3.1 Reactiesnelheid en energie-effect
De snelheid van een chemische reactie
o Snelle reacties -> verbranding van aardgas en explosies.
o Langzame reacties -> roest.
o Reactiesnelheid is de hoeveelheid stof die in een bepaalde tijd verdwijnt
of ontstaat.
Energie-effecten
o Reacties waarbij vrijkomt energie -> exotherme reacties. Die energie kan
vrijkomen in warmte, licht (verbrandingsreacties), elektriciteit en geluid
(explosies, vuurwerk).
o Exotherme reacties: moeilijk beheersbaar, stoffen worden steeds heter
en sneller reageren.
o Reacties die energie nodig hebben om te kunnen blijven verlopen ->
endotherme reactie (bijv. thermolyse en fotolyse).
o Endotherme reacties hebben in het begin energie nodig -> verhitten of
aansteken -> de reactie levert energie op.
Snelheid van een reactie verhogen:
- Verhogen temperatuur
- Contactoppervlak vergroten
- Concentraties van de reagerende stoffen verhogen
- Katalysator toevoegen
Het contactoppervlak
o Contactoppervlak vergroten -> de reactie met zuurstof verloopt sneller.
o Gassen mengen goed -> reacties verlopen snel.
o Reactie vaste stoffen -> komt langzaam op gang. Als je vaste stoffen goed
mengt, gaat het sneller.
Concentratie
o Met zuivere zuurstof verlopen verbrandingsreacties veel sneller dan in
lucht.
o De concentratie zuurstof in zuivere zuurstof is groter dan die in lucht.
o Bij grotere concentraties is er een grotere kans dat de deeltjes van de
reagerende stoffen tegen elkaar botsen en reageren -> snelheid reactie
neemt toe.
o Hogere concentratie -> reacties verlopen sneller.
Katalysator
o Katalysator -> stoffen die sneller reageren als er een bepaalde andere
stof aanwezig is.
o De katalysator word niet verbruikt.
, 3.2 reacties en moleculen
Verdwijnen en ontstaan van moleculen
Chemische reactie -> stoffen verdwijnen en ontstaan tegelijkertijd.
De moleculen van de beginstoffen verdwijnen -> andere moleculen ontstaan.
Alle atomen voor een reactie zijn er na de reactie ook nog. Bij een chemische
reactie hergroeperen de atomen zich tot nieuwe moleculen.
Reactieschema-> ontleding van water:
Water -> waterstof + zuurstof
Ontleedbare stoffen (verbindingen) Niet-ontleedbare stoffen
Water H2O (l) Zuurstof O2 (g)
Koolstofmono-oxide CO (g) Waterstof H2 (g)
Koolstofdioxide CO2 (g) Stikstof N2 (g)
Zwaveldioxide SO2 (g) Ozon O3 (g)
Stikstofmono-oxide NO (g) Fluor F2 (g)
Stikstofdioxide NO2 (g) Chloor Cl2 (g)
Druivensuiker C6H12O2 Broom Br2 (l)
(tafel)suiker C12H22O11 Jood I2 (s)
Molecuulformules opstellen
- De symbolen die horen bij de namen van de elementen.
- De Griekse telwoorden waarin de indices genoemd zijn. (tabel 2)
- De namen van de elementen in een verbinding. (tabel 3)
Enkelvoudige stof In gebonden vorm
Zuurstof Oxide
Zwavel Sulfide
Chloor Chloride
Jood Jodide
Broom Bromide
Fluor Fluoride
Waterstof Hydride
Telwoord betekenis
Mono Een
Di Twee
Tri Drie
Tetra Vier
Penta Vijf
Hexa Zes
Hepta Zeven
Octa Acht
De snelheid van een chemische reactie
o Snelle reacties -> verbranding van aardgas en explosies.
o Langzame reacties -> roest.
o Reactiesnelheid is de hoeveelheid stof die in een bepaalde tijd verdwijnt
of ontstaat.
Energie-effecten
o Reacties waarbij vrijkomt energie -> exotherme reacties. Die energie kan
vrijkomen in warmte, licht (verbrandingsreacties), elektriciteit en geluid
(explosies, vuurwerk).
o Exotherme reacties: moeilijk beheersbaar, stoffen worden steeds heter
en sneller reageren.
o Reacties die energie nodig hebben om te kunnen blijven verlopen ->
endotherme reactie (bijv. thermolyse en fotolyse).
o Endotherme reacties hebben in het begin energie nodig -> verhitten of
aansteken -> de reactie levert energie op.
Snelheid van een reactie verhogen:
- Verhogen temperatuur
- Contactoppervlak vergroten
- Concentraties van de reagerende stoffen verhogen
- Katalysator toevoegen
Het contactoppervlak
o Contactoppervlak vergroten -> de reactie met zuurstof verloopt sneller.
o Gassen mengen goed -> reacties verlopen snel.
o Reactie vaste stoffen -> komt langzaam op gang. Als je vaste stoffen goed
mengt, gaat het sneller.
Concentratie
o Met zuivere zuurstof verlopen verbrandingsreacties veel sneller dan in
lucht.
o De concentratie zuurstof in zuivere zuurstof is groter dan die in lucht.
o Bij grotere concentraties is er een grotere kans dat de deeltjes van de
reagerende stoffen tegen elkaar botsen en reageren -> snelheid reactie
neemt toe.
o Hogere concentratie -> reacties verlopen sneller.
Katalysator
o Katalysator -> stoffen die sneller reageren als er een bepaalde andere
stof aanwezig is.
o De katalysator word niet verbruikt.
, 3.2 reacties en moleculen
Verdwijnen en ontstaan van moleculen
Chemische reactie -> stoffen verdwijnen en ontstaan tegelijkertijd.
De moleculen van de beginstoffen verdwijnen -> andere moleculen ontstaan.
Alle atomen voor een reactie zijn er na de reactie ook nog. Bij een chemische
reactie hergroeperen de atomen zich tot nieuwe moleculen.
Reactieschema-> ontleding van water:
Water -> waterstof + zuurstof
Ontleedbare stoffen (verbindingen) Niet-ontleedbare stoffen
Water H2O (l) Zuurstof O2 (g)
Koolstofmono-oxide CO (g) Waterstof H2 (g)
Koolstofdioxide CO2 (g) Stikstof N2 (g)
Zwaveldioxide SO2 (g) Ozon O3 (g)
Stikstofmono-oxide NO (g) Fluor F2 (g)
Stikstofdioxide NO2 (g) Chloor Cl2 (g)
Druivensuiker C6H12O2 Broom Br2 (l)
(tafel)suiker C12H22O11 Jood I2 (s)
Molecuulformules opstellen
- De symbolen die horen bij de namen van de elementen.
- De Griekse telwoorden waarin de indices genoemd zijn. (tabel 2)
- De namen van de elementen in een verbinding. (tabel 3)
Enkelvoudige stof In gebonden vorm
Zuurstof Oxide
Zwavel Sulfide
Chloor Chloride
Jood Jodide
Broom Bromide
Fluor Fluoride
Waterstof Hydride
Telwoord betekenis
Mono Een
Di Twee
Tri Drie
Tetra Vier
Penta Vijf
Hexa Zes
Hepta Zeven
Octa Acht
