Samenvatting Kritisch Denken en Taalvaardigheid periode A

Kritisch denken en Taalvaardigheid Aantekeningen

Te nauw = het rechterdeel bevat minder
Te ruim = het rechterdeel bevat meer
Voorbeelden beginnen met bijvoorbeeld
Omschrijvingen eindigen met etc.
Opsommingen zijn meerdere woorden met komma’s ertussen
Inductie = steekproef
Argument = namelijk
Omstreden vakgebied
Dilemma = keuze uit 2
Trilemma = keuze uit 3
Leestekens moeten binnen de citaat
Mensen = WIE
Zaken = WAAR
Connotaties = ondertoon, bijklank
Polemisch = strijdend, twistend
Controversieel = omstreden, betwist
Protagonisten = hoofdrol, voorvechter
Eufemisme = mooier maken, zachter uitdrukken
Obscuur = ongunstig, onbekend
Ideologieën = samenhang van ideeën
Jargon = onbegrijpelijke vaktaal, verzonnen taal
Pseudo = schijnbaar, lijkend op
Linguïstisch = taalkundig
Inductie = aansporing, prikkeling
Etymologie = herkomst en vorm van een woord
Operationele definitie = volgorde van stappen laten zien
Definitie = betekenis
Ambiguïteit = op meerdere manieren, meerduidig
Amfibolie = tweeslachtig
Polysemie = meerdere betekenissen
Wezelwoorden = lijkt rijk, heeft kleine inhoud. Woorden worden gebruikt om vrij
eenvoudige dingen kunstmatig gecompliceerd te maken
Als je mensen wil overtuigen van eigenlijk niks, zijn dit je stappen:
1. Weet dat je je boodschap begrijpt voordat je hem verzendt
2. Spreek de taal van je luisteraars
3. Vereenvoudig zoveel mogelijk
4. Vraag commentaar, kritiek en reacties


Werkwoorden: Tegenwoordige tijd
- Stam + uitgang
- Wanneer alleen stam?
o IK is het onderwerp van de zin
o Gebiedende wijs
o JE of JIJ is het onderwerp en staat achter de persoonsvorm
Werkwoorden: Verleden tijd
- Stam + te/de
- Wanneer de of te?
o Kijk naar de klank voor EN

, o Staat deze klank in ’t kofschip?
 Dan T, anders T
o Eigenlijk gaat het om de STEM
Spellingstekens
Op de A O en U komen geen spellingstekens. Op de E alleen als dit nodig is voor
de uitspraak.
- Apostrof(‘)
o Dit pas je toe als er iets wordt weggelaten
 Uitzonderingen zijn op cijfers of apart uitgesproken letters
gevolgd door een achtervoegsel
- Koppenteken(-)
o Koppelt delen aan elkaar
o Wanneer gebruik je dit?
 Als het tweede deel van een samenstelling is weggevallen
 Wanneer twee klinkers moeten worden gescheiden die tot
verschillende woorden behoren
 Indien cijfers, letters en initiaalwoorden worden gevolgd door
een woord
 Bij samengestelde aardrijkskundige eigennamen
 Voor een hoofdletter in een woord
 In samenstellingen die bestaan uit twee functienamen
 Na, NIET NON BIJNA EX en OUD
 Voor generaal in de algemene betekenis
 In samenstellingen waarin het tweede deel iets zegt van het
eerste deel
 Na een persoonlijk voornaamwoord in een samenstelling
 Tussen de delen van een vaste woordgroep
 Tussen gelijkwaardige, in principe, omwisselbare elementen
 LET OP
o Indien niet uitwisselbaar, aan elkaar schrijven
o Wel weer een koppelteken indien het eerste
woord een plaats of volk noemt
o Bij alle van oorsprong Grieks-Latijnse
voorvoegsels komt het koppelteken te vervallen,
LOCO VICE ANTI
 Tussen de achternamen van huwelijkspartners
- Trema(ë)
o Scheidingsteken
o Wordt gebruikt om twee klinkers, binnen één woord, te scheiden die
anders als één klank zouden kunnen worden gelezen.
o Accent op de IE? EN erachter!
o Het accent ligt altijd voor de dubbele letters
 Uitzonderingen:
 Latijnse uitgangen, EUM EUS en EI
 Franse uitgangen, IEN en IER
 Klinkerreeksen, IEEL IEER en IEU

Meervoudsproblemen