Samenvatting verpleegkundige kennis periode 2, leerjaar 1

Verpleegkundige kennis week 1 - periode 2
Dementie
Dementie = ontgeesting, is een verzamelnaam voor veel ziekten, de 4 meest bekende:

Corticale dementie  ontstaat in de hersenschors, sprake als er progressieve
geheugenstoornis optreden
1. Ziekte van Alzheimer
2. Frontotemporale dementie
o Creutzfeldt-Jakob
Bij corticale dementie is er sprake van
 Afasie
 Acalculie
 Apraxie
 Persoonlijkheidsveranderingen

Subcorticale dementie  ontstaat in de gebieden onder de hersenschors
3. Lewy Body dementie (is een relatie met ziekte van parkinson, 35-55% wordt dement)
o AIDS
o Parkinson dementie
o Ziekte van Huntington
4. Vasculaire dementie
Bij subcorticale dementie is er sprake van
 Vertraging van intellectuele functies
 Geheugenstoornissen
 Stoornissen in de motoriek
 Geen Afasie, Apraxie en Agnosie!
Vroeger ging veel geld naar biomedisch onderzoek, nu meer accent op verbetering op
dementie-vriendelijke samenleving

Dementie volgens DSM-V, neurocognitieve stoornis
Er moet spraken zijn van geheugenstoornissen (korte termijn), plus 1 of meer van de
volgende stoornissen:
 Afasie  onvermogen taal te begrijpen of spreken
 Apraxie  onvermogen (complexere/doelgerichte) motorische handelingen uit te
voeren
 Agnosie  onvermogen objecten en/of mensen te herkennen
 Uitvoeringsstoornissen  initiatiefverlies, planningsproblemen, abstraheren
Verder moet het sociaal en eventueel beroepsmatig functioneren ernstig beperkt zijn en
Zijn de symptomen niet toe te schrijven aan een andere stoornis




Corticale dementie

,Ziekte van Alzheimer
 Geleidelijke achteruitgang, in tegenstelling tot vasculaire dementie
 Patiënt overlijdt gemiddeld binnen 10 jaar na het stellen diagnose
 Overlijden door secundaire oorzaken als:
o Ondervoeding
o Uitdroging
o Pneumonie
o Decubitus
o Ataxie (coördinatiestoornis tussen het zenuwstelsel en spieren)
o Etc.
Alzheimer betekent dat:
 Iemand geen gesprek kan volgen
 Iemand geen nieuwe informatie op kan nemen
 Weet niet meer waar hij is
 Weet niet meer welke dag, maand of jaar het is
 Hebben vaak problemen met lopen
 Zijn buitenshuis vaak de weg kwijt

Stadia Alzheimer
Stadium 1  voorstadium
 Inprenten van informatie in geheugen gaat moeilijker
 Denken gaat trager
 Vergeetachtigheid
 Uitvoeren complexere taken gaat moeizamer/lukt niet meer
 Klachten worden niet altijd gemeld of opgemerkt

Stadium 2  beginnend dementiesyndroom
 Inprenting en episodisch (persoonlijke herinneringen) geheugen duidelijk verstoord
 Desoriëntatie in tijd
 Nieuwe dingen leren lukt niet meer
 Patiënt afhankelijk van partner of begeleider voor structuur en informatie

Stadium 3  matig ernstige dementie
 Veel sturing nodig, zelfstandig functioneren onmogelijk
 Toenemende taal- en begripsstoornissen
 Verstoord oordeels- en kritiekvermogen
 Agressie, motorische onrust, ontremd gedrag, zwerven
 Achterdocht
 Patiënt leeft meer en meer in het verleden

Stadium 4  ernstige dementie
 Episodisch geheugen steeds verder verbrokkeld
 Geen herkenning meer van naaste familieleden
 Gesprek met patiënt niet meer mogelijk
 Patiënt leeft op het eind vegetatief (buiten het bewustzijn) en is bedlegerig
Frontotemporale dementie (400 tot 800)
Frontotemporale dementie wordt gekenmerkt door:

,  Jonge leeftijd (ouder dan 40 – jonger dan 65), kunnen emoties slecht reguleren
 Begin executieve functiestoornissen (hogere controlefuncties van hersenen
beschadigd)
 Altijd repeterend gedrag
 Dwangmatig in gedrag
 Nemen geen initiatieven meer
 Eten veel van (on)eetbare dingen (kamerplanten)

Frontaalkwab: anatomisch gebied van met name mentale functies, symptomen zijn:
 Impulsbeheersing
 Beoordelingsvermogen
 Probleemoplossing
 Planning
 Sociaal gedrag
 Taal

CreutzFeldt-Jakob dementie (10/20)  ziekte duurt maar een paar maanden, oorzaak is
onbekend, hersencellen sterven heel snel af. Kan het krijgen door besmet vlees (bacterie
BSE)
Subcorticale dementie
Lewy Body dementie
Wordt gekenmerkt door:
 Waan,
 Visuele hallucinaties
 Traagheid
 Slecht concentreren
 Kunnen medicatie niet goed verdragen

 Er zitten eiwitafwijkingen in de hersenschors
 Is niet erfelijk
 Als er eerst verschijnselen van Parkinson optreden, later dementie is hier sprake van
Vasculaire dementie
Wordt gekenmerkt door
 Schoksgewijze verslechtering  kan van dag tot dag wisselend zijn
 Langzaam spreken, denken en handelen
 Traag
 Staan wankel op hun benen
 Lopen steeds langzamer
Verschijnselen hangt af van het gebied waar de beschadiging plaatsvindt!

 Degeneratie van bloedvoorziening, bloedvaten die zwak zijn, beroerte of infarct is
meestal reden van overlijden
 Naast geestelijke achteruitgang, ook lichamelijke achteruitgang
 Kent een grillig verloop
 Vroeger  multi – infarct – dementie
 Levensverwachting = 5 jaar
 Mensen worden vaak behandeld voor onderliggende problemen (hoge bloeddruk)

,  Gebruiken vaak bloedverdunners
 Cognitieve therapie om concentratie te versterken

Corticale Lewy Body Frontotemporale Vasculaire
dementie dementie dementie dementie
Oorzaak Eiwit neerslag
Verschijnselen


Verschillen delier – dementie – depressie




Epidemiologie dementie
Momenteel 270.000 mensen met dementie (ruim 70% betreft Alzheimer)
2040  half miljoen
2055  690.000
Ongeveer 12.000 mensen met dementie, jonger dan 65 jaar

Dementie is de volksziekte met de hoogste zorgkosten
Trend overheidsbeleid: zo lang mogelijk thuis blijven wonen
Vergrijzing: tegenover sterke toename aantal dementerenden staat sterke afname
beroepsbevolking

Risicofactoren en preventie dementie
 Roken
 Ongezond gewicht
 Te weinig beweging
 Hoge bloeddruk
 Suikerziekte
 Te weinig mentale en sociale activiteiten
 Depressie


Aandachtspunten beginnende dementie
Auto-anamnese: verhaal patiënt zelf, indruk die patiënt maakt
Hetero-anamnese: verhaal familie van patiënt