VOEDINGSLEER
Werkcollege 1 | Voeding bij zwangerschap en
borstvoeding (lactatie)
Doelstellingen werkcollege 1
De student kan:
de fysiologische veranderingen beschrijven die van invloed zijn op de
voedingsbehoefte van de zwangere (fysiologische veranderingen:
gewichtstoename, veranderingen in het hart- en vaatstelsel,
veranderingen in het maag-darmkanaal)
Tijdens de zwangerschap is goede voeding extra belangrijk. In de hele
zwangerschap is de baby afhankelijk van de voeding die de moeder gebruikt. Om
de foetus te beschermen en goed te laten groeien gaan de essentiële
voedingsstoffen eerst naar de foetus.
De moeder zal tijdens de zwangerschap toenemen in gewicht (10-15 kg),
afhankelijk van het aantal foetussen en het startgewicht. Dit is belangrijk voor de
groei van de foetus en de gezondheid van de moeder. Ook staat het gewicht van
de moeder in relatie met het geboortegewicht en voorspelt het een gezond en
ontwikkeld kind. Verder zal tijdens de zwangerschap bij de moeder de vetreserve
van de moeder toenemen (bescherming kind en voorraad voor moedermelk) net
als de hoeveelheid lichaamsvloeistoffen en bloed. Daarnaast worden het
vruchtwater en de placenta ook omvangrijker. Hiervoor is kwalitatief goede
voeding nodig.
de fysiologische veranderingen beschrijven die van invloed zijn op de
voedingsbehoefte van de lacterende moeder
- ongeveer 500kcal extra per dag
- voldoende beweging (is goed te combineren met borstvoeding)
- meer koolhydraten, vezels, ijzer en vitamine D
VOEDINGSLEER BLOK 2.4 TESSA VELLEMA 1
, - voorkom dehydratie (minimaal 2-2,5 liter)
verband leggen tussen de behoefte aan macro- en micronutriënten en
de fysiologische veranderingen gedurende de zwangerschap/ lactatie
Tijdens de zwangerschap heeft de moeder bepaalde voedingsstoffen waar extra
aandacht aan besteed moet worden.
- energie -> zwangere 300kcal extra / lacterende 500 kcal extra
- foliumzuur, vitamine b12, ijzer, zink, eiwitten en essentiële vetzuren -> DNA
synthese, celvorming/groei en bloedtoename
- vitamine D, calcium, fosfor, magnesium en fluor -> skeletvorming
- alle andere micronutriënten en energie -> gezonde groei
* Tekort aan foliumzuur kan een open ruggetje veroorzaken, na 6 weken zou de
neurale buis helemaal gesloten moeten zijn bij een normale groei
* Bij ongeboren kinderen kan rauwe melk (au lait cru) of rauwmelkse zachte kaas
erg schadelijk zijn, deze bevat namelijk de bacterie listeria. Daarnaast bevat
rauw vlees vaak de parasiet toxoplasma gondii die ernstige neurologische
afwijkingen (zintuigen, hersenen) kan veroorzaken of zelfs tot invaliditeit of
overlijden kan leiden.
* Roken, alcohol, te veel zout en zoetstoffen beperken
* Tweemaal vis in de week waarvan eenmaal vette vis. Indien dit niet te halen is
bij slikken met capsules of omega-3-rijke producten eten.
* Voorkom een teveel aan vitamine A, deze kan voor aangeboren afwijkingen bij
het kind zorgen, beta-caroteen de provitamine A is een goede vervanger (bv in
supplementen)
het verschil in energiebehoefte verklaren van de zwangere/ lacterende
in relatie tot de niet zwangere/ lacterende vrouw.
Voedingsstof Zwangere/lacterende Normale vrouw
Energie 1800-2900 kcal 1800-2600 kcal
Eiwit 65 g / max 25 en% 50 g / max 25 en%
Vet 20-35 en% 20-35 en%
Verzadigd vet Max 10 en% Max 10 en%
Koolhydraten 40 en% 40 en%
Voedingsvezel 35 g 30 g
Calcium 1000 mg / max 2,5 g 1000 mg / max 2,5 g
VOEDINGSLEER BLOK 2.4 TESSA VELLEMA 2
Werkcollege 1 | Voeding bij zwangerschap en
borstvoeding (lactatie)
Doelstellingen werkcollege 1
De student kan:
de fysiologische veranderingen beschrijven die van invloed zijn op de
voedingsbehoefte van de zwangere (fysiologische veranderingen:
gewichtstoename, veranderingen in het hart- en vaatstelsel,
veranderingen in het maag-darmkanaal)
Tijdens de zwangerschap is goede voeding extra belangrijk. In de hele
zwangerschap is de baby afhankelijk van de voeding die de moeder gebruikt. Om
de foetus te beschermen en goed te laten groeien gaan de essentiële
voedingsstoffen eerst naar de foetus.
De moeder zal tijdens de zwangerschap toenemen in gewicht (10-15 kg),
afhankelijk van het aantal foetussen en het startgewicht. Dit is belangrijk voor de
groei van de foetus en de gezondheid van de moeder. Ook staat het gewicht van
de moeder in relatie met het geboortegewicht en voorspelt het een gezond en
ontwikkeld kind. Verder zal tijdens de zwangerschap bij de moeder de vetreserve
van de moeder toenemen (bescherming kind en voorraad voor moedermelk) net
als de hoeveelheid lichaamsvloeistoffen en bloed. Daarnaast worden het
vruchtwater en de placenta ook omvangrijker. Hiervoor is kwalitatief goede
voeding nodig.
de fysiologische veranderingen beschrijven die van invloed zijn op de
voedingsbehoefte van de lacterende moeder
- ongeveer 500kcal extra per dag
- voldoende beweging (is goed te combineren met borstvoeding)
- meer koolhydraten, vezels, ijzer en vitamine D
VOEDINGSLEER BLOK 2.4 TESSA VELLEMA 1
, - voorkom dehydratie (minimaal 2-2,5 liter)
verband leggen tussen de behoefte aan macro- en micronutriënten en
de fysiologische veranderingen gedurende de zwangerschap/ lactatie
Tijdens de zwangerschap heeft de moeder bepaalde voedingsstoffen waar extra
aandacht aan besteed moet worden.
- energie -> zwangere 300kcal extra / lacterende 500 kcal extra
- foliumzuur, vitamine b12, ijzer, zink, eiwitten en essentiële vetzuren -> DNA
synthese, celvorming/groei en bloedtoename
- vitamine D, calcium, fosfor, magnesium en fluor -> skeletvorming
- alle andere micronutriënten en energie -> gezonde groei
* Tekort aan foliumzuur kan een open ruggetje veroorzaken, na 6 weken zou de
neurale buis helemaal gesloten moeten zijn bij een normale groei
* Bij ongeboren kinderen kan rauwe melk (au lait cru) of rauwmelkse zachte kaas
erg schadelijk zijn, deze bevat namelijk de bacterie listeria. Daarnaast bevat
rauw vlees vaak de parasiet toxoplasma gondii die ernstige neurologische
afwijkingen (zintuigen, hersenen) kan veroorzaken of zelfs tot invaliditeit of
overlijden kan leiden.
* Roken, alcohol, te veel zout en zoetstoffen beperken
* Tweemaal vis in de week waarvan eenmaal vette vis. Indien dit niet te halen is
bij slikken met capsules of omega-3-rijke producten eten.
* Voorkom een teveel aan vitamine A, deze kan voor aangeboren afwijkingen bij
het kind zorgen, beta-caroteen de provitamine A is een goede vervanger (bv in
supplementen)
het verschil in energiebehoefte verklaren van de zwangere/ lacterende
in relatie tot de niet zwangere/ lacterende vrouw.
Voedingsstof Zwangere/lacterende Normale vrouw
Energie 1800-2900 kcal 1800-2600 kcal
Eiwit 65 g / max 25 en% 50 g / max 25 en%
Vet 20-35 en% 20-35 en%
Verzadigd vet Max 10 en% Max 10 en%
Koolhydraten 40 en% 40 en%
Voedingsvezel 35 g 30 g
Calcium 1000 mg / max 2,5 g 1000 mg / max 2,5 g
VOEDINGSLEER BLOK 2.4 TESSA VELLEMA 2
