3.1 leenheren, leenmannen, horigen
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
Krijgsheren: legeraanvoerder die zijn militaire gezag gebruikte om ook politieke macht uit te
oefenen.
➔ Sommige krijgsheren kregen van de romeinen de titel koning
Toen de Germaanse volken binnen het romeinse rijk eigen staten stichtten, werd het
koningschap erfelijk binnen 1 familie.
Karel de grote werd in 800 keizer. Hij nam maatregelen om het bestuur van zijn rijk te
verbeteren. Maar het effect was beperkt
Feodale verhoudingen
Vazallen: mensen die de koning beschermde en voor hem vocht.
➔ Ze werden door de koning beloond met de buit die hij deelde (sieraden, wapens,
paarden)
Hofmeier: beheerder van de domeinen van de koning
➔ De franse hofmeier Karel Martel beloonde vazallen soms ook met landgoederen. Dat
was dan slechts te leen: gebied of land dat een leenman van de leenheer in gebruik
krijgt na de gezworen leeneed.
Het leenstelsel
Leenheer (koning)
Leent land uit Leenman Steun in oorlog
Leent land uit Leenman Steun in oorlog
Feodale verhoudingen: het leenstelsel.
Boeren zochten bescherming bij de lokale leenmannen
De deling van het rijk
843 verdeelde de kleinzonen van Karel de Grote het rijk onder elkaar.
De oudste – middenrijk (werd keizer)
De andere – west en oost, trokken zich weinig aan van hun broer
Het middenrijk viel snel uiteen
Landbouwsamenleving
Het Romeinse Rijk was een landbouw stedelijke samenleving (agrarische-urbane cultuur)
In de laatste periode van het West-Romeinse rijk was er een ernstige economische crisis.
Door de val van het RR in 500 kwamen er epidemieën, oorlogen, afname handel en
nijverheid. Dit zorgde voor een landbouwsamenleving.
, Boeren gebonden aan de grond
Er waren boeren die grond huurde van een baas -> pachtboeren
De pachtboeren lieten akkers in de steek om aan schuldeisers te ontkomen. Hierdoor
werden ze verplicht door hun bazen om bij hun bewerkte grond te blijven.
➔ Horige: iemand die is gebonden aan de grond die hij heeft bewerkt (onvrije boeren)
Het domein
Gebied van de heer -> domein
Een deel is van de heer -> vroonland
Deel van de pachtboeren -> oogst = de belasting
Dit noem je het hofstelsel
Zelfvoorziening; alles wat je nodig hebt maak jezelf.
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
Krijgsheren: legeraanvoerder die zijn militaire gezag gebruikte om ook politieke macht uit te
oefenen.
➔ Sommige krijgsheren kregen van de romeinen de titel koning
Toen de Germaanse volken binnen het romeinse rijk eigen staten stichtten, werd het
koningschap erfelijk binnen 1 familie.
Karel de grote werd in 800 keizer. Hij nam maatregelen om het bestuur van zijn rijk te
verbeteren. Maar het effect was beperkt
Feodale verhoudingen
Vazallen: mensen die de koning beschermde en voor hem vocht.
➔ Ze werden door de koning beloond met de buit die hij deelde (sieraden, wapens,
paarden)
Hofmeier: beheerder van de domeinen van de koning
➔ De franse hofmeier Karel Martel beloonde vazallen soms ook met landgoederen. Dat
was dan slechts te leen: gebied of land dat een leenman van de leenheer in gebruik
krijgt na de gezworen leeneed.
Het leenstelsel
Leenheer (koning)
Leent land uit Leenman Steun in oorlog
Leent land uit Leenman Steun in oorlog
Feodale verhoudingen: het leenstelsel.
Boeren zochten bescherming bij de lokale leenmannen
De deling van het rijk
843 verdeelde de kleinzonen van Karel de Grote het rijk onder elkaar.
De oudste – middenrijk (werd keizer)
De andere – west en oost, trokken zich weinig aan van hun broer
Het middenrijk viel snel uiteen
Landbouwsamenleving
Het Romeinse Rijk was een landbouw stedelijke samenleving (agrarische-urbane cultuur)
In de laatste periode van het West-Romeinse rijk was er een ernstige economische crisis.
Door de val van het RR in 500 kwamen er epidemieën, oorlogen, afname handel en
nijverheid. Dit zorgde voor een landbouwsamenleving.
, Boeren gebonden aan de grond
Er waren boeren die grond huurde van een baas -> pachtboeren
De pachtboeren lieten akkers in de steek om aan schuldeisers te ontkomen. Hierdoor
werden ze verplicht door hun bazen om bij hun bewerkte grond te blijven.
➔ Horige: iemand die is gebonden aan de grond die hij heeft bewerkt (onvrije boeren)
Het domein
Gebied van de heer -> domein
Een deel is van de heer -> vroonland
Deel van de pachtboeren -> oogst = de belasting
Dit noem je het hofstelsel
Zelfvoorziening; alles wat je nodig hebt maak jezelf.
