Geschiedenis H4
4.2
4.2.1
⁃ paritcularisme; het streven van de nederlandse steden en gewesten naar
zelfstandigheid
⁃ 4 manieren om grondgebied te vergroten;
1. Het verkrijgen van erfenissen
2. Door huwelijkspolitiek
3. Door aankoop van grondgebied
4. Door verovering
⁃ Bourgondische tijd; periode waarin de Nederlandse gewesten onder
leiding staan van de bourgondische hertogen (1384)
4.2.2
⁃ hertogen van Bourgondië wilde centraal bestuur
⁃ Dat deed hij door;
1. Stadhouders in te stellen voor als de hertog niet aanwezig was
2. Een bestuur te maken per gewest dat samenkwam in een stadsvergadering
(staten-generaal 1464)
3. Brussel de hoofdstad te maken en bestuurstaal moest Frans zijn
4.2.3
⁃ centralisatie; het streven van vorsten naar een centraal bestuur met
overal dezelfde wetten en regels
⁃ Centralisatie in nederland werd niet gewaardeerd
⁃ Bang hun vrijheid te verliezen
⁃ Opstanden in nederlandse gebieden (1477)
⁃ Maria van Bourgondië tekende t ‘groot privilege’
⁃ Nederlandse gewesten kregen hierdoor meer vrijheid en invloed
⁃ Maria kon door steun van maximiliaan l van oostenrijk de
zelfstandigheid in de gewesten deels terugnemen
⁃ Na de dood van Maria heten de gewesten de Habsburgse Nederlanden
4.3
4.3.1
⁃ Filips de schone gaat dood (1506)
⁃ Overgenomen door Karel V zijn zoon
⁃ Karel V vraagt tante Margaretha van Oostenrijk als landvoogdes
⁃ Landvoogdes; plaatsvervangster van de landsheer in alle gewesten
⁃ Karel wil gewesten centraliseren
⁃ Hij richt 3 raden op die samen de collaterale raden heten (1531)
⁃ De drie raden zijn
1. De geheime raad, die adviseert over binnenlandse wetgeving
2. De raad van state, die adviseert over buitenlandse bestuurlijke zaken
3. De raad van financiën, die adviseert over financiën van de Habsburgse
gewesten
4.3.2
⁃ Ideeën van Luther bereiken nederland en hij krijgt veel volgelingen,
lutheranen
⁃ Johannes calvijn was geïnspireerd door luthers ideeën en maakte daar
zijn eigen werk over
⁃ Calvijn vond dat;
⁃ Soberheid en gematigdheid in de kerk moest zijn
⁃ De kerk door gelovigen zelf geleid moest worden
⁃ Bijbel belangrijkste in de kerk was
⁃ Volgelingen werden calvinisten genoemd
⁃ Zorgde voor onrust in katholieke kerk
4.3.3
⁃ Karel stelde het bloedplakkaat in (1550)
⁃ Bloedplakkaat; een wet tegen ketters
⁃ Protestanten werden vervolgd door de inquisitie
⁃ Karel sloot de godsdienstvrede van augsburg (1555)
4.2
4.2.1
⁃ paritcularisme; het streven van de nederlandse steden en gewesten naar
zelfstandigheid
⁃ 4 manieren om grondgebied te vergroten;
1. Het verkrijgen van erfenissen
2. Door huwelijkspolitiek
3. Door aankoop van grondgebied
4. Door verovering
⁃ Bourgondische tijd; periode waarin de Nederlandse gewesten onder
leiding staan van de bourgondische hertogen (1384)
4.2.2
⁃ hertogen van Bourgondië wilde centraal bestuur
⁃ Dat deed hij door;
1. Stadhouders in te stellen voor als de hertog niet aanwezig was
2. Een bestuur te maken per gewest dat samenkwam in een stadsvergadering
(staten-generaal 1464)
3. Brussel de hoofdstad te maken en bestuurstaal moest Frans zijn
4.2.3
⁃ centralisatie; het streven van vorsten naar een centraal bestuur met
overal dezelfde wetten en regels
⁃ Centralisatie in nederland werd niet gewaardeerd
⁃ Bang hun vrijheid te verliezen
⁃ Opstanden in nederlandse gebieden (1477)
⁃ Maria van Bourgondië tekende t ‘groot privilege’
⁃ Nederlandse gewesten kregen hierdoor meer vrijheid en invloed
⁃ Maria kon door steun van maximiliaan l van oostenrijk de
zelfstandigheid in de gewesten deels terugnemen
⁃ Na de dood van Maria heten de gewesten de Habsburgse Nederlanden
4.3
4.3.1
⁃ Filips de schone gaat dood (1506)
⁃ Overgenomen door Karel V zijn zoon
⁃ Karel V vraagt tante Margaretha van Oostenrijk als landvoogdes
⁃ Landvoogdes; plaatsvervangster van de landsheer in alle gewesten
⁃ Karel wil gewesten centraliseren
⁃ Hij richt 3 raden op die samen de collaterale raden heten (1531)
⁃ De drie raden zijn
1. De geheime raad, die adviseert over binnenlandse wetgeving
2. De raad van state, die adviseert over buitenlandse bestuurlijke zaken
3. De raad van financiën, die adviseert over financiën van de Habsburgse
gewesten
4.3.2
⁃ Ideeën van Luther bereiken nederland en hij krijgt veel volgelingen,
lutheranen
⁃ Johannes calvijn was geïnspireerd door luthers ideeën en maakte daar
zijn eigen werk over
⁃ Calvijn vond dat;
⁃ Soberheid en gematigdheid in de kerk moest zijn
⁃ De kerk door gelovigen zelf geleid moest worden
⁃ Bijbel belangrijkste in de kerk was
⁃ Volgelingen werden calvinisten genoemd
⁃ Zorgde voor onrust in katholieke kerk
4.3.3
⁃ Karel stelde het bloedplakkaat in (1550)
⁃ Bloedplakkaat; een wet tegen ketters
⁃ Protestanten werden vervolgd door de inquisitie
⁃ Karel sloot de godsdienstvrede van augsburg (1555)
