CONCEPTIE – “BENODIGDHEDEN”
• 23 + 23 = 46 chromosomen;
• Zaadcel: 23 xy, eicel 23 xx;
• Geslachtscellen (gameten);
• Hormonen;
- Testosteron bij mannen;
- LH, FSH, progesteron en oestrogeen bij vrouwen.
CYCLUS VROUW
DE CONCEPTIE/BEVRUCHTING
• Bevruchting vindt plaats in de eileider;
• Zaadcel heeft overleving van 4-6 dagen;
• Eicel heeft overleving van 2 dagen;
• 6 dagen per maand kan leiden tot zwangerschap → 4 dagen voor ovulatie en 2
dagen erna.
EERSTE 2-3 WEKEN
• Morula - dag 3;
• Blastocyste - dag 5;
• Week 1 à 2: innesteling compleet.
EMBRYOBLAST → 3 KIEMSCHIJVEN
• Ectoderm: huid, sensorisch stelsel, zenuwstelsel en deel hormoonstelsel;
• Entoderm: spijsverteringsstelsel, ademhalingsstelsel, delen van het hormoonstelsel;
, • Mesoderm: motorisch stelsel, urinewegstelsel, circulatiestelsel, voortplantingsstelsel,
delen van het hormoonstelsel.
HOE ZORGT JE LICHAAM DAT DE ZWANGERSCHAP STAND HOUDT NA 2
WEKEN (EN ER DUS GEEN MENSTRUATIE OPTREEDT)?
HCG (Humaan choriongonadotrofine)
houdt zwangerschap in stand/houdt gele
lichaam in stand, na 3 maanden stopt de
productie van HCG, gele lichaam verdwijnt
→ placenta neemt de functie over.
HCG stimuleert productie progesteron →
geen menstruatie.
Oestrogeen en progesteron wordt
gemaakt door gele lichaam.
AD (amenorroeduur/zwangerschapsduur) → eerste dag van laatste menstruatie.
Let op: verschil AD en leeftijd embryo, meestal ongeveer 2 weken.
WEEK 4-9
• Week 4/5 : lengte embryo, ca 4-6 mm;
• Week 8/9: lengte embryo, 27-31 mm;
- Teratogene prikkels → schadelijke invloeden voor het embryo.
FOETALE STADIUM
Conceptie zaadcel en eicel - 28e dag: aanleg kiemschijven
• 1e trimester: organogenese;
- ca 6 weken AD → hartslag (echografisch).
, • 2e trimester: differentiatie, rijping en groei;
- ca 4 maanden AD → geslacht vaststellen (echografisch);
- ‘Leven voelen’; AD 18-20 weken (1e zwangerschap) // AD 15 weken (volgende
zwangerschap).
• 3e trimester: groei.
Prenatale zorg
• Eerste onderzoek en controles;
- Bloeddruk (+evt. urinecontrole);
- Groei en ligging; foetale hartactie.
• Prenatale diagnostiek/screening.
KIND – ZWANGERSCHAPSDUUR
• Prematuur: geboorte voor de periode van 37 weken;
• Dysmatuur: te laag lichaamsgewicht voor de duur van de zwangerschap;
• Serotien: geboorte na 42 weken;
• A term → 37-42 weken, normale tijd.
BEVALLING
Hormonaal gereguleerd
3 fasen:
• Ontsluiting;
• Uitdrijving;
• Nageboorte.
ONTSLUITINGSFASE
Kenmerken van deze fase:
• Weeën;
• Verstrijken en ontsluiting;
• ‘Tekenen’ = slijm/bloedprop laat los;
• Breken van vliezen;
• 14 tot 16 uur bij het eerste kindje.
UITDRIJVING EN SPILDRAAI
, NAGEBOORTE
• Vasoconstrictie;
• Uteruscontracties.
AANPASSINGEN NA GEBOORTE
• Ademhaling;
• Circulatie;
• Temperatuurregulatie;
• Maag-darmkanaal en lever;
• Nieren en urinewegen;
• Weerstand.
APGAR SCORE
Na 1,5 en 10 minuten na geboorte.
HC ONTWIKKELING 0 TOT 12 JAAR
BEGRIPPEN
Natuurlijke ontwikkeling:
• Ontwikkeling zoals die zou verlopen als alleen genetische factoren een rol spelen;
• Erfelijke kenmerken bepalen voor meer dan 80% groei, tempo, timing,
lichaamsstructuur.
Normale ontwikkeling:
• De invloed van omgevingsfactoren wordt mee in rekening gebracht (20%);
• Omgevingsinvloeden beïnvloeden de ontwikkeling die door de genetische aanleg
bepaald wordt.
Verstoorde ontwikkeling:
• Afwijking van de normale ontwikkeling;
• Afwijkingen kunnen genetisch bepaald zijn, maar kunnen ook door de omgeving
worden veroorzaakt.
ONTWIKKELINGSFASEN
De zuigeling of baby 0 – 1 jaar
De peuter 1– 4 jaar