocultureel perspectief
- Sociale interactie/leren: We laten gedrag zien waar we van leren.
- Algemene cultuur: Je cultuur is van invloed op je gedrag
- Cross-culturele psychologie:
W1 VL5 Wat is gedrag?
- Gedrag is dat gene wat mensen doen, maar ook wat ze laten dus niet doen.
- Gedrag moet waarneembaar zijn! (Horen, zien, etc)
Verklaren van gedrag:
- Opzoek gaan naar oorzaken.
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag.
- Theorie toetsen .
- Niet te snel oordelen.
- Voorbeeld: Pupilreflex
- Er zijn verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag.
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon.
- Gedrag verschilt van situatie tot situatie.
- Hersenen spelen een cruciale rol bij het gedrag.
Gedrag en de hersenen:
- Kleine hersenen (Cerebellum): Motoristische activiteiten zoals coördinatie.
- Limbische systeem (midden): Gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke
functies zoals bloeddruk, hartslag en spijsvertering.
- Hersenschors: Zetel van hogere functies zoals: denken, leren, waarnemen,
spreken en herinneren.
W1 VL1
Belang voor het HRM vakgebied.
Het gaat over de mens, organisatie en de maatschappij. De mens staat centraal!
W1 VL2
Psychologie bestaat uit twee verschillende onderdelen/woorden.
- Psyche: Geest
- Logos: Studie
- Een studie van de geest.
Volgens het boek: De wetenschap van het gedrag en de psychische//mentale
processen van de mens.
- Gedrag: Alles dat zichtbaar is voor anderen.
- Mentale processen: Interne gedachten die niet zichtbaar zijn voor anderen.
Psychologische specialisaties:
- Grootste groep: Docenten, toegepaste- en experimenteel psychologen.
- Sport/school psycholoog, forensisch en klinisch psycholoog.
- Arbeids- en organisatiepsycholoog, omgevings- en gerond psycholoog.
W1 VL3 De geschiedenis van psychologie/filosofie.
Filosoof René Descartes: Hij vond dat geest en lichaam gescheiden waren(dualisme)
Hierdoor werd het mogelijk om menselijke processen te bestuderen. Hij behoorde
ook tot de stroming van het rationalisme. Een stroming die zei dat de ratio en denken
de enige manier zou zijn om aan wetenschap te doen.
Er kwam kritiek vanuit het empirisme. Het empirisme wil eigenlijk alleen maar
onderzoek doen op basis van de werkelijkheid. Ook vond John Locke dat de mens bij
de geboorte een ongeschreven blad zou zijn, dat door ervaring, opleiding alles moest
leren en zich zo ontwikkelde tot een bepaalde persoonlijkheid.
Beide stromingen zijn van belang geweest in de psychologie!!!
- Descartes Dualisme: Biologisch perspectief.
- John Locke Empirisme: We doen nog steeds empirisch onderzoek.
De geschiedenis van de moderne psychologie Introspectie.
Wilhelm Wundt (1832-1920) De geest in kaart brengen.
Doel: De elementen van onbewuste waarnemingen te ontdekken Dit lukte niet.
Vervolgens ging Wundt psychologische experimenten uitvoeren met mensen.
Tijdens deze experimenten testte hij de reactietijden bij verschillende experimenten.
Ook deed hij onderzoek d.m.v. introspectie.
Hij liet zijn proefpersonen zo uitgebreid mogelijk beschrijven wat ze van binnen
waarnamen en deden ervaren Emotionele reacties = Introspectie!
,Edward Titchener (1867-1927) Leerling van Wilhelm Wundt.
Hij nam de ideëen van Wundt mee naar de Verenigde Staten.
Hij was geïnteresseerd in de structuur- en elementen van de geest. Dit werd het
structuralisme genoemd De structuren van de geest aan het licht brengen.
William James (1842-1910) De belangrijke criticus van Wundt.
De structuur van de geest vond hij niet interessant. Hij richtte zich voornamelijk op de
functies van de geest en het bewustzijn van de geest. Functionalisme.
Met de geest kunnen we o.a.: Onthouden, bedenken en bespreken.
Ook was hij zeer geïnteresseerd in de ideeën van Darwin (1809-1882). Een van deze
ideeën waren dat organismen zich aanpassen aan de omgeving/werkelijke wereld +
de ideeën over emoties en het gedrag van mensen/onderzoek d.m.v. introspectie.
William James was de 1e die het woord psychologie introduceerde d.m.v. een boek.
Doordat er steeds meer onderzoek werd verricht door interspectie, ontstonden er
tegenbewegingen. Ze vonden dat je meer moest kijken naar wat er in de
werkelijkheid gebeurde Empirisch denken.
- Je kan alleen iets met zekerheid zeggen als iets waarneembaar is!
John Watson (1867-1927)
Als reactie op het functionalisme en structuralisme ontstond: het Behaviorisme.
- Bestuderen van het gedrag i.p.v. het denken/bewustzijn.
- Gedrag direct observeren.
- Sociale omgeving zou invloed hebben.
- Relatie stimuli & respons.
- Consequenties van gedrag, denk aan belonen en straffen van bepaald gedrag
- Heeft de omgeving invloed op gedrag?
Andere belangrijke behavioristen zijn: Skinner en Pavlov.
W1 VL4: 6 perspectieven binnen de psychologie Zimbardo.
1. Biologisch denken= Biologische verklaringen van gedrag.
- De grondlegger is Descartes.
- Lichaam werd apart bestudeerd van de geest.
- Genen, zenuwstelsel en het hormonenstelsel (HC2).
2 varianten:
- Neurowetenschap: Hersenen doen onderzoek.
- Evolutionaire psychologie: Genetische adoptie, overleving en voortplanting.
2. Cognitief perspectief: Komt voor bij het structuralisme en het functionalisme.
- Mentale processen zijn wetenschappelijk onderzocht: denken aan herinnering.
- Verwerking en interpretatie van ervaringen.
- Onderzoek naar geheugen, taal en informatieverwerking.
, 3. Behavioristisch perspectief: Focus op waarneembaar- en zichtbaar gedrag.
- Tabula Rasa: Onbeschreven blad Later kennis vergroten in de toekomst.
- Conditioneren: Veel aandacht besteden aan straffen en belonen.
- Waarneembaar gedrag: Echter keken ze niet naar de betreffende cognities.
4. Perspectieven vanuit de gehele persoon Het Holisme.
- Psychodynamisch Onbewuste verlangens en drijfveren. Freud Erikson.
- Reactie door humanisten: Vrije wil/eigen keuzes/ mensisuniek Maslow Rogers
- Karakter/Temperament: Eigen persoonlijkheid Liever alleen of samen zijn?
5. Ontwikkelingsperspectief: Kijken naar de invloed van de levensloop van de
ontwikkeling
- Nature: Kenmerken die aangeboren en bepaald zijn vanaf de geboorte.
- Nurture: Opvoeding van je ouders + invloed van vrienden en van school.
- Levenslooppsychologie: Er wordt gekeken naar de levensloop van een
persoon die bepaald gedrag vertoont. Ook kijken ze naar welk gedrag hoort bij
welke levensfase.
6. Sociocultureel perspectief
- Sociale interactie/leren: We laten gedrag zien waar we van leren.
- Algemene cultuur: Je cultuur is van invloed op je gedrag
- Cross-culturele psychologie:
W1 VL5 Wat is gedrag?
- Gedrag is dat gene wat mensen doen, maar ook wat ze laten dus niet doen.
- Gedrag moet waarneembaar zijn! (Horen, zien, etc)
Verklaren van gedrag:
- Opzoek gaan naar oorzaken.
- Vaak meerdere oorzaken voor hetzelfde gedrag.
- Theorie toetsen .
- Niet te snel oordelen.
- Voorbeeld: Pupilreflex
- Er zijn verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag.
- Gedrag verschilt van persoon tot persoon.
- Gedrag verschilt van situatie tot situatie.
- Hersenen spelen een cruciale rol bij het gedrag.
Gedrag en de hersenen:
- Kleine hersenen (Cerebellum): Motoristische activiteiten zoals coördinatie.
- Limbische systeem (midden): Gedragingen, emoties, inwendige lichamelijke
functies zoals bloeddruk, hartslag en spijsvertering.
- Hersenschors: Zetel van hogere functies zoals: denken, leren, waarnemen,
spreken en herinneren.
