Inhoud
Hoofdstuk 5 Learning...................................................................................................................................2
Hoofdstuk 6 Personality...............................................................................................................................6
Hoofdstuk 22 Power and politics...............................................................................................................10
Hoofdstuk 8 Perception.............................................................................................................................14
Hoofdstuk 9 Motivation.............................................................................................................................17
Hoofdstuk 10 Group formation.................................................................................................................20
................................................................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 11 Group structure...................................................................................................................25
Hoofdstuk 21 Conflict................................................................................................................................29
Hoofdstuk 13 Teamworking.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 12 Individuals in groups............................................................................................................35
,Hoofdstuk 5 Learning
Leren is het proces van het aanwenden van kennis door ervaring en dit leidt tot een blijvende
verandering in het gedrag.
Er zijn twee soorten benaderingen van leren:
1. Behavioristische benadering: al het gedrag wordt veroorzaakt door externe stimuli, mentale
processen zijn niet te observeren en daarom niet valide te bestuderen.
- Bestudeert gedrag
- Focus op stimulus-response
- We leren gewoontes aan
- Leren door trial and error
We kunnen niet leren zonder feedback informatie over de resultaten van ons gedrag.
Reinforcement (versterking) feedback over het succes van eerder gedrag.
Behaviourism maakt verschil tussen belonen en straffen:
- Positieve versterking het gewenste gedrag wordt getoond (deadlines behaald) en een
positieve stimulus wordt aangeboden (bonus uitkeren).
- Negatieve versterking het gewenste gedrag wordt getoond (deadlines behaald) en een
negatieve stimulus wordt weggehaald (onbetaald overwerk opheffen).
- Straf het ongewenste gedrag wordt getoond (deadlines niet gehaald) en een negatieve
stimulus wordt aangeboden (minder loon).
- Negatieve uitroeiing het ongewenst gedrag wordt getoond (deadlines niet gehaald) en een
positieve stimulus wordt weggehaald (bonus afpakken).
Conditionering is verandering in gedrag door een verband te leggen tussen bestaand gedrag en een
stimulus.
Klassieke conditionering (Pavlov)
- Stimulus gedrag, techniek voor het associëren van een gevestigde reactie of gedrag met een
nieuwe stimulus.
- Bijvoorbeeld goed gedrag koppelen aan neutrale stimulus waardoor de stimulus voortaan het
gedrag op kan roepen.
Operationele conditionering (Skinner)
- Gedrag Consequentie, techniek voor het associëren van een reactie of een gedrag met een
consequentie (muis en knop)
- Bijvoorbeeld goed gedrag koppelen aan positieve uitkomst waardoor gedrag herhaald zal
worden.
,Shaping is een procedure om nieuw gedrag stapsgewijs aan te leren via positieve bekrachtiging.
Technisch gaat het om het ontwikkelen van nieuw gedrag door opeenvolgende selectieve bekrachtiging
van gedrag dat het vooropgestelde doelgedrag steeds dichter benadert.
Intermittent (afwisselend) reinforcement de ene keer belonen en de andere keer een neutrale
reactie, dit behoedt gedrag voor uitdoving.
Schedule of reinforcement het patroon en de frequentie/timing van belonen voor gewenst gedrag.
1. Continuous na elke gewenste reactie
2. Fixed ratio na een vooraf bepaald aantal gewenste reacties
3. Variable ratio na een random aantal gewenste reactie
4. Fixed interval na een vooraf vastgestelde periode
5. Variable interval na een random periode
Feedback versterkt niet enkel gedrag, maar ook psychologische constructen zoals waarden,
overtuigingen en motieven.
1.1 Behavioristische benadering in de praktijk
Behaviour modification (gedragsmodificatie) wanneer bij conditionering bepaalde prikkels bij een
patiënt gekoppeld zijn geraakt aan ongewenste gedragsreacties, probeert een behandelaar die
koppeling in een systematisch afleerproces te verminderen en via een aanleerproces te vervangen door
gewenste gedragsreacties.
Organizational behaviour modification, OBMod heeft vijf stappen:
1. Identificeer het gedrag dat moet worden aangespoord.
2. Meet de huidige frequentie van dit gedrag zodat een hoofdlijn ontstaat waaraan verbetering kan
worden gemeten.
3. Bepaal de triggers voor dit gedrag en bepaal ook de consequenties die volgen.
4. Ontwikkel een strategie voor het versterken van gewenst gedrag en het verminderen van ongewenst
gedrag door positieve reinforcement en feedback.
5. Evalueer systematisch de effectiviteit van de benadering in gedragsverandering en vergelijk het met
de vastgestelde hoofdlijn.
2. Cognitieve benadering: leren bestaat uit het vormen van mentale structuren, mentale processen
kunnen bestudeerd worden ook al zijn ze niet direct zichtbaar.
- Bestudeert cognitie
- Focus op informatieverwerking
- We leren cognitieve structuren aan
- Leren door inzicht en begrip
Cybernetic analogy een verklaring voor het leerproces gebaseerd op de componenten en werking van
een feedback controlesysteem. Beschrijft wat er in ons hoofd omgaat.
, Input measurement comparator (standard) effector outputfeedback input
Input (doelen) measurement (zintuigen) comparator (perceptuele proces) effector output
(gedrag).
Intrinsieke feedback komt vanuit onszelf.
Extrinsieke feedback komt vanuit de omgeving.
Concurrent feedback wordt gegeven tijdens het gedrag, kan de ontwikkeling van gedrag beïnvloeden.
Late feedback wordt gegeven na het vertonen van gedrag, kan toekomstig gedrag beïnvloeden.
Cognitieve benadering in de praktijk
Socialisatie het proces waardoor individuele gedragingen, waarden, houdingen en motieven worden
beïnvloed zodat ze overeenkomen met het gewenste gedrag in een organisatorische setting. Waarden,
overtuigingen en motieven worden beïnvloed door de sociale omgeving.
Cognitieve psychologen zien gedragsmodificatie als te simplistisch en richten zich op meer complexe
sociale verklaringen en methodes voor organizational behaviour change.
Behavioral modelling leren door het observeren en nadoen van het gedrag van anderen.
De vier processen van behavioral modelling:
1. Attention processes: leerling focust op het sleutelgedrag van het rolmodel.
2. Retention processes: leerling moet het gedrag herinneren wanneer het rolmodel afwezig is.
3. Production processes: leerling moet in staat zijn om het gedrag te reproduceren.
4.Reinforcement: leerling moet zien dat het rolmodel reinforcement ontvangt voor gedrag en daarna
moet hij het zelf ontvangen.
Provisional selves: van het observeren van anderen tot het uitproberen van deze geobserveerde
gedragingen en de manier waarop we ons daadwerkelijk gedragen in nieuwe organisationele rollen:
1. Observing: gedrag observeren
2. Experimenting: gedrag uitproberen
3. Evaluating: door feedback gedrag wel of niet behouden
Behavioural self-management techniek voor het veranderen van het eigen gedrag door systematisch
manipuleren van cognitieve processen en eventuele consequenties.
Learning organization: organisatievorm die individueel leren faciliteert, met als doel innovatie,
efficiëntie en competitief voordeel te bereiken.
Vijf leerdisciplines van Senge:
1. Persoonlijk meesterschap: beschrijft de kracht van mensen om proactief en continu te blijven leren
om de resultaten te creëren die voor henzelf belangrijk zijn (persoonlijke doelen behalen).
2. Mentale modellen: Reflectie en onderzoek. Werknemers moeten zich echt identificeren met de
waarden van het bedrijf en alles waar hun bedrijf om draait.
Hoofdstuk 5 Learning...................................................................................................................................2
Hoofdstuk 6 Personality...............................................................................................................................6
Hoofdstuk 22 Power and politics...............................................................................................................10
Hoofdstuk 8 Perception.............................................................................................................................14
Hoofdstuk 9 Motivation.............................................................................................................................17
Hoofdstuk 10 Group formation.................................................................................................................20
................................................................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 11 Group structure...................................................................................................................25
Hoofdstuk 21 Conflict................................................................................................................................29
Hoofdstuk 13 Teamworking.......................................................................................................................31
Hoofdstuk 12 Individuals in groups............................................................................................................35
,Hoofdstuk 5 Learning
Leren is het proces van het aanwenden van kennis door ervaring en dit leidt tot een blijvende
verandering in het gedrag.
Er zijn twee soorten benaderingen van leren:
1. Behavioristische benadering: al het gedrag wordt veroorzaakt door externe stimuli, mentale
processen zijn niet te observeren en daarom niet valide te bestuderen.
- Bestudeert gedrag
- Focus op stimulus-response
- We leren gewoontes aan
- Leren door trial and error
We kunnen niet leren zonder feedback informatie over de resultaten van ons gedrag.
Reinforcement (versterking) feedback over het succes van eerder gedrag.
Behaviourism maakt verschil tussen belonen en straffen:
- Positieve versterking het gewenste gedrag wordt getoond (deadlines behaald) en een
positieve stimulus wordt aangeboden (bonus uitkeren).
- Negatieve versterking het gewenste gedrag wordt getoond (deadlines behaald) en een
negatieve stimulus wordt weggehaald (onbetaald overwerk opheffen).
- Straf het ongewenste gedrag wordt getoond (deadlines niet gehaald) en een negatieve
stimulus wordt aangeboden (minder loon).
- Negatieve uitroeiing het ongewenst gedrag wordt getoond (deadlines niet gehaald) en een
positieve stimulus wordt weggehaald (bonus afpakken).
Conditionering is verandering in gedrag door een verband te leggen tussen bestaand gedrag en een
stimulus.
Klassieke conditionering (Pavlov)
- Stimulus gedrag, techniek voor het associëren van een gevestigde reactie of gedrag met een
nieuwe stimulus.
- Bijvoorbeeld goed gedrag koppelen aan neutrale stimulus waardoor de stimulus voortaan het
gedrag op kan roepen.
Operationele conditionering (Skinner)
- Gedrag Consequentie, techniek voor het associëren van een reactie of een gedrag met een
consequentie (muis en knop)
- Bijvoorbeeld goed gedrag koppelen aan positieve uitkomst waardoor gedrag herhaald zal
worden.
,Shaping is een procedure om nieuw gedrag stapsgewijs aan te leren via positieve bekrachtiging.
Technisch gaat het om het ontwikkelen van nieuw gedrag door opeenvolgende selectieve bekrachtiging
van gedrag dat het vooropgestelde doelgedrag steeds dichter benadert.
Intermittent (afwisselend) reinforcement de ene keer belonen en de andere keer een neutrale
reactie, dit behoedt gedrag voor uitdoving.
Schedule of reinforcement het patroon en de frequentie/timing van belonen voor gewenst gedrag.
1. Continuous na elke gewenste reactie
2. Fixed ratio na een vooraf bepaald aantal gewenste reacties
3. Variable ratio na een random aantal gewenste reactie
4. Fixed interval na een vooraf vastgestelde periode
5. Variable interval na een random periode
Feedback versterkt niet enkel gedrag, maar ook psychologische constructen zoals waarden,
overtuigingen en motieven.
1.1 Behavioristische benadering in de praktijk
Behaviour modification (gedragsmodificatie) wanneer bij conditionering bepaalde prikkels bij een
patiënt gekoppeld zijn geraakt aan ongewenste gedragsreacties, probeert een behandelaar die
koppeling in een systematisch afleerproces te verminderen en via een aanleerproces te vervangen door
gewenste gedragsreacties.
Organizational behaviour modification, OBMod heeft vijf stappen:
1. Identificeer het gedrag dat moet worden aangespoord.
2. Meet de huidige frequentie van dit gedrag zodat een hoofdlijn ontstaat waaraan verbetering kan
worden gemeten.
3. Bepaal de triggers voor dit gedrag en bepaal ook de consequenties die volgen.
4. Ontwikkel een strategie voor het versterken van gewenst gedrag en het verminderen van ongewenst
gedrag door positieve reinforcement en feedback.
5. Evalueer systematisch de effectiviteit van de benadering in gedragsverandering en vergelijk het met
de vastgestelde hoofdlijn.
2. Cognitieve benadering: leren bestaat uit het vormen van mentale structuren, mentale processen
kunnen bestudeerd worden ook al zijn ze niet direct zichtbaar.
- Bestudeert cognitie
- Focus op informatieverwerking
- We leren cognitieve structuren aan
- Leren door inzicht en begrip
Cybernetic analogy een verklaring voor het leerproces gebaseerd op de componenten en werking van
een feedback controlesysteem. Beschrijft wat er in ons hoofd omgaat.
, Input measurement comparator (standard) effector outputfeedback input
Input (doelen) measurement (zintuigen) comparator (perceptuele proces) effector output
(gedrag).
Intrinsieke feedback komt vanuit onszelf.
Extrinsieke feedback komt vanuit de omgeving.
Concurrent feedback wordt gegeven tijdens het gedrag, kan de ontwikkeling van gedrag beïnvloeden.
Late feedback wordt gegeven na het vertonen van gedrag, kan toekomstig gedrag beïnvloeden.
Cognitieve benadering in de praktijk
Socialisatie het proces waardoor individuele gedragingen, waarden, houdingen en motieven worden
beïnvloed zodat ze overeenkomen met het gewenste gedrag in een organisatorische setting. Waarden,
overtuigingen en motieven worden beïnvloed door de sociale omgeving.
Cognitieve psychologen zien gedragsmodificatie als te simplistisch en richten zich op meer complexe
sociale verklaringen en methodes voor organizational behaviour change.
Behavioral modelling leren door het observeren en nadoen van het gedrag van anderen.
De vier processen van behavioral modelling:
1. Attention processes: leerling focust op het sleutelgedrag van het rolmodel.
2. Retention processes: leerling moet het gedrag herinneren wanneer het rolmodel afwezig is.
3. Production processes: leerling moet in staat zijn om het gedrag te reproduceren.
4.Reinforcement: leerling moet zien dat het rolmodel reinforcement ontvangt voor gedrag en daarna
moet hij het zelf ontvangen.
Provisional selves: van het observeren van anderen tot het uitproberen van deze geobserveerde
gedragingen en de manier waarop we ons daadwerkelijk gedragen in nieuwe organisationele rollen:
1. Observing: gedrag observeren
2. Experimenting: gedrag uitproberen
3. Evaluating: door feedback gedrag wel of niet behouden
Behavioural self-management techniek voor het veranderen van het eigen gedrag door systematisch
manipuleren van cognitieve processen en eventuele consequenties.
Learning organization: organisatievorm die individueel leren faciliteert, met als doel innovatie,
efficiëntie en competitief voordeel te bereiken.
Vijf leerdisciplines van Senge:
1. Persoonlijk meesterschap: beschrijft de kracht van mensen om proactief en continu te blijven leren
om de resultaten te creëren die voor henzelf belangrijk zijn (persoonlijke doelen behalen).
2. Mentale modellen: Reflectie en onderzoek. Werknemers moeten zich echt identificeren met de
waarden van het bedrijf en alles waar hun bedrijf om draait.
