Daphne van der Hoek,
Nathalia Sierksma & Freya Topper.
Studentnummers: 1719056, 1721494,
1699565.
Klas: GVE-1R1B
Cursuscode: GVE-1.IT2-16
Docent: Edwin Hagenbeek
Datum: 3 april 2018
HILVERSUM
NOORD & OOST
Wijkanalyse
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terminologielijst..............................................................................................................2
Hoofdstuk 2 – Uiteenzetting...................................................................................................................6
Hoofdstuk 3 – Wijk afbakening...............................................................................................................7
Hoofdstuk 4 – Windshield Survey formulier...........................................................................................9
Culturen en religie............................................................................................................................17
Hoofdstuk 5 – Demografische en epidemiologische gegevens.............................................................21
Bevolkingssamenstelling Onze wijk heeft in totaal 38.475 inwoners. Hiervan zijn 19.110 mannen en
19.365 vrouwen................................................................................................................................21
Zorg- en welzijnsvoorzieningen........................................................................................................24
Informele netwerken in de wijk........................................................................................................27
Gezondheidsproblemen...................................................................................................................29
Hoofdstuk 6 – Sociale kaart..................................................................................................................38
Sociale kaart.....................................................................................................................................38
Welzijnsvoorzieningen......................................................................................................................38
Zorgvoorzieningen............................................................................................................................39
Recreatie- en sportvoorzieningen.....................................................................................................41
Wijkagenten en woningbouwverenigingen......................................................................................42
Zorg- en welzijnsvoorzieningen buiten de wijk.................................................................................44
Hoofdstuk 7 – Advies aan de wethouder..............................................................................................46
Literatuurlijst........................................................................................................................................55
1
,Hoofdstuk 1 – Terminologielijst
Shared Decision Making
Shared decision making is het gezamenlijk besluiten nemen. Het is een manier van werken
waarbij arts en patiënt samen tot een besluit komen dat het beste bij de patiënt past
(Broersen, 2011).
Als wijkverpleegkundige is het belangrijk om te overleggen met een patiënt, omdat je wilt
weten wat de bedoeling is en wat de patiënt wel en niet wil. Als het gaat om zorg is het goed
om te weten waar de patiënt zich wel of niet fijn bij voelt.
Zelfmanagement
Bij zelfmanagement is het de bedoeling dat de patiënt zo veel mogelijk zelf blijft doen en dat
hij/zij inziet dat het niet onmogelijk is om bijvoorbeeld te leven met een ziekte. De
verpleegkundige kan de patiënt stimuleren en ervoor zorgen dat hij/zij het ook leuk blijft
vinden om dingen zelf te doen zoals wassen of aankleden, maar het kan ook gaan om het
zelfstandig medicatiegebruik (Engels, 2016).
Prevalentie
Prevalentie is het aantal gevallen van een ziekte op een bepaald moment. De prevalentie
wordt altijd weergegeven in procenten. Prevalentie kan heel handig zijn in een wijkanalyse,
omdat je dan direct kan zien hoeveel mensen een bepaalde zorg nodig zouden kunnen
hebben, vanwege hetzelfde ziektebeeld (Ensie, 2017).
Incidentie
Incidentie is het aantal nieuwe gevallen van een ziekte in een bepaalde tijdsperiode. Dit
gegeven kan erg handig zijn in een wijkanalyse. Zo krijgen de verpleegkundigen een goed
inzicht in hoe een bepaalde ziekte zich ontwikkelt en hoeveel mensen deze ziekte gekregen
hebben (Ensie, 2017).
Sociale Kaart
Een sociale kaart is een overzicht van instellingen op het gebied van welzijn,
gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening. De sociale kaart verwijst naar
instellingen die bepaalde hulp bieden met betrekking tot een bepaalde doelgroep. Voor
wijkverpleegkundigen is het handig, omdat zij zo precies kunnen zien welke voorzieningen er
zijn en waar deze zich in de wijk bevinden (De Haan, 2011).
Participatiesamenleving
Bij een participatiesamenleving gaat het om de betrokkenheid van de burger. De inwoners
moeten meer betrokken zijn bij elkaar en elkaar meer helpen. Ook is het de bedoeling dat zij
zelfstandiger worden. De voornaamste reden hiervoor is dat mensen steeds vaker zorg
nodig hebben, maar deze zorg niet altijd geleverd kan worden. Als burgers elkaar meer
helpen, is er minder professionele hulp nodig, omdat mensen vaak veel zelf kunnen. Dit is
voor de wijkverpleegkundigen ook handig, omdat zij anders te veel patiënten krijgen en niet
iedereen de zorg kunnen geven die ze verdienen (Wat Betekent? 2013).
Ambulantisering
Ambulantisering is het streven om mensen met een beperking zo ‘normaal’ mogelijk te laten
leven. Om hiervoor te zorgen kunnen er hulpmiddelen thuis worden afgeleverd. Ook kan er
hulp aan huis worden aangeboden, soms door de wijkverpleegkundigen. Zij helpen de
patiënt dan met de handelingen die zij niet meer goed of helemaal niet meer kunnen
(Encyclo, 2013).
2
, Mantelzorg
Mantelzorg houdt in dat een naaste, de familie of een dierbare voor de patiënt zorgt. Je kiest
er niet voor om mantelzorger te worden, maar je bent het. Vaak gaat het namelijk om een
dierbare, zoals een van de ouders of een kind met bijvoorbeeld een handicap. Mantelzorgers
krijgen niet betaald en doen het puur vanuit liefde. Mantelzorgers en wijkverpleegkundige
helpen elkaar enorm. Doordat de wijkverpleegkundige in beeld komt, wordt er een deel van
de zorg uit handen genomen bij de mantelzorger, maar ook andersom. Wanneer er een
mantelzorger is, hoeft een wijkverpleegkundige misschien minder vaak te komen. De twee
vullen elkaar aan. Ook kan een mantelzorger helpend zijn als het gaat om shared decision
making. Hij of zij kan helpen als het de patiënt niet meer lukt om zelf beslissingen te nemen
(Mezzo, z.d.).
Multimorbiditeit
Multimorbiditeit houdt in dat een patiënt meer dan twee chronische ziektes heeft. De meest
voorkomende ziektes zijn reumatoïde artritis, artrose, de ziekte van Parkinson, dementie,
COPD, diabetes en hart- en vaatziekten. Er zijn veel combinaties mogelijk van deze ziektes,
waarvan sommige logischer zullen klinken dan andere. Ruim zeventig procent van de
ouderen in Nederland die ouder zijn dan 55 jaar hebben meer dan twee chronische ziektes.
De combinatie van multimorbiditeit en wijkverpleegkundige hulp is daarom ook niet gek.
Wijkverpleegkundigen krijgen vaak te maken met patiënten die chronisch ziek zijn. De
verpleegkundigen moeten daarom goed weten wat bepaalde ziektes voor invloed op elkaar
hebben en welke medicatie daar wel of niet bij gebruikt kan worden (Zuster Jansen, z.d.).
Gezondheid (volgens definitie Machteld Huber)
‘Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht
van sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven’, zo wordt het begrip
‘gezondheid’ door Machteld Huber gedefinieerd. Deze definitie van gezondheid heeft zes
dimensies: lichaamsfuncties, dagelijks functioneren, mentaal welbevinden, zingeving,
kwaliteit van leven en sociaal maatschappelijk participeren. Via deze zes dimensies kan er
een goed beeld uitkomen hoe het gaat met de patiënt en waar de problemen liggen. Wel is
het dan heel belangrijk dat de patiënt eerlijk is. Als een wijkverpleegkundige deze test
bijvoorbeeld aan een nieuwe patiënt voorlegt, kan zij een goed beeld krijgen over hoe het
gaat. Ook kan de test dan in een latere periode weer worden afgenomen om te kijken naar
de veranderingen (Actiz, z.d.).
Gezondheidsbevordering
Gezondheidsbevordering is een combinatie van gezondheidsvoorlichting en
omgevingsveranderingen die samen gezond gedrag en gezonde leef condities stimuleren.
Vaak wordt met het woord gezondheidsbevordering ook het geheel van planmatige
activiteiten aangeduid dat tot doel heeft de gezondheid te bevorderen.
Gezondheidsbevordering is vaak het doel in de wijkverpleging: de wijkverpleegkundige
maakt samen met de cliënt een plan om ervoor te zorgen dat de cliënt weer beter wordt of
dat de zorgvraag constant blijft (Loketgezondleven.nl, 2018).
Welzijn
Welzijn is een gevoel van welbevinden, door sommigen ook wel beschreven als geluk. Met
welzijn wordt bedoeld dat het zowel lichamelijk, als geestelijk, als sociaal goed met een
persoon gaat. In de economie gaat welzijn over de mate waarin de mensen hun materiële en
immateriële behoeften bevredigd achten.
Welzijn kan belangrijk zijn in de wijkzorg. Je wil als wijkverpleegkundigen graag dat cliënten
tevreden zijn met de zorg, hun leven, hun woonomgeving etc. Dit kan positieve of negatieve
invloeden hebben op het herstel en ook op de zorgrelatie tussen de verpleegkundige en de
cliënt (Ensie, 2015).
3
Nathalia Sierksma & Freya Topper.
Studentnummers: 1719056, 1721494,
1699565.
Klas: GVE-1R1B
Cursuscode: GVE-1.IT2-16
Docent: Edwin Hagenbeek
Datum: 3 april 2018
HILVERSUM
NOORD & OOST
Wijkanalyse
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terminologielijst..............................................................................................................2
Hoofdstuk 2 – Uiteenzetting...................................................................................................................6
Hoofdstuk 3 – Wijk afbakening...............................................................................................................7
Hoofdstuk 4 – Windshield Survey formulier...........................................................................................9
Culturen en religie............................................................................................................................17
Hoofdstuk 5 – Demografische en epidemiologische gegevens.............................................................21
Bevolkingssamenstelling Onze wijk heeft in totaal 38.475 inwoners. Hiervan zijn 19.110 mannen en
19.365 vrouwen................................................................................................................................21
Zorg- en welzijnsvoorzieningen........................................................................................................24
Informele netwerken in de wijk........................................................................................................27
Gezondheidsproblemen...................................................................................................................29
Hoofdstuk 6 – Sociale kaart..................................................................................................................38
Sociale kaart.....................................................................................................................................38
Welzijnsvoorzieningen......................................................................................................................38
Zorgvoorzieningen............................................................................................................................39
Recreatie- en sportvoorzieningen.....................................................................................................41
Wijkagenten en woningbouwverenigingen......................................................................................42
Zorg- en welzijnsvoorzieningen buiten de wijk.................................................................................44
Hoofdstuk 7 – Advies aan de wethouder..............................................................................................46
Literatuurlijst........................................................................................................................................55
1
,Hoofdstuk 1 – Terminologielijst
Shared Decision Making
Shared decision making is het gezamenlijk besluiten nemen. Het is een manier van werken
waarbij arts en patiënt samen tot een besluit komen dat het beste bij de patiënt past
(Broersen, 2011).
Als wijkverpleegkundige is het belangrijk om te overleggen met een patiënt, omdat je wilt
weten wat de bedoeling is en wat de patiënt wel en niet wil. Als het gaat om zorg is het goed
om te weten waar de patiënt zich wel of niet fijn bij voelt.
Zelfmanagement
Bij zelfmanagement is het de bedoeling dat de patiënt zo veel mogelijk zelf blijft doen en dat
hij/zij inziet dat het niet onmogelijk is om bijvoorbeeld te leven met een ziekte. De
verpleegkundige kan de patiënt stimuleren en ervoor zorgen dat hij/zij het ook leuk blijft
vinden om dingen zelf te doen zoals wassen of aankleden, maar het kan ook gaan om het
zelfstandig medicatiegebruik (Engels, 2016).
Prevalentie
Prevalentie is het aantal gevallen van een ziekte op een bepaald moment. De prevalentie
wordt altijd weergegeven in procenten. Prevalentie kan heel handig zijn in een wijkanalyse,
omdat je dan direct kan zien hoeveel mensen een bepaalde zorg nodig zouden kunnen
hebben, vanwege hetzelfde ziektebeeld (Ensie, 2017).
Incidentie
Incidentie is het aantal nieuwe gevallen van een ziekte in een bepaalde tijdsperiode. Dit
gegeven kan erg handig zijn in een wijkanalyse. Zo krijgen de verpleegkundigen een goed
inzicht in hoe een bepaalde ziekte zich ontwikkelt en hoeveel mensen deze ziekte gekregen
hebben (Ensie, 2017).
Sociale Kaart
Een sociale kaart is een overzicht van instellingen op het gebied van welzijn,
gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening. De sociale kaart verwijst naar
instellingen die bepaalde hulp bieden met betrekking tot een bepaalde doelgroep. Voor
wijkverpleegkundigen is het handig, omdat zij zo precies kunnen zien welke voorzieningen er
zijn en waar deze zich in de wijk bevinden (De Haan, 2011).
Participatiesamenleving
Bij een participatiesamenleving gaat het om de betrokkenheid van de burger. De inwoners
moeten meer betrokken zijn bij elkaar en elkaar meer helpen. Ook is het de bedoeling dat zij
zelfstandiger worden. De voornaamste reden hiervoor is dat mensen steeds vaker zorg
nodig hebben, maar deze zorg niet altijd geleverd kan worden. Als burgers elkaar meer
helpen, is er minder professionele hulp nodig, omdat mensen vaak veel zelf kunnen. Dit is
voor de wijkverpleegkundigen ook handig, omdat zij anders te veel patiënten krijgen en niet
iedereen de zorg kunnen geven die ze verdienen (Wat Betekent? 2013).
Ambulantisering
Ambulantisering is het streven om mensen met een beperking zo ‘normaal’ mogelijk te laten
leven. Om hiervoor te zorgen kunnen er hulpmiddelen thuis worden afgeleverd. Ook kan er
hulp aan huis worden aangeboden, soms door de wijkverpleegkundigen. Zij helpen de
patiënt dan met de handelingen die zij niet meer goed of helemaal niet meer kunnen
(Encyclo, 2013).
2
, Mantelzorg
Mantelzorg houdt in dat een naaste, de familie of een dierbare voor de patiënt zorgt. Je kiest
er niet voor om mantelzorger te worden, maar je bent het. Vaak gaat het namelijk om een
dierbare, zoals een van de ouders of een kind met bijvoorbeeld een handicap. Mantelzorgers
krijgen niet betaald en doen het puur vanuit liefde. Mantelzorgers en wijkverpleegkundige
helpen elkaar enorm. Doordat de wijkverpleegkundige in beeld komt, wordt er een deel van
de zorg uit handen genomen bij de mantelzorger, maar ook andersom. Wanneer er een
mantelzorger is, hoeft een wijkverpleegkundige misschien minder vaak te komen. De twee
vullen elkaar aan. Ook kan een mantelzorger helpend zijn als het gaat om shared decision
making. Hij of zij kan helpen als het de patiënt niet meer lukt om zelf beslissingen te nemen
(Mezzo, z.d.).
Multimorbiditeit
Multimorbiditeit houdt in dat een patiënt meer dan twee chronische ziektes heeft. De meest
voorkomende ziektes zijn reumatoïde artritis, artrose, de ziekte van Parkinson, dementie,
COPD, diabetes en hart- en vaatziekten. Er zijn veel combinaties mogelijk van deze ziektes,
waarvan sommige logischer zullen klinken dan andere. Ruim zeventig procent van de
ouderen in Nederland die ouder zijn dan 55 jaar hebben meer dan twee chronische ziektes.
De combinatie van multimorbiditeit en wijkverpleegkundige hulp is daarom ook niet gek.
Wijkverpleegkundigen krijgen vaak te maken met patiënten die chronisch ziek zijn. De
verpleegkundigen moeten daarom goed weten wat bepaalde ziektes voor invloed op elkaar
hebben en welke medicatie daar wel of niet bij gebruikt kan worden (Zuster Jansen, z.d.).
Gezondheid (volgens definitie Machteld Huber)
‘Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht
van sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven’, zo wordt het begrip
‘gezondheid’ door Machteld Huber gedefinieerd. Deze definitie van gezondheid heeft zes
dimensies: lichaamsfuncties, dagelijks functioneren, mentaal welbevinden, zingeving,
kwaliteit van leven en sociaal maatschappelijk participeren. Via deze zes dimensies kan er
een goed beeld uitkomen hoe het gaat met de patiënt en waar de problemen liggen. Wel is
het dan heel belangrijk dat de patiënt eerlijk is. Als een wijkverpleegkundige deze test
bijvoorbeeld aan een nieuwe patiënt voorlegt, kan zij een goed beeld krijgen over hoe het
gaat. Ook kan de test dan in een latere periode weer worden afgenomen om te kijken naar
de veranderingen (Actiz, z.d.).
Gezondheidsbevordering
Gezondheidsbevordering is een combinatie van gezondheidsvoorlichting en
omgevingsveranderingen die samen gezond gedrag en gezonde leef condities stimuleren.
Vaak wordt met het woord gezondheidsbevordering ook het geheel van planmatige
activiteiten aangeduid dat tot doel heeft de gezondheid te bevorderen.
Gezondheidsbevordering is vaak het doel in de wijkverpleging: de wijkverpleegkundige
maakt samen met de cliënt een plan om ervoor te zorgen dat de cliënt weer beter wordt of
dat de zorgvraag constant blijft (Loketgezondleven.nl, 2018).
Welzijn
Welzijn is een gevoel van welbevinden, door sommigen ook wel beschreven als geluk. Met
welzijn wordt bedoeld dat het zowel lichamelijk, als geestelijk, als sociaal goed met een
persoon gaat. In de economie gaat welzijn over de mate waarin de mensen hun materiële en
immateriële behoeften bevredigd achten.
Welzijn kan belangrijk zijn in de wijkzorg. Je wil als wijkverpleegkundigen graag dat cliënten
tevreden zijn met de zorg, hun leven, hun woonomgeving etc. Dit kan positieve of negatieve
invloeden hebben op het herstel en ook op de zorgrelatie tussen de verpleegkundige en de
cliënt (Ensie, 2015).
3
