1
Bouwkunde 3 (VEMBWK32)
Vlekkenplan
Begane grondvloer (dit
zie je aan peil=o) en een
betonnen grond vloer
bevindt zich alleen op
de begane grond
Renvooi= legenda en bevindt zich rechts onderin op de tekening
Peil= 0 = de begane grondvloer
BIM is het model waar tekeningen in gemaakt worden. Alle informatie voor iedereen tegelijkertijd.
Bouwmethoden, modulaire maten en bouwtechnische tekeningen (lay-out)
Bouwmethode
De manier waarop de hoofddraagconstructie van een gebouw wordt opgezet.
Hoofddraagconstructie zorgt voor de sterkte, stijfheid en stabiliteit van een bouwwerk. Wat houdt mijn
gebouw overeind?
- Sterkte: weerstand tegen bezwijken
- Stijfheid: weerstand tegen doorbuigen
- Stabiliteit: weerstand tegen kantelen
Verschillende bouwmethoden:
- Stapelbouw
- Gietbouw
- Montagebouw
- Houtskeletbouw
Stapelbouw Gietbouw Montagebouw Houtskeletbouw
Modulaire maten
VB zeecontainers. Maximaal 21 m lang en 6 meter breed. Als je een huis in elementen maakt, dan moet je
wel er over nadenken hoeveel je maximaal mag vervoeren over de weg. Voordeel: keuzevrijheid. Je koopt
een kavel en kan zelf mixen en matchen en bepalen hoe je huis eruit ziet. Door de modulaire maten kan je
terug hierop terugvallen. Je hebt keuzevrijheid, maar het valt binnen een bepaald stramien.
- Maatsystematiek o.b.v. astrologische kalender: Stonehenge. Je kan hem niet op een andere plek
neer zetten en verwachten dat hij het op dezelfde manier eruit ziet.
- Maatsystematiek o.b.v. in de natuur voorkomende verhoudingen. Gulde snede. Grieken en
Romeinen. Waarom vinden we iets wel mooi en wanneer niet
- Maatsystematiek o.b.v. de menselijke maat. Verlichting gaat niet om God maar gaat om ons. (feet,
duim)
, 2
Le Cobusier: ‘Modulor’: Een maatsysteem gebaseerd op het menselijk lichaam en de
wiskunde. Gebaseerd op de Gulde snede.
Modulaire coördinatie (NEN 6000):
- Modulaire coördinatie is een internationaal maatsysteem
- Materialen worden afgestemd op deze maten
- Systematiek berust op de basismodule 1M = 100 x 100 mm
- In de bouw is alles op 3M = 300 x 300 mm
- Zo efficiënt mogelijk bouwen en besparen van materialen
Beukmaat= de maat van de woning tussen een woning in. Midden (hart) van de ene binnenwand tot het
midden van de andere binnenwand. De maat kun je kiezen: 5,4; 5,7; 6,0
Modulaire maten – 300 mm
Voordelen bij elementenbouw:
- Fabrikanten kunnen variëren en kunnen standaardbouwelementen ontwikkelen
- Aannemers kunnen zonder passingsprobleem assembleren. Als zo’n paneel aankomt is het altijd op
maat (altijd op veelvoud van 30), kan altijd een cm verschillen, maar geen 10 cm.
- Ontwerpers kunnen kiezen uit standaardbouwelementen. Je kan maken wat je wil.
Elementenbouw:
- Montagebouw
- Prefab bouw
- Systeembouw
Belangrijk: zeer goede planning en nauwkeurige maatvoering. Je moet vroeg weten waar je bank etc komt
voor de plaatsing van wandcontactdozen.
Kanaalplaatvloer:
- Wordt in de fabriek gemaakt en wordt staal in gemaakt → wordt in een mal gegoten
- Overspanningen tot 18 meter (utiliteitsbouw)
- Woningbouw: dunnere platen van 6 a 8 meter
- Standaard breedte van 1200 mm
- Speciaal passtroken van 300, 600 en 900 mm
Modulaire maten - Overige standaard maten:
- Breedte woning (metselwerk)
- Breedte verkeersruimte/gang
- Afmeting binnendeuren
- Keukens
- Hekwerk
- Etc.
Koppenmaten
210 x 100 x 50 mm. 2 koppen van een baksteen +
metselwerk is een hele strek. Er zit altijd een voeg tussen
strekken (aan de bovenkant) en ook tussen de koppen zelf.
Fout berekening in het metselwerk. Kwam niet goed uit dus
aan het eind een hele dikke voeg.
, 3
Keuken
- Standaard modules van 60 cm
- Standaard hoogte aanrecht 90 cm
Hoogte hekwerk is 1000 mm (als de hoogte > 13 m dan moet het hek 1200 mm hoog zijn)
Trappen: een goed beloopbare trap voldoet aan de formule (2 x optrede) + (1 x aantrede) = 570 – 700 mm
Bouwbesluiteis trap nieuwbouwwoning:
- Maximale hoogte van een optrede is 188 mm
- Minimale aantrede is 220 mm
Deuren: 2315 mm x 930 mm (standaard nieuwbouw)
Een taatsdeur is anders. Dus je kan van die standaardmaten afwijken, maar
er zit een kostenverhaal aan.
Verkeersruimte (gang):
- Minimale breedte is 0,85 meter
- Bij gemeenschappelijke route minimale breedte is 1.20 meter
Deze maten komen voort uit hoe wij mensen fungeren en wat wij fijn/veilig vinden. Vanuit
veiligheid zijn ook keuzes gemaakt. Dus trappen breder maken zodat als er paniek is dat je met meerdere
mensen tegelijk over de trap kan i.p.v. een trap van 90 cm waar maar 1 persoon doorheen kan.
Tekensystemen
Ordening
Projectnaam
Aannemer of architect
Schaal, papierformaat
Tekenfase, datum
Renvooi (legenda/ identificatiestrook)
- Projectnaam
- Projectnummer
- Naam van de tekening
- Datum (evt. wijzigingsdata)
- Formaat van de tekening
- Schaal
- Naam/initialen tekenaar (als er iets mis is, weet je bij wie je moet zijn)
- Tekeningnummer en code
Eventueel:
- Eenheid maten
- Schema totale project
- Uitleg gebruikte afkortingen, symbolen of arceringen
- Fase van het project Schaallat. Voordeel: je kan controleren of
- Wijzigingsstaat je tekening op maat is en wat de maat van
een specifiek onderdeel is.
, 4
Fase AB= aanbesteding. Dus prijs is opgevraagd.
Je moet zorgen dat iedereen dezelfde tekening heeft. Elke keer als je dus wijzigt moet dit op papier staan dat
je gewijzigd hebt (Datum).
Tekening moet overzichtelijk. Je wil de gevels naast elkaar hebben staan.
Hoofdstuk 8 uit het boek
Grondwerk
Voor de start van de bouw moet de grond bouwrijp gemaakt worden, voldoende vlak gemaakt worden en
daarna kan het grondwerk worden uitgezet. Er wordt aangegeven waar moet worden gegraven en hoe diep.
Grond in depot= grond wordt op het bouwterrein opgeslagen zodat er een voorraad in de buurt is.
Bronbemaling wordt toegepast als er dieper wordt uitgegraven dan het grondwaterniveau.
Fundering
Type fundering is afhankelijk van de diepte waarop de fundering wordt aangelegd.
- De vaste grond zit op grote diepte → Fundering op paal van hout of beton
- Vaste grond niet diep gelegen → Fundering op staal
Draagconstructie of casco
Bestaat uit wanden, vloeren en/of kolommen. De draagconstructie zorgt voor stabiliteit (stijfheid) van het
bouwwerk. Bouwmuren= Woning scheidende muren bij twee of meer aaneen gebouwde woningen.
Hebben een dragende, scheidende functie en hieraan worden eisen gesteld m.b.t. brandveiligheid en
geluidsisolatie.
Gevels
Gevels vormen de verticale afsluiting van een gebouw en bieden bescherming tegen weersinvloeden en
geluid. Als gevels een dragende functie hebben, dan maken ze ook deel uit van het casco. Als onderdelen
niet dragend zijn, is er sprake van vlies- of gordijngevel en kan dan alleen worden samengesteld uit lichte
materialen.
Gevels worden onderverdeeld in:
- Op de bouwplaats vervaardigde gevels van hout, beton, metselwerk enz., al dan niet voorzien van
van raam-en deurkozijnen.
- Geprefabriceerde gevels die naderhand worden samengesteld uit gevelelementen van beton, staal,
hout of aluminium.
Daken
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen de dragende constructie en de afsluitende constructie van een
dak.
Grondwerk, fundering, draagconstructie en casco, gevels, kozijnen en daken vallen onder ruwbouw. Hierna
volgt de fase van afbouw en afwerking. Technische installaties worden zowel in de ruwbouw als in de
afbouw uitgevoerd.
Bouwmethode en constructie
- Traditionele bouwmethode (stapelbouw). Onderdelen worden op de bouwplaats vervaardigd.
- Industriële bouwmethode
o Skeletbouw → dragende en afsluitende functie wordt gesplitst
▪ Houtskelet
▪ Betonskelet
▪ Staalskelet
o Hallenbouw
o Gietbouw. Als vloeren en wanden apart worden gestort, wordt een tafelbekisting toegepast
o Elementenbouw (systeem- of montage bouw) → geprefabriceerde bouwelementen
worden op de bouwplaats samengevoegd tot één geheel.
, 5
Bouwtechnische tekeningen (maataanduidingen, schaal, trappen, arceringen) Doorsnede
Maataanduidingen
Maten zijn aangegeven met MM. Bouwtechnische gedeelte inpassen in een
stramienmaat die altijd kloppend is met 300 (kunnen delen door 300).
Stramienmaat staat altijd aan de buitenkant van de tekening. Stramienlijnen gaan
van 1 t/m oneindig en van A t/m Z. Cijfers staan horizontaal en letters verticaal.
Stramienmaten die er tussen zitten zijn de hoofdmaten waarmee je gaat werken en
waar je dus naartoe terug kan redeneren..
Peil is 0 = afgewerkte begane grond vloer.
Enkel gearceerd is kalkzandsteen.
Bk dakrand= bovenkant dakrand
Bordestrap is een trap die wij op school hebben. Je gaat de ene kant
omhoog en dan draai je je om en dan ga je de andere kant weer omhoog.
Aan de rechterkant ligt het maaiveld vergeleken met links. En op de palen
in het midden zitten staalprofielen die de krachten kunnen opvangen.
Elektraplannen, wcd tekeningen etc. zijn allemaal 1:50.
Een stedenbouwkundige tekening is Een situatietekening is schaal 1:500
schaal 1:5000, 1:2000 of 1:1000
Bouwkunde 3 (VEMBWK32)
Vlekkenplan
Begane grondvloer (dit
zie je aan peil=o) en een
betonnen grond vloer
bevindt zich alleen op
de begane grond
Renvooi= legenda en bevindt zich rechts onderin op de tekening
Peil= 0 = de begane grondvloer
BIM is het model waar tekeningen in gemaakt worden. Alle informatie voor iedereen tegelijkertijd.
Bouwmethoden, modulaire maten en bouwtechnische tekeningen (lay-out)
Bouwmethode
De manier waarop de hoofddraagconstructie van een gebouw wordt opgezet.
Hoofddraagconstructie zorgt voor de sterkte, stijfheid en stabiliteit van een bouwwerk. Wat houdt mijn
gebouw overeind?
- Sterkte: weerstand tegen bezwijken
- Stijfheid: weerstand tegen doorbuigen
- Stabiliteit: weerstand tegen kantelen
Verschillende bouwmethoden:
- Stapelbouw
- Gietbouw
- Montagebouw
- Houtskeletbouw
Stapelbouw Gietbouw Montagebouw Houtskeletbouw
Modulaire maten
VB zeecontainers. Maximaal 21 m lang en 6 meter breed. Als je een huis in elementen maakt, dan moet je
wel er over nadenken hoeveel je maximaal mag vervoeren over de weg. Voordeel: keuzevrijheid. Je koopt
een kavel en kan zelf mixen en matchen en bepalen hoe je huis eruit ziet. Door de modulaire maten kan je
terug hierop terugvallen. Je hebt keuzevrijheid, maar het valt binnen een bepaald stramien.
- Maatsystematiek o.b.v. astrologische kalender: Stonehenge. Je kan hem niet op een andere plek
neer zetten en verwachten dat hij het op dezelfde manier eruit ziet.
- Maatsystematiek o.b.v. in de natuur voorkomende verhoudingen. Gulde snede. Grieken en
Romeinen. Waarom vinden we iets wel mooi en wanneer niet
- Maatsystematiek o.b.v. de menselijke maat. Verlichting gaat niet om God maar gaat om ons. (feet,
duim)
, 2
Le Cobusier: ‘Modulor’: Een maatsysteem gebaseerd op het menselijk lichaam en de
wiskunde. Gebaseerd op de Gulde snede.
Modulaire coördinatie (NEN 6000):
- Modulaire coördinatie is een internationaal maatsysteem
- Materialen worden afgestemd op deze maten
- Systematiek berust op de basismodule 1M = 100 x 100 mm
- In de bouw is alles op 3M = 300 x 300 mm
- Zo efficiënt mogelijk bouwen en besparen van materialen
Beukmaat= de maat van de woning tussen een woning in. Midden (hart) van de ene binnenwand tot het
midden van de andere binnenwand. De maat kun je kiezen: 5,4; 5,7; 6,0
Modulaire maten – 300 mm
Voordelen bij elementenbouw:
- Fabrikanten kunnen variëren en kunnen standaardbouwelementen ontwikkelen
- Aannemers kunnen zonder passingsprobleem assembleren. Als zo’n paneel aankomt is het altijd op
maat (altijd op veelvoud van 30), kan altijd een cm verschillen, maar geen 10 cm.
- Ontwerpers kunnen kiezen uit standaardbouwelementen. Je kan maken wat je wil.
Elementenbouw:
- Montagebouw
- Prefab bouw
- Systeembouw
Belangrijk: zeer goede planning en nauwkeurige maatvoering. Je moet vroeg weten waar je bank etc komt
voor de plaatsing van wandcontactdozen.
Kanaalplaatvloer:
- Wordt in de fabriek gemaakt en wordt staal in gemaakt → wordt in een mal gegoten
- Overspanningen tot 18 meter (utiliteitsbouw)
- Woningbouw: dunnere platen van 6 a 8 meter
- Standaard breedte van 1200 mm
- Speciaal passtroken van 300, 600 en 900 mm
Modulaire maten - Overige standaard maten:
- Breedte woning (metselwerk)
- Breedte verkeersruimte/gang
- Afmeting binnendeuren
- Keukens
- Hekwerk
- Etc.
Koppenmaten
210 x 100 x 50 mm. 2 koppen van een baksteen +
metselwerk is een hele strek. Er zit altijd een voeg tussen
strekken (aan de bovenkant) en ook tussen de koppen zelf.
Fout berekening in het metselwerk. Kwam niet goed uit dus
aan het eind een hele dikke voeg.
, 3
Keuken
- Standaard modules van 60 cm
- Standaard hoogte aanrecht 90 cm
Hoogte hekwerk is 1000 mm (als de hoogte > 13 m dan moet het hek 1200 mm hoog zijn)
Trappen: een goed beloopbare trap voldoet aan de formule (2 x optrede) + (1 x aantrede) = 570 – 700 mm
Bouwbesluiteis trap nieuwbouwwoning:
- Maximale hoogte van een optrede is 188 mm
- Minimale aantrede is 220 mm
Deuren: 2315 mm x 930 mm (standaard nieuwbouw)
Een taatsdeur is anders. Dus je kan van die standaardmaten afwijken, maar
er zit een kostenverhaal aan.
Verkeersruimte (gang):
- Minimale breedte is 0,85 meter
- Bij gemeenschappelijke route minimale breedte is 1.20 meter
Deze maten komen voort uit hoe wij mensen fungeren en wat wij fijn/veilig vinden. Vanuit
veiligheid zijn ook keuzes gemaakt. Dus trappen breder maken zodat als er paniek is dat je met meerdere
mensen tegelijk over de trap kan i.p.v. een trap van 90 cm waar maar 1 persoon doorheen kan.
Tekensystemen
Ordening
Projectnaam
Aannemer of architect
Schaal, papierformaat
Tekenfase, datum
Renvooi (legenda/ identificatiestrook)
- Projectnaam
- Projectnummer
- Naam van de tekening
- Datum (evt. wijzigingsdata)
- Formaat van de tekening
- Schaal
- Naam/initialen tekenaar (als er iets mis is, weet je bij wie je moet zijn)
- Tekeningnummer en code
Eventueel:
- Eenheid maten
- Schema totale project
- Uitleg gebruikte afkortingen, symbolen of arceringen
- Fase van het project Schaallat. Voordeel: je kan controleren of
- Wijzigingsstaat je tekening op maat is en wat de maat van
een specifiek onderdeel is.
, 4
Fase AB= aanbesteding. Dus prijs is opgevraagd.
Je moet zorgen dat iedereen dezelfde tekening heeft. Elke keer als je dus wijzigt moet dit op papier staan dat
je gewijzigd hebt (Datum).
Tekening moet overzichtelijk. Je wil de gevels naast elkaar hebben staan.
Hoofdstuk 8 uit het boek
Grondwerk
Voor de start van de bouw moet de grond bouwrijp gemaakt worden, voldoende vlak gemaakt worden en
daarna kan het grondwerk worden uitgezet. Er wordt aangegeven waar moet worden gegraven en hoe diep.
Grond in depot= grond wordt op het bouwterrein opgeslagen zodat er een voorraad in de buurt is.
Bronbemaling wordt toegepast als er dieper wordt uitgegraven dan het grondwaterniveau.
Fundering
Type fundering is afhankelijk van de diepte waarop de fundering wordt aangelegd.
- De vaste grond zit op grote diepte → Fundering op paal van hout of beton
- Vaste grond niet diep gelegen → Fundering op staal
Draagconstructie of casco
Bestaat uit wanden, vloeren en/of kolommen. De draagconstructie zorgt voor stabiliteit (stijfheid) van het
bouwwerk. Bouwmuren= Woning scheidende muren bij twee of meer aaneen gebouwde woningen.
Hebben een dragende, scheidende functie en hieraan worden eisen gesteld m.b.t. brandveiligheid en
geluidsisolatie.
Gevels
Gevels vormen de verticale afsluiting van een gebouw en bieden bescherming tegen weersinvloeden en
geluid. Als gevels een dragende functie hebben, dan maken ze ook deel uit van het casco. Als onderdelen
niet dragend zijn, is er sprake van vlies- of gordijngevel en kan dan alleen worden samengesteld uit lichte
materialen.
Gevels worden onderverdeeld in:
- Op de bouwplaats vervaardigde gevels van hout, beton, metselwerk enz., al dan niet voorzien van
van raam-en deurkozijnen.
- Geprefabriceerde gevels die naderhand worden samengesteld uit gevelelementen van beton, staal,
hout of aluminium.
Daken
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen de dragende constructie en de afsluitende constructie van een
dak.
Grondwerk, fundering, draagconstructie en casco, gevels, kozijnen en daken vallen onder ruwbouw. Hierna
volgt de fase van afbouw en afwerking. Technische installaties worden zowel in de ruwbouw als in de
afbouw uitgevoerd.
Bouwmethode en constructie
- Traditionele bouwmethode (stapelbouw). Onderdelen worden op de bouwplaats vervaardigd.
- Industriële bouwmethode
o Skeletbouw → dragende en afsluitende functie wordt gesplitst
▪ Houtskelet
▪ Betonskelet
▪ Staalskelet
o Hallenbouw
o Gietbouw. Als vloeren en wanden apart worden gestort, wordt een tafelbekisting toegepast
o Elementenbouw (systeem- of montage bouw) → geprefabriceerde bouwelementen
worden op de bouwplaats samengevoegd tot één geheel.
, 5
Bouwtechnische tekeningen (maataanduidingen, schaal, trappen, arceringen) Doorsnede
Maataanduidingen
Maten zijn aangegeven met MM. Bouwtechnische gedeelte inpassen in een
stramienmaat die altijd kloppend is met 300 (kunnen delen door 300).
Stramienmaat staat altijd aan de buitenkant van de tekening. Stramienlijnen gaan
van 1 t/m oneindig en van A t/m Z. Cijfers staan horizontaal en letters verticaal.
Stramienmaten die er tussen zitten zijn de hoofdmaten waarmee je gaat werken en
waar je dus naartoe terug kan redeneren..
Peil is 0 = afgewerkte begane grond vloer.
Enkel gearceerd is kalkzandsteen.
Bk dakrand= bovenkant dakrand
Bordestrap is een trap die wij op school hebben. Je gaat de ene kant
omhoog en dan draai je je om en dan ga je de andere kant weer omhoog.
Aan de rechterkant ligt het maaiveld vergeleken met links. En op de palen
in het midden zitten staalprofielen die de krachten kunnen opvangen.
Elektraplannen, wcd tekeningen etc. zijn allemaal 1:50.
Een stedenbouwkundige tekening is Een situatietekening is schaal 1:500
schaal 1:5000, 1:2000 of 1:1000
