BSWA literatuur samengevat
Sociaal werk
Het sociaal werk is een vorm van professionele beroepsuitoefening die bijdraagt aan het bevorderen
van (de mogelijkheden van) sociaal functioneren. Sociaal werkers handelen op basis van vragen en
behoeften van mensen en gemeenschappen. Hierbij weten ze verbindingen te maken met de
uitgangspunten van het beroep, de eigen voorkeuren en waarden van burgers en de samenleving.
Sociaal werkers :
• werken methodisch, dat wil zeggen doelgericht, systematisch en procesmatig
• Sociaal werkers handelen in een complexe context vanuit een sociaal-politiek bewustzijn en leveren
daarmee een bijdrage aan een democratische samenleving
• kijken naar heel de mens in zijn omgeving.
Het gaat dus om de volgende doelen:
• het bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling;
• het bevorderen van sociale cohesie;
• het bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen om vastgelopen
situaties los te wrikken.
Gebaseerd op de volgende fundamentele principes:
• sociale rechtvaardigheid;
• mensenrechten;
• collectieve verantwoordelijkheid;
• respect voor diversiteit.
Met gebruikmaking van de volgende kennis:
• theorieën over sociaal werk;
• kennis uit de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen;
• lokale kennis uit de gemeenschappen waarin sociaal werk zich beweeg
Kerntaken:
• Ondersteunen en wegwijs maken
• Voor iemand zorgen
Veel van het sociaal werk bestaat in het leveren van - soms hele concrete - diensten aan mensen met
een (ernstige) lichamelijke, verstandelijke, psychische of sociale beperking.
• Ontwikkelen en opvoeden
• Ingrijpen en optreden
• Gedrag beïnvloeden
• Verhoudingen beïnvloeden
Het beïnvloeden van verhoudingen bewerkstellig je veelal door mensen elkaar te laten ontmoeten of
samen te laten sporten, of via culturele manifestaties.
• signaleren en agenderen
Sociale professionals zoeken voortdurend naar een evenwicht tussen een kritische houding en een
coöperatieve opstelling naar bet beleid en andere partners waarmee ze samenwerken.
De 3 hoofdterreinen :
• sociaal werk- welzijn en samenleving
Het brede sociaal werk wat vooral in wijken en buurten afspeelt.
, • sociaal werk in het jeugdige domein
Sociale professionals in het jeugddomein helpen kinderen en jongeren bij het vinden van hun plek in
de samenleving. Sociale professionals begeleiden jeugdigen naar een goede sociale ontwikkeling en
dragen bij aan een goede schoolcarrière.
• sociaal werk in de langdurige zorg
In dit domein staan mensen met (ernstige) beperkingen op fysiek, verstandelijke, psychisch en sociaal
gebied centraal.
Individualisering:
• Individueler, socialer en complexer
Vaak omschrijven we individualisering als belangrijkste algemene trend in onze samenleving. De
mens zou steeds meer op zichzelf aangewezen zijn om keuzes te maken en zijn leven in te richten.
We weten niet meer zo goed wat de juiste richting is en wat vooruitgang is. Kennis is mooi, maar wat
als we daarmee ons eigen bestaan kunnen vernietigen? Vooruitgang is prachtig, maar gaat het niet
ten koste van de natuur en het welzijn in grote delen van de wereld?
Van klassieke naar activerende verzorgingsstaat
• De klassieke verzorgingsstaat bood compensatie voor het noodlot. Via collectieve voorzieningen -
variërend van onderwijs en volkshuisvesting tot sociale zekerheid, zorg en welzijn - konden burgers
de gevolgen van ziekte, armoede en achterstanden ondervangen. Via sociale rechten garandeerde de
overheid de gelijke toegang tot de voorzieningen van de verzorgingsstaat
• De verzorgingsstaat had echter een aantal ongewenste neveneffecten. Zo veranderde de
organisatie van solidariteit. Die berustte niet langer op de 'directe solidariteit' van mensen die
rechtstreeks op elkaar betrokken waren, maar op de 'indirecte solidariteit' van burgers die belasting
betaalden, die de nationale overheid op haar beurt herverdeelde onder mensen die in nood
verkeerden. Solidariteit kreeg daarmee een anoniem en abstract karakter.
• Al deze ontwikkelingen zijn aanleiding geweest tot een omslag in het denken over de
verzorgingsstaat. De klassieke definitie van solidariteit is als het ware omgekeerd. Waar de
belastingbetaler in de klassieke verzorgingsstaat solidair is met zijn door ziekte of armoede getroffen
medeburger, daar dient deze burger zich in de activerende verzorgingsstaat solidair te gedragen ten
opzichte van de belastingbetaler. De vraag hoe de sociale rechten van burgers geregeld zijn, maakt
steeds meer plaats voor de vraag hoe burgers van hun rechten en kansen gebruikmaken
de belangrijkste beleidstrends
• lokalisering is de trend om voor sociale en zorgproblemen het laagste overheidsniveau, de
gemeente, verantwoordelijk te stellen.
• De opkomst van preventie. De aanpak van maatschappelijke problemen rond veiligheid,
gezondheid, welzijn en leefbaarheid staat steeds meer in het teken van preventie.
• Versterking burgerschap en civil society. In lijn met de opkomst van preventie, is het streven van de
overheid om burgers zelf een grotere verantwoordelijkheid te laten nemen voor hun leef- en
werkomstandigheden.
• Vermaatschappelijking van de zorg. Dit betekent dat de zorg meer in en door de samenleving vorm
krijgt.
• privatisering. De laatste tien jaar is de overheid bezig een aantal taken en diensten af te stoten en
over te laten aan de markt, zoals energie en openbaar vervoer. Dat gebeurt bijvoorbeeld door
mensen meer zelf te laten betalen voor zorg en welzijnsdiensten. Maar ook door mensen die een
stoornis of ernstige Basisboek sociaal werk tekortkoming hebben, een persoonsgebonden budget toe
te kennen.
Sociaal werk
Het sociaal werk is een vorm van professionele beroepsuitoefening die bijdraagt aan het bevorderen
van (de mogelijkheden van) sociaal functioneren. Sociaal werkers handelen op basis van vragen en
behoeften van mensen en gemeenschappen. Hierbij weten ze verbindingen te maken met de
uitgangspunten van het beroep, de eigen voorkeuren en waarden van burgers en de samenleving.
Sociaal werkers :
• werken methodisch, dat wil zeggen doelgericht, systematisch en procesmatig
• Sociaal werkers handelen in een complexe context vanuit een sociaal-politiek bewustzijn en leveren
daarmee een bijdrage aan een democratische samenleving
• kijken naar heel de mens in zijn omgeving.
Het gaat dus om de volgende doelen:
• het bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling;
• het bevorderen van sociale cohesie;
• het bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen om vastgelopen
situaties los te wrikken.
Gebaseerd op de volgende fundamentele principes:
• sociale rechtvaardigheid;
• mensenrechten;
• collectieve verantwoordelijkheid;
• respect voor diversiteit.
Met gebruikmaking van de volgende kennis:
• theorieën over sociaal werk;
• kennis uit de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen;
• lokale kennis uit de gemeenschappen waarin sociaal werk zich beweeg
Kerntaken:
• Ondersteunen en wegwijs maken
• Voor iemand zorgen
Veel van het sociaal werk bestaat in het leveren van - soms hele concrete - diensten aan mensen met
een (ernstige) lichamelijke, verstandelijke, psychische of sociale beperking.
• Ontwikkelen en opvoeden
• Ingrijpen en optreden
• Gedrag beïnvloeden
• Verhoudingen beïnvloeden
Het beïnvloeden van verhoudingen bewerkstellig je veelal door mensen elkaar te laten ontmoeten of
samen te laten sporten, of via culturele manifestaties.
• signaleren en agenderen
Sociale professionals zoeken voortdurend naar een evenwicht tussen een kritische houding en een
coöperatieve opstelling naar bet beleid en andere partners waarmee ze samenwerken.
De 3 hoofdterreinen :
• sociaal werk- welzijn en samenleving
Het brede sociaal werk wat vooral in wijken en buurten afspeelt.
, • sociaal werk in het jeugdige domein
Sociale professionals in het jeugddomein helpen kinderen en jongeren bij het vinden van hun plek in
de samenleving. Sociale professionals begeleiden jeugdigen naar een goede sociale ontwikkeling en
dragen bij aan een goede schoolcarrière.
• sociaal werk in de langdurige zorg
In dit domein staan mensen met (ernstige) beperkingen op fysiek, verstandelijke, psychisch en sociaal
gebied centraal.
Individualisering:
• Individueler, socialer en complexer
Vaak omschrijven we individualisering als belangrijkste algemene trend in onze samenleving. De
mens zou steeds meer op zichzelf aangewezen zijn om keuzes te maken en zijn leven in te richten.
We weten niet meer zo goed wat de juiste richting is en wat vooruitgang is. Kennis is mooi, maar wat
als we daarmee ons eigen bestaan kunnen vernietigen? Vooruitgang is prachtig, maar gaat het niet
ten koste van de natuur en het welzijn in grote delen van de wereld?
Van klassieke naar activerende verzorgingsstaat
• De klassieke verzorgingsstaat bood compensatie voor het noodlot. Via collectieve voorzieningen -
variërend van onderwijs en volkshuisvesting tot sociale zekerheid, zorg en welzijn - konden burgers
de gevolgen van ziekte, armoede en achterstanden ondervangen. Via sociale rechten garandeerde de
overheid de gelijke toegang tot de voorzieningen van de verzorgingsstaat
• De verzorgingsstaat had echter een aantal ongewenste neveneffecten. Zo veranderde de
organisatie van solidariteit. Die berustte niet langer op de 'directe solidariteit' van mensen die
rechtstreeks op elkaar betrokken waren, maar op de 'indirecte solidariteit' van burgers die belasting
betaalden, die de nationale overheid op haar beurt herverdeelde onder mensen die in nood
verkeerden. Solidariteit kreeg daarmee een anoniem en abstract karakter.
• Al deze ontwikkelingen zijn aanleiding geweest tot een omslag in het denken over de
verzorgingsstaat. De klassieke definitie van solidariteit is als het ware omgekeerd. Waar de
belastingbetaler in de klassieke verzorgingsstaat solidair is met zijn door ziekte of armoede getroffen
medeburger, daar dient deze burger zich in de activerende verzorgingsstaat solidair te gedragen ten
opzichte van de belastingbetaler. De vraag hoe de sociale rechten van burgers geregeld zijn, maakt
steeds meer plaats voor de vraag hoe burgers van hun rechten en kansen gebruikmaken
de belangrijkste beleidstrends
• lokalisering is de trend om voor sociale en zorgproblemen het laagste overheidsniveau, de
gemeente, verantwoordelijk te stellen.
• De opkomst van preventie. De aanpak van maatschappelijke problemen rond veiligheid,
gezondheid, welzijn en leefbaarheid staat steeds meer in het teken van preventie.
• Versterking burgerschap en civil society. In lijn met de opkomst van preventie, is het streven van de
overheid om burgers zelf een grotere verantwoordelijkheid te laten nemen voor hun leef- en
werkomstandigheden.
• Vermaatschappelijking van de zorg. Dit betekent dat de zorg meer in en door de samenleving vorm
krijgt.
• privatisering. De laatste tien jaar is de overheid bezig een aantal taken en diensten af te stoten en
over te laten aan de markt, zoals energie en openbaar vervoer. Dat gebeurt bijvoorbeeld door
mensen meer zelf te laten betalen voor zorg en welzijnsdiensten. Maar ook door mensen die een
stoornis of ernstige Basisboek sociaal werk tekortkoming hebben, een persoonsgebonden budget toe
te kennen.
