Biologie H11 - 5 havo
Isabeau Adorf
Samenvattingen biologie
Hoofdstuk 11 - Transport
Binas tabellen 83E, 84A, B, C, D, E, F, G, H, I, N, O
Paragraaf 11.1 - Het hart
Hartkelppen → tussen boezems en kamers
1. Boezems strak
2. Kamers strak
3. Hartpauze
Hartklep → dicht → als de kamers samentrekken
Hartklep → open → als de kamers ontspannen
Halvemaanvormige kleppen dicht bij:
- Samentrekken boezems
- Hartpauze
Sinusknoop zorgt voor hartritme (aandrijving ritme
hart)
Samentrekken hart → door elektrisch signaal:
1. Sinusknoop begint
2. Zorgt voor elektrisch signaal
3. Boezems trekken samen
4. Av knoop activeren
5. Kamers trekken samen
BINAS 84D
P = samentrekken boezems
QRS = kamers samentrekken en het ontspannen van
de boezems
T = ontspannen kamers
Bloeddruk = druk die bloed uitoefent op de wand van een ader/slagader
Slagaderverkalking → Kan een gevolg en oorzaak zijn van hoge bloeddruk:
Oorzaak hoge bloeddruk:
- Dezelfde hoeveelheid bloed moet door een smallere ruimte → doorgang is nauwer
geworden dus de bloeddruk verhoogt
Gevolg hoge bloeddruk:
- Als bloed door de ader gaat dan kan de ader uitrekken door het grote balletje in
dunne buis → Scheurtjes in wand en in die scheurtje kan verkeerde cholesterol in die
scheurtjes komen waardoor het gaat ophopen en dus het vat smaller wordt
- Leidt tot een afname van de bloedtoevoer naar de organen
, Biologie H11 - 5 havo
Isabeau Adorf
Slagaders - Gaan van het hart af
- Bijna allemaal zuurstofrijk
- Behalve longslagader = Zuurstofarm, want moet zuurstof
ophalen uit de longen
Aders - Naar het hart toe
Longader → enige zuurstofrijke ader in het lichaam
Longslagader → enige zuurstofarme slagader in het lichaam
→ Je cellen en organen hebben voortdurend bloed met zuurstof en voedingsstoffen nodig
om goed te blijven werken.
Het hart is een holle spier met een linker- en een rechterhelft die volledig van elkaar
gescheiden zijn
Linkerharthelft Pompt zuurstofrijk bloed naar de weefsels en organen
Rechterharthelft Pompt zuurstofarm bloed naar de longen
De hoeveelheid bloed die een hart rondpompt hangt af van:
- Hartslagfrequentie
- Aantal hartslagen per minuut
- Slagvolume.
Bij elke samentrekking (hartslag) pompt elke harthelft zo’n 70 mL bloed weg.
Slagvolume De hoeveelheid bloed die per hartslag een hartkamer verlaat
Hartminuutvolume Geeft aan hoeveel bloed er per minuut het lichaam rondgaat
→ Hartslagfrequentie × slagvolume
AED → bestaat uit een microprocessor met een accu die via elektroden op het lichaam van
de man de samentrekkingen van het hart registreert.
Defibrilleren = onregelmatigheden in de hartslag
- Bij defibrilleren → AED geeft een stroomstoot af, waardoor het hart heel kort stopt
met pompen.
Na deze reset start het hart opnieuw met het regelen van de hartslag, zodat het hartritme
zich kan herstellen.
Zeldzaam:
Soms stopt het hart helemaal met kloppen. → Dan kan een AED niet meer helpen met een
stroomstoot. Een injectie met adrenaline in de hartspier door een arts kan dat hopelijk wel.
, Biologie H11 - 5 havo
Isabeau Adorf
Kransaders = voeren het zuurstofarme bloed rechtstreeks af naar de rechterboezem. Hier
komt het bloed vlak boven de hartkleppen binnen
Kransslagader = Slagader die om het hart ligt
→ brengt bloed naar de hartspier toe
Als verstopping plaatsvindt in:
- Hart → hartinfarct
- Hersenen → herseninfarct
- Been → trombose
Hartinfarct:
1. Kransader wordt vernauwd door vetachtige stoffen (cholesterol)
2. Deze stoffen vormen een plaque aan de binnenkant van het bloedvat
3. Als deze plaque zo groot wordt kan dit ervoor zorgen dat het bloedvat volledig afsluit
→ Er ontstaat een hartinfarct
Oplossingen voor slagaderverkalking
Stent Dotteren Bypass (extreme situatie)
ECG = elektrocardiogram
Hartslag:
1. Een hartslag begint bij de boezems
2. De rechterboezem ontvangt bloed uit beide holle aders, de linkerboezem uit de
longaders
3. Via de boezems loopt het bloed de kamers in
4. Een groep speciale spiercellen in de wand van de rechterboezem, de sinusknoop,
geeft een elektrische prikkel af waardoor de spiervezels van de boezems
samentrekken
5. De boezems verkleinen en persen het bloed de kamers in
6. De sinusknoop is het begin van het prikkelgeleidingssysteem van het hart
7. Dit systeem van gespecialiseerde spiervezels leidt de elektrische prikkel uit de
sinusknoop naar een tweede groep speciale cellen in de wand tussen de beide
boezems, de AV-knoop
8. Hieruit leiden andere spiervezels de prikkel naar de onderkant van de kamers
Isabeau Adorf
Samenvattingen biologie
Hoofdstuk 11 - Transport
Binas tabellen 83E, 84A, B, C, D, E, F, G, H, I, N, O
Paragraaf 11.1 - Het hart
Hartkelppen → tussen boezems en kamers
1. Boezems strak
2. Kamers strak
3. Hartpauze
Hartklep → dicht → als de kamers samentrekken
Hartklep → open → als de kamers ontspannen
Halvemaanvormige kleppen dicht bij:
- Samentrekken boezems
- Hartpauze
Sinusknoop zorgt voor hartritme (aandrijving ritme
hart)
Samentrekken hart → door elektrisch signaal:
1. Sinusknoop begint
2. Zorgt voor elektrisch signaal
3. Boezems trekken samen
4. Av knoop activeren
5. Kamers trekken samen
BINAS 84D
P = samentrekken boezems
QRS = kamers samentrekken en het ontspannen van
de boezems
T = ontspannen kamers
Bloeddruk = druk die bloed uitoefent op de wand van een ader/slagader
Slagaderverkalking → Kan een gevolg en oorzaak zijn van hoge bloeddruk:
Oorzaak hoge bloeddruk:
- Dezelfde hoeveelheid bloed moet door een smallere ruimte → doorgang is nauwer
geworden dus de bloeddruk verhoogt
Gevolg hoge bloeddruk:
- Als bloed door de ader gaat dan kan de ader uitrekken door het grote balletje in
dunne buis → Scheurtjes in wand en in die scheurtje kan verkeerde cholesterol in die
scheurtjes komen waardoor het gaat ophopen en dus het vat smaller wordt
- Leidt tot een afname van de bloedtoevoer naar de organen
, Biologie H11 - 5 havo
Isabeau Adorf
Slagaders - Gaan van het hart af
- Bijna allemaal zuurstofrijk
- Behalve longslagader = Zuurstofarm, want moet zuurstof
ophalen uit de longen
Aders - Naar het hart toe
Longader → enige zuurstofrijke ader in het lichaam
Longslagader → enige zuurstofarme slagader in het lichaam
→ Je cellen en organen hebben voortdurend bloed met zuurstof en voedingsstoffen nodig
om goed te blijven werken.
Het hart is een holle spier met een linker- en een rechterhelft die volledig van elkaar
gescheiden zijn
Linkerharthelft Pompt zuurstofrijk bloed naar de weefsels en organen
Rechterharthelft Pompt zuurstofarm bloed naar de longen
De hoeveelheid bloed die een hart rondpompt hangt af van:
- Hartslagfrequentie
- Aantal hartslagen per minuut
- Slagvolume.
Bij elke samentrekking (hartslag) pompt elke harthelft zo’n 70 mL bloed weg.
Slagvolume De hoeveelheid bloed die per hartslag een hartkamer verlaat
Hartminuutvolume Geeft aan hoeveel bloed er per minuut het lichaam rondgaat
→ Hartslagfrequentie × slagvolume
AED → bestaat uit een microprocessor met een accu die via elektroden op het lichaam van
de man de samentrekkingen van het hart registreert.
Defibrilleren = onregelmatigheden in de hartslag
- Bij defibrilleren → AED geeft een stroomstoot af, waardoor het hart heel kort stopt
met pompen.
Na deze reset start het hart opnieuw met het regelen van de hartslag, zodat het hartritme
zich kan herstellen.
Zeldzaam:
Soms stopt het hart helemaal met kloppen. → Dan kan een AED niet meer helpen met een
stroomstoot. Een injectie met adrenaline in de hartspier door een arts kan dat hopelijk wel.
, Biologie H11 - 5 havo
Isabeau Adorf
Kransaders = voeren het zuurstofarme bloed rechtstreeks af naar de rechterboezem. Hier
komt het bloed vlak boven de hartkleppen binnen
Kransslagader = Slagader die om het hart ligt
→ brengt bloed naar de hartspier toe
Als verstopping plaatsvindt in:
- Hart → hartinfarct
- Hersenen → herseninfarct
- Been → trombose
Hartinfarct:
1. Kransader wordt vernauwd door vetachtige stoffen (cholesterol)
2. Deze stoffen vormen een plaque aan de binnenkant van het bloedvat
3. Als deze plaque zo groot wordt kan dit ervoor zorgen dat het bloedvat volledig afsluit
→ Er ontstaat een hartinfarct
Oplossingen voor slagaderverkalking
Stent Dotteren Bypass (extreme situatie)
ECG = elektrocardiogram
Hartslag:
1. Een hartslag begint bij de boezems
2. De rechterboezem ontvangt bloed uit beide holle aders, de linkerboezem uit de
longaders
3. Via de boezems loopt het bloed de kamers in
4. Een groep speciale spiercellen in de wand van de rechterboezem, de sinusknoop,
geeft een elektrische prikkel af waardoor de spiervezels van de boezems
samentrekken
5. De boezems verkleinen en persen het bloed de kamers in
6. De sinusknoop is het begin van het prikkelgeleidingssysteem van het hart
7. Dit systeem van gespecialiseerde spiervezels leidt de elektrische prikkel uit de
sinusknoop naar een tweede groep speciale cellen in de wand tussen de beide
boezems, de AV-knoop
8. Hieruit leiden andere spiervezels de prikkel naar de onderkant van de kamers
