College SAV 2
College 1
Rigter: H7 Gehechtheid & gehechtheidsstoornissen
Processen die lijken op gehechtheid komen bij veel diersoorten voor
Kenmerken van normale ontwikkeling van hechting
o Gericht op een specifiek persoon: de hechtingspersoon
o De relatie is duurzam: langdurige gehechtheidsrelatie
o De relatie is emotioneel geladen (positief veilig gehecht; niet positief
onveilig gehecht)
o Nabijheid en contact met die persoon
o Verbreking van contact leidt tot verdriet en boosheid
o Troost bij verdriet en pijn wordt bij voorkeur bij deze persoon gezocht
Hechtingsproces: afwisseling tussen veilige haven en veilige basis
Voorwaarde voor onstaan van gehechtheidsrelatie
o Kind is van nature tot hechtingsgedrag geneigd maar het ontstaan hangt af
van de mnanier waarop de volwassene handelt
o De relatie is persoonsgebonden en heeft als kenmerk dat het kind liefde en
leiding krijgt
o Het effect is vertrouwen in zichzelf en in de ander (basic trust)
Gehechtheid is afhankelijk van kenmerken van de ouder
o Sensitief reageren
o Responsief reageren
o Continu en regelmatig gedrag
Maar ook afhankelijk van kenmerken van het kind
o Makkelijk te troosten
o Vrolijk en aantrekkelijk
Ontwikkeling van gehechtheid voor de geboorte
o Al tijdens de zwangerschap ontstaan er bij ouders gevoelens en fantasiën
o Dit wordt gestimuleerd door tekens van leven van het ongeboren kind, zoals
bewegingen.
Ontwikkeling van gehechtheid na geboorte
o In de eerste maanden nog geen gehechtheid aan de ouders
(elke vriendelijke en responsieve volwassene kan het kind troosten,
voeden en verzorgen)
o Tussen 6-9 maanden duidelijke gehechtheid aan unieke personen (meestal
ouders)
(er ontstaat een gehechtheidsnetwerk en daarbinnen een hiërarchie in
gehechtheidsrelaties)
o Na 2 jaar: gehechtheid gaat niet meer cognitieve kenmerken krijgen
(intern werkmodel)
, Ontwikkelingsopgave
- Elke levensperiode wordt gekenmerkt door bepaalde ontwikkelingsopgave van het
kind
- Het niet goed volbrengen van de ontwikkelingsopgave vergroot de kans dat
toekomstige opgaven niet goed volbracht worden
- Gehechtheid bij onveilige gehechtheid heeft deze persoon later in zijn leven meer
moeite met het aangaan van veilige en warme relaties.
Gehechtheid in te delen in twee groepen
1. Gehechtheidsrelaties die vorm van organisatie kennen
a. Veilige gehechtheid (weinig afwering of vermijding van verzorger, is
troostbaar)
b. Onveilige gehechtheid (ambivalent aanklampen of afweren van
verzorger; vermijdend actief vermijden van de verzorger bij terugkeer)
2. Gehechtheidsrelaties waarbij elke vorm van organisaties en coherentie ontbreekt
a. Gedesoriënteerde gehechtheid (geen strategie, gedrag is doelloos en
tegenstrijdig)
Ontdekt door Ainsworth
Twee dimensies van gehechtheidsgroepen
o Gehechtheidsrelaties – exploratie
o Communicatie tussen kind en gehechtheidspersoon
Gehechtheidsrelatis:
- Bieden het kind bescherming tegen gevaar en geven een gevoel van emotionele
zekerheid
o Nabijheid bij iemand zoeken (sterk of minder)
o Aanklampen van kinderen naar ouders als het een verstoorde relatie is
- Een kind kan met elk van beide ouders een verschillende gehechtheidsrelatie hebben
o Wordt ingewikkelder bij nieuw samengesteld gezin
o Beoordelen van gehechtheid moet je de gehechtheid van het kind met beide
ouders onderzoeken
- Kwaliteit van de zorg die het kind wordt geboden, door opvoeders, leidt tot veilige of
onveilige gehechtheid
o Gehechtheid beïnvloedt het ontwikkelingstraject
o Vergroot of verkleint de kans op gezonde ontwikkeling
- Vroege gehechtheidsrelaties worden geïnternaliseerd en zijn van invloed op
verwachtingen over andere belangrijke relaties
- Gehechtheid is belangrijk maar niet geheel gelijk aan ouder kind relatie
Hechting en opvoedersgedrag
College 1
Rigter: H7 Gehechtheid & gehechtheidsstoornissen
Processen die lijken op gehechtheid komen bij veel diersoorten voor
Kenmerken van normale ontwikkeling van hechting
o Gericht op een specifiek persoon: de hechtingspersoon
o De relatie is duurzam: langdurige gehechtheidsrelatie
o De relatie is emotioneel geladen (positief veilig gehecht; niet positief
onveilig gehecht)
o Nabijheid en contact met die persoon
o Verbreking van contact leidt tot verdriet en boosheid
o Troost bij verdriet en pijn wordt bij voorkeur bij deze persoon gezocht
Hechtingsproces: afwisseling tussen veilige haven en veilige basis
Voorwaarde voor onstaan van gehechtheidsrelatie
o Kind is van nature tot hechtingsgedrag geneigd maar het ontstaan hangt af
van de mnanier waarop de volwassene handelt
o De relatie is persoonsgebonden en heeft als kenmerk dat het kind liefde en
leiding krijgt
o Het effect is vertrouwen in zichzelf en in de ander (basic trust)
Gehechtheid is afhankelijk van kenmerken van de ouder
o Sensitief reageren
o Responsief reageren
o Continu en regelmatig gedrag
Maar ook afhankelijk van kenmerken van het kind
o Makkelijk te troosten
o Vrolijk en aantrekkelijk
Ontwikkeling van gehechtheid voor de geboorte
o Al tijdens de zwangerschap ontstaan er bij ouders gevoelens en fantasiën
o Dit wordt gestimuleerd door tekens van leven van het ongeboren kind, zoals
bewegingen.
Ontwikkeling van gehechtheid na geboorte
o In de eerste maanden nog geen gehechtheid aan de ouders
(elke vriendelijke en responsieve volwassene kan het kind troosten,
voeden en verzorgen)
o Tussen 6-9 maanden duidelijke gehechtheid aan unieke personen (meestal
ouders)
(er ontstaat een gehechtheidsnetwerk en daarbinnen een hiërarchie in
gehechtheidsrelaties)
o Na 2 jaar: gehechtheid gaat niet meer cognitieve kenmerken krijgen
(intern werkmodel)
, Ontwikkelingsopgave
- Elke levensperiode wordt gekenmerkt door bepaalde ontwikkelingsopgave van het
kind
- Het niet goed volbrengen van de ontwikkelingsopgave vergroot de kans dat
toekomstige opgaven niet goed volbracht worden
- Gehechtheid bij onveilige gehechtheid heeft deze persoon later in zijn leven meer
moeite met het aangaan van veilige en warme relaties.
Gehechtheid in te delen in twee groepen
1. Gehechtheidsrelaties die vorm van organisatie kennen
a. Veilige gehechtheid (weinig afwering of vermijding van verzorger, is
troostbaar)
b. Onveilige gehechtheid (ambivalent aanklampen of afweren van
verzorger; vermijdend actief vermijden van de verzorger bij terugkeer)
2. Gehechtheidsrelaties waarbij elke vorm van organisaties en coherentie ontbreekt
a. Gedesoriënteerde gehechtheid (geen strategie, gedrag is doelloos en
tegenstrijdig)
Ontdekt door Ainsworth
Twee dimensies van gehechtheidsgroepen
o Gehechtheidsrelaties – exploratie
o Communicatie tussen kind en gehechtheidspersoon
Gehechtheidsrelatis:
- Bieden het kind bescherming tegen gevaar en geven een gevoel van emotionele
zekerheid
o Nabijheid bij iemand zoeken (sterk of minder)
o Aanklampen van kinderen naar ouders als het een verstoorde relatie is
- Een kind kan met elk van beide ouders een verschillende gehechtheidsrelatie hebben
o Wordt ingewikkelder bij nieuw samengesteld gezin
o Beoordelen van gehechtheid moet je de gehechtheid van het kind met beide
ouders onderzoeken
- Kwaliteit van de zorg die het kind wordt geboden, door opvoeders, leidt tot veilige of
onveilige gehechtheid
o Gehechtheid beïnvloedt het ontwikkelingstraject
o Vergroot of verkleint de kans op gezonde ontwikkeling
- Vroege gehechtheidsrelaties worden geïnternaliseerd en zijn van invloed op
verwachtingen over andere belangrijke relaties
- Gehechtheid is belangrijk maar niet geheel gelijk aan ouder kind relatie
Hechting en opvoedersgedrag