Inhoud
Elementaire Sociale Vaardigheden.............................................................................................3
Hoofdstuk 1 – Waarnemen en Interpreteren.........................................................................3
1.1 Het communicatieproces: De plaats van waarneming en interpretatie......................3
1.2 Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren beïnvloeden....................4
1.3 Interpretatiefouten.......................................................................................................5
1.4 Hoe kun je waarnemings- en interpretatiefouten voorkomen?...................................5
1.5 Waarneming en interpretatie in de hulpverlening.......................................................5
Hoofdstuk 2 – Non-verbaal gedrag.........................................................................................6
2.1 Het belang van non-verbaal gedrag..............................................................................6
2.2 Functies van non-verbaal gedrag..................................................................................6
2.3 Aspecten van non-verbaal gedrag................................................................................7
2.4 Non-verbaal gedrag in een hulpverleningssituatie.......................................................8
Hoofdstuk 3 – Luisteren..........................................................................................................8
3.1 Het belang van goed luisteren......................................................................................8
3.2 Principes van goed luisteren.........................................................................................8
3.3 Luistergedrag.................................................................................................................9
3.4 Veelgemaakte luisterfouten..........................................................................................9
3.5 Luisteren in een hulpverleningssituatie........................................................................9
Hoofdstuk 4 – Samenvatten..................................................................................................10
4.1 Het belang van samenvatten......................................................................................10
4.2 Functies van samenvatten..........................................................................................10
4.3 Vier normen van samenvatten....................................................................................10
4.4 Aandachtspunten bij het geven van samenvattingen................................................10
4.5 Veelgemaakt fouten bij samenvatten.........................................................................11
4.6 Samenvatten in een hulpverleningssituatie................................................................11
Hoofdstuk 5 – Vragen stellen................................................................................................11
5.1 Het belang van de juiste vraag....................................................................................11
5.2 Functies van vragen....................................................................................................11
5.3 Soorten vragen............................................................................................................12
5.4 Doorvragen..................................................................................................................12
5.5 Evaluatiecriteria voor gegeven antwoorden...............................................................12
5.6 Vragen stellen in een hulpverleningssituatie..............................................................12
Vaardig Communiceren in de Gezondheidszorg.......................................................................13
Hoofdstuk 2...........................................................................................................................13
, 2.5.2 – Een eerste contact tot stand brengen..................................................................13
2.5.3 – De redenen voor het consult vaststellen..............................................................13
3.5.1 – Problemen verhelderen........................................................................................14
5.5.2 – Het ontwikkelen van een goede verstandhouding...............................................14
Het Diëtistisch Consult..............................................................................................................16
Hoofdstuk 1 – Gespreksvaardigheden..................................................................................16
1.1.1 Luistervaardigheden................................................................................................16
1.1.2 Nuancerende vaardigheden.....................................................................................17
1.1.3 Regulerende vaardigheden......................................................................................17
1.1.4 Feedback..................................................................................................................18
Hoofstuk 3 – Diëtistisch onderzoek. Diëtistische anamnese................................................18
3.5.2 Inhoudelijke analyse................................................................................................18
Studietaak – De Diëtistische Anamnese...............................................................................20
, Elementaire Sociale Vaardigheden
Hoofdstuk 1 – Waarnemen en Interpreteren
1.1 Het communicatieproces: De plaats van waarneming en interpretatie
Interpretatie: een oordeel van een waarneming
Waarneming: Iets dat je opvalt. Dit kunnen eigenschappen zijn, gedrag of een indruk van
een ander.
Een ontmoeting met een ander kan weergegeven worden aan de hand van het volgende:
Kenmerken en gedrag van de ander;
Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag;
Jouw interpretatie van je waarnemingen;
Jouw reactie op je eigen interpretatie;
Jouw waarneming en jouw reactie door de ander;
De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen;
De reactie van de ander op zijn interpretatie;
Jouw waarneming van die reactie;
Enzovoort
Communicatie: Een doorlopend proces waarin twee of meer personen informatie
uitwisselen en waarbij zij voortdurend op elkaar reageren.
Vaak wil de ene persoon wat aan de ander laten weten. Dit is meestal bewust. De persoon
die de informatie verstuurd/verteld is de zender.
De persoon die de informatie ontvangt is
de ontvanger.
De boodschap wordt via een kanaal
doorgegeven. Dit gebeurt via een gesprek
(face to face) of via schrift, telefoon, radio,
televisie, computer of smartphone.
De informatie wordt geëncodeerd en
omgezet in een door de zender gekozen
code (encoderen). De ontvanger ontcijfert
de boodschap (decoderen).
De desbetreffende personen kunnen van
rol wisselen. Je ziet dat het best tijdens het chatten of tijdens telefoongesprekken. Tijdens
een face to face gesprek vervaagt dat. Tijdens het chatten vervangen de emojis de non-
verbale communicatie. Dit maakt de interpretatie makkelijker.
Onze waarnemingen en interpretaties bepalen hoe we ons gedragen. De waarnemingen en
interpretaties van ons gedrag door de ander, bepalen mede hoe deze op ons zal reageren.
Een waarnemings- of interpretatiefout kan leiden tot ernstige communicatiestoornissen
tussen mensen. Er ontstaat een kloof.
Elementaire Sociale Vaardigheden.............................................................................................3
Hoofdstuk 1 – Waarnemen en Interpreteren.........................................................................3
1.1 Het communicatieproces: De plaats van waarneming en interpretatie......................3
1.2 Factoren die het proces van waarnemen en interpreteren beïnvloeden....................4
1.3 Interpretatiefouten.......................................................................................................5
1.4 Hoe kun je waarnemings- en interpretatiefouten voorkomen?...................................5
1.5 Waarneming en interpretatie in de hulpverlening.......................................................5
Hoofdstuk 2 – Non-verbaal gedrag.........................................................................................6
2.1 Het belang van non-verbaal gedrag..............................................................................6
2.2 Functies van non-verbaal gedrag..................................................................................6
2.3 Aspecten van non-verbaal gedrag................................................................................7
2.4 Non-verbaal gedrag in een hulpverleningssituatie.......................................................8
Hoofdstuk 3 – Luisteren..........................................................................................................8
3.1 Het belang van goed luisteren......................................................................................8
3.2 Principes van goed luisteren.........................................................................................8
3.3 Luistergedrag.................................................................................................................9
3.4 Veelgemaakte luisterfouten..........................................................................................9
3.5 Luisteren in een hulpverleningssituatie........................................................................9
Hoofdstuk 4 – Samenvatten..................................................................................................10
4.1 Het belang van samenvatten......................................................................................10
4.2 Functies van samenvatten..........................................................................................10
4.3 Vier normen van samenvatten....................................................................................10
4.4 Aandachtspunten bij het geven van samenvattingen................................................10
4.5 Veelgemaakt fouten bij samenvatten.........................................................................11
4.6 Samenvatten in een hulpverleningssituatie................................................................11
Hoofdstuk 5 – Vragen stellen................................................................................................11
5.1 Het belang van de juiste vraag....................................................................................11
5.2 Functies van vragen....................................................................................................11
5.3 Soorten vragen............................................................................................................12
5.4 Doorvragen..................................................................................................................12
5.5 Evaluatiecriteria voor gegeven antwoorden...............................................................12
5.6 Vragen stellen in een hulpverleningssituatie..............................................................12
Vaardig Communiceren in de Gezondheidszorg.......................................................................13
Hoofdstuk 2...........................................................................................................................13
, 2.5.2 – Een eerste contact tot stand brengen..................................................................13
2.5.3 – De redenen voor het consult vaststellen..............................................................13
3.5.1 – Problemen verhelderen........................................................................................14
5.5.2 – Het ontwikkelen van een goede verstandhouding...............................................14
Het Diëtistisch Consult..............................................................................................................16
Hoofdstuk 1 – Gespreksvaardigheden..................................................................................16
1.1.1 Luistervaardigheden................................................................................................16
1.1.2 Nuancerende vaardigheden.....................................................................................17
1.1.3 Regulerende vaardigheden......................................................................................17
1.1.4 Feedback..................................................................................................................18
Hoofstuk 3 – Diëtistisch onderzoek. Diëtistische anamnese................................................18
3.5.2 Inhoudelijke analyse................................................................................................18
Studietaak – De Diëtistische Anamnese...............................................................................20
, Elementaire Sociale Vaardigheden
Hoofdstuk 1 – Waarnemen en Interpreteren
1.1 Het communicatieproces: De plaats van waarneming en interpretatie
Interpretatie: een oordeel van een waarneming
Waarneming: Iets dat je opvalt. Dit kunnen eigenschappen zijn, gedrag of een indruk van
een ander.
Een ontmoeting met een ander kan weergegeven worden aan de hand van het volgende:
Kenmerken en gedrag van de ander;
Jouw waarneming van die kenmerken of van dat gedrag;
Jouw interpretatie van je waarnemingen;
Jouw reactie op je eigen interpretatie;
Jouw waarneming en jouw reactie door de ander;
De interpretatie van de ander van zijn waarnemingen;
De reactie van de ander op zijn interpretatie;
Jouw waarneming van die reactie;
Enzovoort
Communicatie: Een doorlopend proces waarin twee of meer personen informatie
uitwisselen en waarbij zij voortdurend op elkaar reageren.
Vaak wil de ene persoon wat aan de ander laten weten. Dit is meestal bewust. De persoon
die de informatie verstuurd/verteld is de zender.
De persoon die de informatie ontvangt is
de ontvanger.
De boodschap wordt via een kanaal
doorgegeven. Dit gebeurt via een gesprek
(face to face) of via schrift, telefoon, radio,
televisie, computer of smartphone.
De informatie wordt geëncodeerd en
omgezet in een door de zender gekozen
code (encoderen). De ontvanger ontcijfert
de boodschap (decoderen).
De desbetreffende personen kunnen van
rol wisselen. Je ziet dat het best tijdens het chatten of tijdens telefoongesprekken. Tijdens
een face to face gesprek vervaagt dat. Tijdens het chatten vervangen de emojis de non-
verbale communicatie. Dit maakt de interpretatie makkelijker.
Onze waarnemingen en interpretaties bepalen hoe we ons gedragen. De waarnemingen en
interpretaties van ons gedrag door de ander, bepalen mede hoe deze op ons zal reageren.
Een waarnemings- of interpretatiefout kan leiden tot ernstige communicatiestoornissen
tussen mensen. Er ontstaat een kloof.
