Leerdoelen biologische geneesmiddelen:
1. De opbouw van DNA, RNA en een eiwit in relatie tot de functie dan wel activiteit van dit
eiwit te kunnen beschrijven.
2. De opbouw van een prokaryote en eukaryote cel en de belangrijkste verschillen
tussen deze twee celtypen te kunnen benoemen in relatie tot het soort eiwit dat moet
worden geproduceerd.
3. Kennis over de meest gebruikte moleculair biologische technieken voor de
productie van biomoleculen.
4. Een weloverwogen keuze te kunnen maken voor het type gastheercel aan de hand van
de eigenschappen van het recombinante eiwit, de therapeutische toepassing, en
de schaal waarop het geproduceerd dient te worden.
5. De basale biotechnologische processen/fermentatietechnieken kunnen duiden.
6. Een kloneringsplan op te stellen voor de recombinante productie van
therapeutische eiwitten.
7. De belangrijkste analytische technieken en hun principes te kennen die nodig zijn
voor de zuivering van biomoleculen, zoals eiwitten, RNA en DNA en cellen.
8. Een weloverwogen keuze te kunnen maken van een combinatie
van zuiveringstechnieken aan de hand van de eigenschappen van het recombinante
eiwit.
9. Een plasmaconcentratie-tijd-curve van een enkelvoudige intraveneuze
toediening uitgaande van een 2-compartimentsysteem en de hieruit afgeleide
belangrijkste farmacokinetische parameters te benoemen en te berekenen.
10. Te kunnen beredeneren op welke manier de fysisch-chemische eigenschappen van
een complex geneesmiddel een rol kunnen spelen in de verdelings- en
eliminatieprocessen.
11. Te kunnen beredeneren hoe de fysische en chemische stabiliteit en de
daarmee samenhangende werkzaamheid van eiwitten kan worden beïnvloed door
middel van formulering, engineering en preservering.
,12. Besef te hebben van de kwaliteitseisen en de juiste technieken kunnen kiezen om
de activiteit, kwaliteit en de zuiverheid van een product te bepalen.
13. Kennis te hebben van het werkingsmechanisme van de complexe geneesmiddelen en
te kunnen beschrijven welke factoren deze werking kunnen beïnvloeden
(formulering, neutraliserende antistoffen) en welke mogelijke bijwerkingen van
complexe geneesmiddelen kunnen ontstaan (immunogeniciteit).
14. Besef te hebben van de ethische en economische implicaties van
complexe geneesmiddelen en registratietraject.
15. Kennis te hebben van andere gen- en celmodulerende therapieën.
Vragen week 1:
1. Wat houdt transcriptie in?
2. Wat houdt translatie in?
3. Wat is de functie van een poly A staart?
4. Wat is de untranslated region?
5. Beschrijf hoe eiwittransport verloopt.
6. Welke posttranlationele processen zijn het belangrijkst bij eiwitten?
7. Wat is N-glycosylering?
8. Waar vindt N-glycosylering plaats?
9. Wat is de functie van N-glycosylering?
10. Waarom is het belangrijk te weten dat N-linked glycosylering van organisme tot
organisme verschilt?
11. Noem 3 verschillen tussen prokaryote en eukaryote cellen.
12. Wat zijn restrictie enzymen?
13. Noem de 7 stappen die nodig zijn om een recombinant therapeutisch eiwit
te selecteren, ontwerpen en produceren.
14. Wat is een vector eigenlijk?
15. Noem 3 nadelen van zoogdiercellen.
16. Welke dingen heb je allemaal nodig om een PCR reactie uit te kunnen
voeren?
17. Uit welke 3 fasen bestaat een PCR reactie?
18. Wat is een PCR primer?
19. Noem 5 farmacologische eigenschappen waar glycosylering voor zorgt.
20. Waar kan O-gebonden glycosylatie alleen maar plaatsvinden? En N-
glycosylatie?
21. Noem 5 voordelen en 2 nadelen van het gebruiken van prokaryoten als
expressie gastheercellen.
, 22. Noem 3 voordelen en 1 nadeel van het gebruiken van schimmels als
expressie gastheercellen.
23. Noem 2 voordelen en 4 nadelen van het gebruiken van zoogdierlijke cellen
als expressie gastheercellen.
24. Wat zijn expressievectoren?
25. Noem 4 verschillen tussen biopharmaceuticals en small molecule drugs.
26. Waarom spreken we van biosimilars ipv biogenerics?
27. Welke 5 nucleotiden zijn er?
28. Stel, je hebt deze sequentie:
5’....caggcgcCGGAGGACTAGCCTGGGGTCACAGGGATGCCGCGGCTCCTCCGCTTGTCCCTGCTGT...
3’....gtccgcgGCCTCCTGATCGGACCCCAGTGTCCCTACGGCGCCGAGGAGGCGAACAGGGACGACA...
Wat is hier de template/matrijs streng? En wat is de coderende streng?
29. Noem 3 verschillen tussen DNA en RNA.
30. Waar vinden de volgende processen plaats: RNA synthese, eiwit synthese, eiwit
glycosylering, RNA splicing
31. Wat is de functie van een promotor?
32. Waar staat de afkorting ORI voor en wat is het?
33. Wat is een enhancer?
34. Wat is een signaalpeptide?
35. Wat is de functie van messenger RNA?
36. Wat is de functie van ribosomaal RNA?
37. Wat is de functie van micro RNA?
38. Wat is de functie van transfer RNA?
39. Wat is een restrictie enzym herkenningsplek?
40. Wat is een eiwit tag?
41. Wat is de 5’ UTR?
42. Wat is een kozak sequentie?
43. Wat is de Poly A signaal sequentie?
44. Wat is een resistentiemarker?
45. Waar staat ORF voor en wat is het?
46. Wat is MCS?
47. Welke 3 typen cleavage heb je bij restrictie enzymen?
, 48. Waar kun je de volgende dingen vinden in dit plaatje? ORI, promoter, restriction
enzyme recognition sites, protein tag, 5’UTR, Start codon, resistance marker.
49.
Noem een promotor die most likely is om te worden geexpressed in eukaryote cellen.
50. Noem een promotor die most likely is om te worden geexpressed in prokaryote
cellen.
51. DNA sequentie is altijd van … naar …. Richting
52. Eiwit sequentie is altijd van …… naar ……
53. Waarom zet je mRNA om in cDNA?
54. Hieronder staat de volledige cDNA sequentie van insuline.
Noteer de sequentie van zowel de forward als de reverse primer (20 nucleotides lang, van 5’
naar 3’) waarmee dit cDNA in zijn geheel geamplificeerd kan worden.
>cDNA_sequence_INS (459 bp)
TCCAGGACAGGCTGCATCAGAAGAGGCCATCAAGCAGGTCTGTTCCAAGGGCCTTTGCGT
CAGGTGGGCTCAGGATTCCAGGGTGGCTGGACCCCAGGCCCCAGCTCTGCAGCAGGGAGG
ACGTGGCTGGGCTCGTGAAGCATGTGGGGGTGAGCCCAGGGGCCCCAAGGCAGGGCACCT
GGCCTTCAGCCTGCCTCAGCCCTGCCTGTCTCCCAGATCACTGTCCTTCTGCCATGGCCC
TGTGGATGCGCCTCCTGCCCCTGCTGGCGCTGCTGGCCCTCTGGGGACCTGACCCAGCCG
CAGCCTTTGTGAACCAACACCTGTGCGGCTCACACCTGGTGGAAGCTCTCTACCTAGTGT
GCGGGGAACGAGGCTTCTTCTACACACCCAAGACCCGCCGGGAGGCAGAGGACCTGCAGG
TGGGGCAGGTGGAGCTGGGCGGGGGCCCTGGTGCAGGCAGCCTGCAGCCCTTGGCCCTGG
AGGGGTCCCTGCAGAAGCGTGGCATTGTGGAACAATGCTGTACCAGCATCTGCTCCCTCT
ACCAGCTGGAGAACTACTGCAACTAGACGCAGCCCGCAGGCAGCCCCACACCCGCCGCCT
CCTGCACCGAGAGAGATGGAATAAAGCCCTTGAACCAGC
1. De opbouw van DNA, RNA en een eiwit in relatie tot de functie dan wel activiteit van dit
eiwit te kunnen beschrijven.
2. De opbouw van een prokaryote en eukaryote cel en de belangrijkste verschillen
tussen deze twee celtypen te kunnen benoemen in relatie tot het soort eiwit dat moet
worden geproduceerd.
3. Kennis over de meest gebruikte moleculair biologische technieken voor de
productie van biomoleculen.
4. Een weloverwogen keuze te kunnen maken voor het type gastheercel aan de hand van
de eigenschappen van het recombinante eiwit, de therapeutische toepassing, en
de schaal waarop het geproduceerd dient te worden.
5. De basale biotechnologische processen/fermentatietechnieken kunnen duiden.
6. Een kloneringsplan op te stellen voor de recombinante productie van
therapeutische eiwitten.
7. De belangrijkste analytische technieken en hun principes te kennen die nodig zijn
voor de zuivering van biomoleculen, zoals eiwitten, RNA en DNA en cellen.
8. Een weloverwogen keuze te kunnen maken van een combinatie
van zuiveringstechnieken aan de hand van de eigenschappen van het recombinante
eiwit.
9. Een plasmaconcentratie-tijd-curve van een enkelvoudige intraveneuze
toediening uitgaande van een 2-compartimentsysteem en de hieruit afgeleide
belangrijkste farmacokinetische parameters te benoemen en te berekenen.
10. Te kunnen beredeneren op welke manier de fysisch-chemische eigenschappen van
een complex geneesmiddel een rol kunnen spelen in de verdelings- en
eliminatieprocessen.
11. Te kunnen beredeneren hoe de fysische en chemische stabiliteit en de
daarmee samenhangende werkzaamheid van eiwitten kan worden beïnvloed door
middel van formulering, engineering en preservering.
,12. Besef te hebben van de kwaliteitseisen en de juiste technieken kunnen kiezen om
de activiteit, kwaliteit en de zuiverheid van een product te bepalen.
13. Kennis te hebben van het werkingsmechanisme van de complexe geneesmiddelen en
te kunnen beschrijven welke factoren deze werking kunnen beïnvloeden
(formulering, neutraliserende antistoffen) en welke mogelijke bijwerkingen van
complexe geneesmiddelen kunnen ontstaan (immunogeniciteit).
14. Besef te hebben van de ethische en economische implicaties van
complexe geneesmiddelen en registratietraject.
15. Kennis te hebben van andere gen- en celmodulerende therapieën.
Vragen week 1:
1. Wat houdt transcriptie in?
2. Wat houdt translatie in?
3. Wat is de functie van een poly A staart?
4. Wat is de untranslated region?
5. Beschrijf hoe eiwittransport verloopt.
6. Welke posttranlationele processen zijn het belangrijkst bij eiwitten?
7. Wat is N-glycosylering?
8. Waar vindt N-glycosylering plaats?
9. Wat is de functie van N-glycosylering?
10. Waarom is het belangrijk te weten dat N-linked glycosylering van organisme tot
organisme verschilt?
11. Noem 3 verschillen tussen prokaryote en eukaryote cellen.
12. Wat zijn restrictie enzymen?
13. Noem de 7 stappen die nodig zijn om een recombinant therapeutisch eiwit
te selecteren, ontwerpen en produceren.
14. Wat is een vector eigenlijk?
15. Noem 3 nadelen van zoogdiercellen.
16. Welke dingen heb je allemaal nodig om een PCR reactie uit te kunnen
voeren?
17. Uit welke 3 fasen bestaat een PCR reactie?
18. Wat is een PCR primer?
19. Noem 5 farmacologische eigenschappen waar glycosylering voor zorgt.
20. Waar kan O-gebonden glycosylatie alleen maar plaatsvinden? En N-
glycosylatie?
21. Noem 5 voordelen en 2 nadelen van het gebruiken van prokaryoten als
expressie gastheercellen.
, 22. Noem 3 voordelen en 1 nadeel van het gebruiken van schimmels als
expressie gastheercellen.
23. Noem 2 voordelen en 4 nadelen van het gebruiken van zoogdierlijke cellen
als expressie gastheercellen.
24. Wat zijn expressievectoren?
25. Noem 4 verschillen tussen biopharmaceuticals en small molecule drugs.
26. Waarom spreken we van biosimilars ipv biogenerics?
27. Welke 5 nucleotiden zijn er?
28. Stel, je hebt deze sequentie:
5’....caggcgcCGGAGGACTAGCCTGGGGTCACAGGGATGCCGCGGCTCCTCCGCTTGTCCCTGCTGT...
3’....gtccgcgGCCTCCTGATCGGACCCCAGTGTCCCTACGGCGCCGAGGAGGCGAACAGGGACGACA...
Wat is hier de template/matrijs streng? En wat is de coderende streng?
29. Noem 3 verschillen tussen DNA en RNA.
30. Waar vinden de volgende processen plaats: RNA synthese, eiwit synthese, eiwit
glycosylering, RNA splicing
31. Wat is de functie van een promotor?
32. Waar staat de afkorting ORI voor en wat is het?
33. Wat is een enhancer?
34. Wat is een signaalpeptide?
35. Wat is de functie van messenger RNA?
36. Wat is de functie van ribosomaal RNA?
37. Wat is de functie van micro RNA?
38. Wat is de functie van transfer RNA?
39. Wat is een restrictie enzym herkenningsplek?
40. Wat is een eiwit tag?
41. Wat is de 5’ UTR?
42. Wat is een kozak sequentie?
43. Wat is de Poly A signaal sequentie?
44. Wat is een resistentiemarker?
45. Waar staat ORF voor en wat is het?
46. Wat is MCS?
47. Welke 3 typen cleavage heb je bij restrictie enzymen?
, 48. Waar kun je de volgende dingen vinden in dit plaatje? ORI, promoter, restriction
enzyme recognition sites, protein tag, 5’UTR, Start codon, resistance marker.
49.
Noem een promotor die most likely is om te worden geexpressed in eukaryote cellen.
50. Noem een promotor die most likely is om te worden geexpressed in prokaryote
cellen.
51. DNA sequentie is altijd van … naar …. Richting
52. Eiwit sequentie is altijd van …… naar ……
53. Waarom zet je mRNA om in cDNA?
54. Hieronder staat de volledige cDNA sequentie van insuline.
Noteer de sequentie van zowel de forward als de reverse primer (20 nucleotides lang, van 5’
naar 3’) waarmee dit cDNA in zijn geheel geamplificeerd kan worden.
>cDNA_sequence_INS (459 bp)
TCCAGGACAGGCTGCATCAGAAGAGGCCATCAAGCAGGTCTGTTCCAAGGGCCTTTGCGT
CAGGTGGGCTCAGGATTCCAGGGTGGCTGGACCCCAGGCCCCAGCTCTGCAGCAGGGAGG
ACGTGGCTGGGCTCGTGAAGCATGTGGGGGTGAGCCCAGGGGCCCCAAGGCAGGGCACCT
GGCCTTCAGCCTGCCTCAGCCCTGCCTGTCTCCCAGATCACTGTCCTTCTGCCATGGCCC
TGTGGATGCGCCTCCTGCCCCTGCTGGCGCTGCTGGCCCTCTGGGGACCTGACCCAGCCG
CAGCCTTTGTGAACCAACACCTGTGCGGCTCACACCTGGTGGAAGCTCTCTACCTAGTGT
GCGGGGAACGAGGCTTCTTCTACACACCCAAGACCCGCCGGGAGGCAGAGGACCTGCAGG
TGGGGCAGGTGGAGCTGGGCGGGGGCCCTGGTGCAGGCAGCCTGCAGCCCTTGGCCCTGG
AGGGGTCCCTGCAGAAGCGTGGCATTGTGGAACAATGCTGTACCAGCATCTGCTCCCTCT
ACCAGCTGGAGAACTACTGCAACTAGACGCAGCCCGCAGGCAGCCCCACACCCGCCGCCT
CCTGCACCGAGAGAGATGGAATAAAGCCCTTGAACCAGC
