1.1
Organisatie = een menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is.
4 kenmerken van een organisatie
1. Menselijke factor
Zonder de mens bestaat een organisatie niet
2. Samenwerkingsvorm
Mensen moeten in een organisatie goed en handig samenwerken
3. Doelgerichtheid
Een organisatie is altijd opgericht met een bepaald doel
4. Continuïteit
Streven naar de organisatie continueren
Organisatie begrepen:
• Functionele organisatiebegrip:
Gaat over organiseren: het effectief op elkaar afstemmen van activiteiten.
Bijv. het organiseren van een marketingcampagne door de marketeers van Phillip
• Institutionele organisatiebegrip:
Gaat over organisatie als object met een naam en een vestiging.
Bijv. de organisatie Phillips
• Instrumentele organisatiebegrip:
Gaat over de organisatie als middel waarmee we bepaalde doelstellingen kunnen
verwezenlijken.
Bijv. de wijze waarop de onderneming is onderverdeeld in afdelingen, divisies,
managementlagen, regio’s enz
1.2
Organisatie -> Non-profit
Menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is
Bedrijf
Organisatie die goederen en/of diensten voortbrengt met het doel deze op de afzetmarkt te
verkopen
-> Bedrijven zonder winstoogmerk streven naar levering van goederen en diensten tegen de
laagst mogelijke offers
-> Bedrijven met winstoogmerk streven naar winst
Onderneming -> Elk bedrijf dat winst moet maken
Altijd gericht op winst
Elke onderneming is een bedrijf, elk bedrijf is niet altijd een onderneming. Onderneming is
ook altijd organisatie.
Elk bedrijf is een organisatie.
Een organisatie is alleen een bedrijf als zij goederen of diensten produceren.
1.4
Drie belangrijke criteria bij de beoordeling van organisaties zijn productiviteit, effectiviteit en
efficiëntie.
Met productiviteit (P) duiden we op de verhouding tussen het bereikte resultaat (R) en de
daarvoor gebrachte offers (O).
, Resultaat
Productiviteit =
Offers
Hoe hoger de P, hoe beter.
Max productiviteit is met de laagste offers het maximale resultaat te behalen. Dit kan
tijdelijk worden verhoogd door bijv. over te werken.
Het niet behalen van de max productiviteit kan aan twee factoren liggen:
1. Het resultaat is minder dat het max haalbare. Als bijv. een machine is uitgevallen.
2. De offers, meestal geld, waren meer dan de min benodigde. Als men bijv. producten
heeft moeten afkeuren.
Effectiviteit: De verhouding tussen het daadwerkelijk bereikte resultaat en het norm
resultaat dat men eigenlijk had moeten halen.
RWerkelijk
Effectiviteit =
RNorm
Efficiëntie: De verhouding tussen de norm offers die men eigenlijk had mogen brengen en
de werkelijk gebrachte offers.
ONorm
Efficiëntie =
OWerkelijk
Effectief
Wordt het doel bereikt? = doeltreffendheid
Efficiëntie
Hoe wordt het doel bereikt? = doelmatigheid
, 2.1
Ontwikkeling van organisatie
Vier krachten vormen de start van de organisatieontwikkeling:
1. De protestantse-christelijke ethiek ten aanzien van arbeid
Hield in dat mensen, in plaats van betere tijden na de dood af te wachten, juist hun
roeping op aarde waar moesten maken door arbeid en onzelfzuchtige inzet.
2. Het kapitalisme en de opdeling van arbeid
Ging om geld en zo veel mogelijk verdienen. Ze kregen steeds meer eigendommen.
Er kwamen meer organisaties en specialisaties, wat leidde tot vergroting van
productiviteit. Je mocht je bezit houden.
3. De industriële revolutie
Hier kwam de massaproductie. Lopende banden. De uitvinding van de
stoommachine.
4. Het productiviteitsprobleem
Er was gebrek aan managers. Er kwam zoveel vraag naar middelen dat ze het niet
meer aankonden. Er was meer vraag dan er gemaakt kon worden.
7 stromingen organisatiekunde
a. Klassieke organisatiekunde
b. Gedragskundige benadering
c. Revisionisme
d. Systeembenadering
e. Contingentiebenadering
f. Totale kwaliteitszorg
g. De lerende organisatie
2.2
a.
De klassieke aanpak in de organisatiekunde belicht voornamelijk de rol van de manager en
de gezagsverhoudingen binnen een organisatie. Aan het eind van de 19de eeuw vroeg men
zich af of goed leidinggeven persoonsgebonden is of dat je het kan leren.
Frederick Taylor vond dat leidinggeven het toepassen is van wetenschappelijke methoden
en technieken. Hij heeft managementmethode: scientific management bedacht:
managementtheorie die zich richt op de verbetering van de efficiëntie van
bedrijfsactiviteiten.
Frank Gilbreths hield zich bezig met het scientific management.
De scientific-management theoretici hielden zich vooral bezig met het
productiemanagement. De algemene managementtheorie beschouwt management in
algemene zin als universeel toepasbaar op de gehele organisatie.
Henri Fayol had de regel: eenheid van bevel, dat aangeeft dat werkzaamheden met 1
bepaalde doelstelling onder leiding van een baas met 1 plan zouden moeten plaatsvinden.
Max Webers belangrijkste bijdrage aan de organisatiekunde was de ontwikkeling van het
concept van de bureaucratie. Dat is een managementtheorie die de werkmethodiek
loskoppelt van personen.
Organisatie = een menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is.
4 kenmerken van een organisatie
1. Menselijke factor
Zonder de mens bestaat een organisatie niet
2. Samenwerkingsvorm
Mensen moeten in een organisatie goed en handig samenwerken
3. Doelgerichtheid
Een organisatie is altijd opgericht met een bepaald doel
4. Continuïteit
Streven naar de organisatie continueren
Organisatie begrepen:
• Functionele organisatiebegrip:
Gaat over organiseren: het effectief op elkaar afstemmen van activiteiten.
Bijv. het organiseren van een marketingcampagne door de marketeers van Phillip
• Institutionele organisatiebegrip:
Gaat over organisatie als object met een naam en een vestiging.
Bijv. de organisatie Phillips
• Instrumentele organisatiebegrip:
Gaat over de organisatie als middel waarmee we bepaalde doelstellingen kunnen
verwezenlijken.
Bijv. de wijze waarop de onderneming is onderverdeeld in afdelingen, divisies,
managementlagen, regio’s enz
1.2
Organisatie -> Non-profit
Menselijke samenwerking die doelgericht en blijvend is
Bedrijf
Organisatie die goederen en/of diensten voortbrengt met het doel deze op de afzetmarkt te
verkopen
-> Bedrijven zonder winstoogmerk streven naar levering van goederen en diensten tegen de
laagst mogelijke offers
-> Bedrijven met winstoogmerk streven naar winst
Onderneming -> Elk bedrijf dat winst moet maken
Altijd gericht op winst
Elke onderneming is een bedrijf, elk bedrijf is niet altijd een onderneming. Onderneming is
ook altijd organisatie.
Elk bedrijf is een organisatie.
Een organisatie is alleen een bedrijf als zij goederen of diensten produceren.
1.4
Drie belangrijke criteria bij de beoordeling van organisaties zijn productiviteit, effectiviteit en
efficiëntie.
Met productiviteit (P) duiden we op de verhouding tussen het bereikte resultaat (R) en de
daarvoor gebrachte offers (O).
, Resultaat
Productiviteit =
Offers
Hoe hoger de P, hoe beter.
Max productiviteit is met de laagste offers het maximale resultaat te behalen. Dit kan
tijdelijk worden verhoogd door bijv. over te werken.
Het niet behalen van de max productiviteit kan aan twee factoren liggen:
1. Het resultaat is minder dat het max haalbare. Als bijv. een machine is uitgevallen.
2. De offers, meestal geld, waren meer dan de min benodigde. Als men bijv. producten
heeft moeten afkeuren.
Effectiviteit: De verhouding tussen het daadwerkelijk bereikte resultaat en het norm
resultaat dat men eigenlijk had moeten halen.
RWerkelijk
Effectiviteit =
RNorm
Efficiëntie: De verhouding tussen de norm offers die men eigenlijk had mogen brengen en
de werkelijk gebrachte offers.
ONorm
Efficiëntie =
OWerkelijk
Effectief
Wordt het doel bereikt? = doeltreffendheid
Efficiëntie
Hoe wordt het doel bereikt? = doelmatigheid
, 2.1
Ontwikkeling van organisatie
Vier krachten vormen de start van de organisatieontwikkeling:
1. De protestantse-christelijke ethiek ten aanzien van arbeid
Hield in dat mensen, in plaats van betere tijden na de dood af te wachten, juist hun
roeping op aarde waar moesten maken door arbeid en onzelfzuchtige inzet.
2. Het kapitalisme en de opdeling van arbeid
Ging om geld en zo veel mogelijk verdienen. Ze kregen steeds meer eigendommen.
Er kwamen meer organisaties en specialisaties, wat leidde tot vergroting van
productiviteit. Je mocht je bezit houden.
3. De industriële revolutie
Hier kwam de massaproductie. Lopende banden. De uitvinding van de
stoommachine.
4. Het productiviteitsprobleem
Er was gebrek aan managers. Er kwam zoveel vraag naar middelen dat ze het niet
meer aankonden. Er was meer vraag dan er gemaakt kon worden.
7 stromingen organisatiekunde
a. Klassieke organisatiekunde
b. Gedragskundige benadering
c. Revisionisme
d. Systeembenadering
e. Contingentiebenadering
f. Totale kwaliteitszorg
g. De lerende organisatie
2.2
a.
De klassieke aanpak in de organisatiekunde belicht voornamelijk de rol van de manager en
de gezagsverhoudingen binnen een organisatie. Aan het eind van de 19de eeuw vroeg men
zich af of goed leidinggeven persoonsgebonden is of dat je het kan leren.
Frederick Taylor vond dat leidinggeven het toepassen is van wetenschappelijke methoden
en technieken. Hij heeft managementmethode: scientific management bedacht:
managementtheorie die zich richt op de verbetering van de efficiëntie van
bedrijfsactiviteiten.
Frank Gilbreths hield zich bezig met het scientific management.
De scientific-management theoretici hielden zich vooral bezig met het
productiemanagement. De algemene managementtheorie beschouwt management in
algemene zin als universeel toepasbaar op de gehele organisatie.
Henri Fayol had de regel: eenheid van bevel, dat aangeeft dat werkzaamheden met 1
bepaalde doelstelling onder leiding van een baas met 1 plan zouden moeten plaatsvinden.
Max Webers belangrijkste bijdrage aan de organisatiekunde was de ontwikkeling van het
concept van de bureaucratie. Dat is een managementtheorie die de werkmethodiek
loskoppelt van personen.
