Samenvatting Ondernemingsrecht 2
Hoofdstuk 1.3
Faillissement
Iedere rechtssubject, natuurlijk persoon of rechtspersoon, kan failliet worden verklaard. Dit
houdt in dat er een gerechtelijk beslag op het hele vermogen wordt gelegd ten behoeve van
de schuldeisers.
Als een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid failliet wordt verklaard, dan betekent dat,
dat de vennoten / eigenaar failliet worden verklaard. Alle functionarissen van de
onderneming worden volgens de rechtspraak afzonderlijk failliet verklaard. Maar bij de vof
kan dit toch anders zijn, het faillissement van de vof leidt namelijk niet tot faillissement van
de vennoten, als deze hebben verzocht om te worden toegelaten tot de
schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen. Om de schuldeisers dan toch tegemoet
te komen, wordt de vof apart van de betrokkenen failliet verklaard, de vof heeft namelijk een
afgescheiden vermogen en hierop wordt het faillissementsbeslag gelegd.
→ Nadeel bij deze rechtsvormen is dat de echtgenoot / geregistreerd partner met wie een
gemeenschap is aangegaan ook onder het faillissement valt → art 22 Fw.
Omdat een rechtspersoon een zelfstandig drager van rechten en plichten is, is deze
gescheiden van zijn functionarissen. Hierdoor kan een rechtspersoon zelfstandig failliet
worden verklaard.
→ Maar, als er sprake is van een onbehoorlijke taakvervulling waarvan aannemelijk is dat dit
een belangrijke oorzaak is van het faillissement, dan kunnen de bestuurders toch hoofdelijk
aansprakelijk worden gesteld op grond van art 2:248 lid 1 BW.
→ Hoofdelijk: voor het gehele bedrag met zijn eigen vermogen.
De curator neemt de beheer van de overneming over, hij is hiertoe bevoegd op grond van art
68 Fw. Hij zorgt ervoor dat dienstverbanden worden beëindigd, met toestemming van de
rechter-commissaris, en zorgt ervoor dat alle bezittingen worden verkocht en uit die
opbrengst worden de schuldeisers betaald.
De ondernemer als schuldenaar wordt op grond van art 23 Fw, beschikkingsonbevoegd door
een faillietverklaring. Dit houdt in dat de rechtspersoon niet meer bevoegd is om te
beschikken over een of meerdere specifieke goederen.
Het is ook mogelijk dat er surseance van betaling wordt verleend. In zo’n geval krijgt een
ondernemer of rechtspersoon uitstel van betaling. Surseance is alleen aan de orde als de
ondernemer zijn schulden niet meer kan betalen. De rechter stelt dan op grond van art 215
lid 4 Fw een bewindvoerder aan, en deze voer het beheer over de zaken van de
schuldenaar.
→ Het is dan de bedoeling dat de schuldenaar met zijn schuldeisers in onderhandeling gaat
over een afbetalingsregeling of een akkoord.
, Hoofdstuk 3.3.2 en 3.3.3
Vertegenwoordiging bij tegenstrijdig belang
Als er sprake is van een belangenconflict tussen de rechtspersoon en een individuele
bestuurder van de rechtspersoon, dan dienen anderen de rechtspersoon te
vertegenwoordigen. Het persoonlijke belang van de bestuurder is namelijk bij het conflict
betrokken, en dit is tegenstrijdig aan de belangen van de rechtspersoon.
Tegenstrijdige belangen bij de nv en bv
In art 2:129 lid 5 en 6 en art 2:239 lid 5 en 6 BW zijn hiervoor bepalingen opgenomen.
Hierin staat de bestuurder die een direct of indirect belang heeft dat tegenstrijdig is
met het belang van de vennootschap, niet deelneemt aan de beraadslaging en
besluitvorming.
→ Dit heeft alleen interne werking, handelt de bestuurder toch, dan kan het besluit
niet worden aangetast en zijn er alleen interne sancties mogelijk.
→ Zo’n besluit is bijvoorbeeld vernietigbaar vanwege strijd met bepalingen die tot
stand komen van besluiten regelen, op grond van art 2:15 lid 1 sub a BW.
→ Ook is het mogelijk dat de betreffende bestuurder hoofdelijk aansprakelijk wordt
gehouden jegens de vennootschap wegens onbehoorlijke taakvervulling op grond
van art 2:9 BW of op grond van onrechtmatige daad.
Vroeger was het zo als een of meer bestuurders een tegenstrijdig belang had of
hadden, het hele bestuur onbevoegd werd om te vertegenwoordigen. Tegenwoordig
is het zo dat alleen de ‘besmette’ bestuurder onbevoegd is om de rechtspersoon te
vertegenwoordigen.
Mocht het voorkomen dat alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben, dan is de
raad van commissarissen bevoegd om het besluit te nemen. Ontbreekt de raad of
heeft ook deze een tegenstrijdig belang, dan wordt het besluit door de AvA genomen,
tenzij de statuten anders bepalen.
In beginsel is het aan de betreffende bestuurder om melding te maken van een
mogelijk tegenstrijdig belang. Maar daarnaast moeten ook de overige bestuurders
alert zijn of er bij de overige bestuurders een tegenstrijdig belang bestaat.
Tegenstrijdig belang stichting
Het bestuur is, ook in geval van een tegenstrijdig belang, bevoegd op grond van
literatuur en jurisprudentie.
Tegenstrijdig belang vereniging, coöperatie en OWM.
Dit is te vinden in art 2:47 jo 2:53a BW. In geval van de aanwezigheid van een
tegenstrijdig belang, is de ALV bevoegd om een of meer personen aan te wijzen om
de vereniging te vertegenwoordigen.
→ Dit heeft externe werking, mits de derde op de hoogte is of had kunnen zijn van de
aanwezigheid van het tegenstrijdige belang.
Hoofdstuk 1.3
Faillissement
Iedere rechtssubject, natuurlijk persoon of rechtspersoon, kan failliet worden verklaard. Dit
houdt in dat er een gerechtelijk beslag op het hele vermogen wordt gelegd ten behoeve van
de schuldeisers.
Als een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid failliet wordt verklaard, dan betekent dat,
dat de vennoten / eigenaar failliet worden verklaard. Alle functionarissen van de
onderneming worden volgens de rechtspraak afzonderlijk failliet verklaard. Maar bij de vof
kan dit toch anders zijn, het faillissement van de vof leidt namelijk niet tot faillissement van
de vennoten, als deze hebben verzocht om te worden toegelaten tot de
schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen. Om de schuldeisers dan toch tegemoet
te komen, wordt de vof apart van de betrokkenen failliet verklaard, de vof heeft namelijk een
afgescheiden vermogen en hierop wordt het faillissementsbeslag gelegd.
→ Nadeel bij deze rechtsvormen is dat de echtgenoot / geregistreerd partner met wie een
gemeenschap is aangegaan ook onder het faillissement valt → art 22 Fw.
Omdat een rechtspersoon een zelfstandig drager van rechten en plichten is, is deze
gescheiden van zijn functionarissen. Hierdoor kan een rechtspersoon zelfstandig failliet
worden verklaard.
→ Maar, als er sprake is van een onbehoorlijke taakvervulling waarvan aannemelijk is dat dit
een belangrijke oorzaak is van het faillissement, dan kunnen de bestuurders toch hoofdelijk
aansprakelijk worden gesteld op grond van art 2:248 lid 1 BW.
→ Hoofdelijk: voor het gehele bedrag met zijn eigen vermogen.
De curator neemt de beheer van de overneming over, hij is hiertoe bevoegd op grond van art
68 Fw. Hij zorgt ervoor dat dienstverbanden worden beëindigd, met toestemming van de
rechter-commissaris, en zorgt ervoor dat alle bezittingen worden verkocht en uit die
opbrengst worden de schuldeisers betaald.
De ondernemer als schuldenaar wordt op grond van art 23 Fw, beschikkingsonbevoegd door
een faillietverklaring. Dit houdt in dat de rechtspersoon niet meer bevoegd is om te
beschikken over een of meerdere specifieke goederen.
Het is ook mogelijk dat er surseance van betaling wordt verleend. In zo’n geval krijgt een
ondernemer of rechtspersoon uitstel van betaling. Surseance is alleen aan de orde als de
ondernemer zijn schulden niet meer kan betalen. De rechter stelt dan op grond van art 215
lid 4 Fw een bewindvoerder aan, en deze voer het beheer over de zaken van de
schuldenaar.
→ Het is dan de bedoeling dat de schuldenaar met zijn schuldeisers in onderhandeling gaat
over een afbetalingsregeling of een akkoord.
, Hoofdstuk 3.3.2 en 3.3.3
Vertegenwoordiging bij tegenstrijdig belang
Als er sprake is van een belangenconflict tussen de rechtspersoon en een individuele
bestuurder van de rechtspersoon, dan dienen anderen de rechtspersoon te
vertegenwoordigen. Het persoonlijke belang van de bestuurder is namelijk bij het conflict
betrokken, en dit is tegenstrijdig aan de belangen van de rechtspersoon.
Tegenstrijdige belangen bij de nv en bv
In art 2:129 lid 5 en 6 en art 2:239 lid 5 en 6 BW zijn hiervoor bepalingen opgenomen.
Hierin staat de bestuurder die een direct of indirect belang heeft dat tegenstrijdig is
met het belang van de vennootschap, niet deelneemt aan de beraadslaging en
besluitvorming.
→ Dit heeft alleen interne werking, handelt de bestuurder toch, dan kan het besluit
niet worden aangetast en zijn er alleen interne sancties mogelijk.
→ Zo’n besluit is bijvoorbeeld vernietigbaar vanwege strijd met bepalingen die tot
stand komen van besluiten regelen, op grond van art 2:15 lid 1 sub a BW.
→ Ook is het mogelijk dat de betreffende bestuurder hoofdelijk aansprakelijk wordt
gehouden jegens de vennootschap wegens onbehoorlijke taakvervulling op grond
van art 2:9 BW of op grond van onrechtmatige daad.
Vroeger was het zo als een of meer bestuurders een tegenstrijdig belang had of
hadden, het hele bestuur onbevoegd werd om te vertegenwoordigen. Tegenwoordig
is het zo dat alleen de ‘besmette’ bestuurder onbevoegd is om de rechtspersoon te
vertegenwoordigen.
Mocht het voorkomen dat alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben, dan is de
raad van commissarissen bevoegd om het besluit te nemen. Ontbreekt de raad of
heeft ook deze een tegenstrijdig belang, dan wordt het besluit door de AvA genomen,
tenzij de statuten anders bepalen.
In beginsel is het aan de betreffende bestuurder om melding te maken van een
mogelijk tegenstrijdig belang. Maar daarnaast moeten ook de overige bestuurders
alert zijn of er bij de overige bestuurders een tegenstrijdig belang bestaat.
Tegenstrijdig belang stichting
Het bestuur is, ook in geval van een tegenstrijdig belang, bevoegd op grond van
literatuur en jurisprudentie.
Tegenstrijdig belang vereniging, coöperatie en OWM.
Dit is te vinden in art 2:47 jo 2:53a BW. In geval van de aanwezigheid van een
tegenstrijdig belang, is de ALV bevoegd om een of meer personen aan te wijzen om
de vereniging te vertegenwoordigen.
→ Dit heeft externe werking, mits de derde op de hoogte is of had kunnen zijn van de
aanwezigheid van het tegenstrijdige belang.
