P1.3 les 1 Voorbereiding
zondag 27 februari 2022 20:59
Ademhalingsstelsel is verbonden aan:
• Circulatie
• Bloed
• Zenuwstelsel
• Etc.
Klinische aandachtspunten, belangrijk om te weten
1. Luchtwegen
Hoge luchtwegen - mond/neus tot larynx
Lage luchtwegen - splitsing hoofdbronchi en vertakkingen
Hoge luchtweg
- Lucht verwarmen en bevochtigen
- Ademlucht: spreken
- Inlaatport voeding en vocht
Vrije luchtweg - Als patiënt in staat is om te spreken of andere stemgeluiden te maken met normale
stem
Gedeeltelijke afsluiting: inspiratoire stridor. Volledige afsluiting: geen geluid
Vooral in geval van (diepe) bewusteloosheid kan de hoge luchtweg worden bedreigd door het uitvallen
van het slikreflex. Als ademprikkels intact: typische intrekkingen hals en intercostaalspieren, maar deze
hebben geen resultaat. Feitelijke ademstilstand. Binnen 5-10 min. Hersenschade en circulatiestilstand.
Sniffing position - hoofd licht achterover gebogen, waardoor larynx- en farynxas optimaal liggen t.o.v.
elkaar.
- Dit moet veilig gebeuren --> vooral bij vermoeden van trauma
- Risico op hoge dwarslaesie
- Sensibiliteit beoordelen: pijn/tintelingen als gevolg van schade aan nekwervelkolom
- Bij trauma en vermoedelijke schade: deskundig nek immobiliseren en beeldvormend onderzoek
- Vóórdat luchtwegtechniek wordt toegepast: Beoordeel mobiliteit nekwervel
Door reumatoïde aandoening nekwervelkolom kwetsbaarder en stijver
TV Pagina 1
, ○ Door reumatoïde aandoening nekwervelkolom kwetsbaarder en stijver
○ Ook door osteoporose door immobiliteit
○ Ook door prednison
Lage luchtweg
Bronchiën splitsen vanaf trachea 23x.
Normaliter is luchtwegweerstand laag en wordt deze voor het grootste deel veroorzaakt door de
slijmvliezen van de luchtwegen.
Vooral bij aandoeningen die ophoesten belemmeren en bij verzwakte immuniteit komen
luchtweginfecties en pneumonie veel voor.
- Sputum bevat leukocyten en micro organismen en heeft vaak een kenmerkende kleur die behoort
bij specifieke verwekkers
- Slijmvlieszwelling en/of sputumvorming zorgen voor turbulentie en verhogen beide de
luchtwegweerstand dramatisch
- zowel turbulentie als verhoogde ademarbeid kan duidelijk hoorbaar zijn met stethoscoop in
ernstige gevallen zelfs zonder
TV Pagina 2
, ernstige gevallen zelfs zonder
Tijdens hoesten neemt de stroomsnelheid van de lucht in de luchtwegen toe, zodat het slijm loskomt
van de bronchuswand en samen met de irritantia verwijdert wordt.
- Prikkeling van hoestsensoren in de slijmvlieswand van de trachea, larynx en bronchiën.
- Verdwenen bij diepe bewusteloosheid --> verhoogde de kans op pneumonie.
- Droge prikkelhoest --> virusinfectie
- Sputum producerende hoest --> bacteriële infectie.
Functiestoornissen hoge luchtweg
• Bewusteloosheid
○ EMV < 8: uitgevallen slikreflex+evt inspiratoire stridor
○ Volledig ontbrekende slikreflex: geen stridor
• Neurologische uitval
○ Verstoorde slikreflex, verslikken eten/drinken
○ Aspiratiepneunomie
○ Eerste weken na CVA (50% ontwikkelt pneunomie)
• OSAS
○ Bovenste luchtweg klapt dicht door wand/tong
○ Tonisch verlies in mond/keelspieren
○ Inspiratoire stridor (snurken)
• Zwelling of oedeem in keel
○ Inspiratoire stridor
○ Zwellingen aan tong, tonsillen, stembanden, epiglottis, struma
• Corpus alienum
○ Hoe kleiner het voorwerp, hoe lager in de luchtwegen
• Tumor
○ Tong, keel, toncillen
○ Inspiratoire stridor
• Trismus
○ Kaakklem/kaakspierrigideit
○ Mond niet/nauwelijks te openen
○ Bedreigde luchtweg, vooral in combinatie met bewustzijnsstoornis
○ Status epilecticus, tetalie, pericoronitis, peritonsillair abces, kaakabces, maligne
hyperthermie, amfetaminegebruik, ernstige malaria
Verhoogde waakzaamheid bij het vrijmaken van de hoge luchtweg
• Trauma
○ Bij twijfel, halskraag totdat fractuur is uitgesloten
• Ophanging
○ Wurgend effect op keelstructuren
○ Interne zwelling
○ Fractuur 2e tm 4e wervel
○ Als de dens in de hersenstam is doorgedrongen zal de dood snel en onherroepelijk zijn
ingetreden
• Bewegingsbeperkingen
○ Bestaande bewegingsbeperking: wervelkolom sterk verminderd mobiel
○ Bij bewusteloosheid/anesthesie verzwakte spiertonus --> onbedoelde schade bij
onachtzaam handelen
• Trauma of tumoren in cervicale wervels
○ Trauma, tumoren
○ Dwarslaesie op de loer
○ Voorzichtig bij vervoer en draaien
TV Pagina 3
zondag 27 februari 2022 20:59
Ademhalingsstelsel is verbonden aan:
• Circulatie
• Bloed
• Zenuwstelsel
• Etc.
Klinische aandachtspunten, belangrijk om te weten
1. Luchtwegen
Hoge luchtwegen - mond/neus tot larynx
Lage luchtwegen - splitsing hoofdbronchi en vertakkingen
Hoge luchtweg
- Lucht verwarmen en bevochtigen
- Ademlucht: spreken
- Inlaatport voeding en vocht
Vrije luchtweg - Als patiënt in staat is om te spreken of andere stemgeluiden te maken met normale
stem
Gedeeltelijke afsluiting: inspiratoire stridor. Volledige afsluiting: geen geluid
Vooral in geval van (diepe) bewusteloosheid kan de hoge luchtweg worden bedreigd door het uitvallen
van het slikreflex. Als ademprikkels intact: typische intrekkingen hals en intercostaalspieren, maar deze
hebben geen resultaat. Feitelijke ademstilstand. Binnen 5-10 min. Hersenschade en circulatiestilstand.
Sniffing position - hoofd licht achterover gebogen, waardoor larynx- en farynxas optimaal liggen t.o.v.
elkaar.
- Dit moet veilig gebeuren --> vooral bij vermoeden van trauma
- Risico op hoge dwarslaesie
- Sensibiliteit beoordelen: pijn/tintelingen als gevolg van schade aan nekwervelkolom
- Bij trauma en vermoedelijke schade: deskundig nek immobiliseren en beeldvormend onderzoek
- Vóórdat luchtwegtechniek wordt toegepast: Beoordeel mobiliteit nekwervel
Door reumatoïde aandoening nekwervelkolom kwetsbaarder en stijver
TV Pagina 1
, ○ Door reumatoïde aandoening nekwervelkolom kwetsbaarder en stijver
○ Ook door osteoporose door immobiliteit
○ Ook door prednison
Lage luchtweg
Bronchiën splitsen vanaf trachea 23x.
Normaliter is luchtwegweerstand laag en wordt deze voor het grootste deel veroorzaakt door de
slijmvliezen van de luchtwegen.
Vooral bij aandoeningen die ophoesten belemmeren en bij verzwakte immuniteit komen
luchtweginfecties en pneumonie veel voor.
- Sputum bevat leukocyten en micro organismen en heeft vaak een kenmerkende kleur die behoort
bij specifieke verwekkers
- Slijmvlieszwelling en/of sputumvorming zorgen voor turbulentie en verhogen beide de
luchtwegweerstand dramatisch
- zowel turbulentie als verhoogde ademarbeid kan duidelijk hoorbaar zijn met stethoscoop in
ernstige gevallen zelfs zonder
TV Pagina 2
, ernstige gevallen zelfs zonder
Tijdens hoesten neemt de stroomsnelheid van de lucht in de luchtwegen toe, zodat het slijm loskomt
van de bronchuswand en samen met de irritantia verwijdert wordt.
- Prikkeling van hoestsensoren in de slijmvlieswand van de trachea, larynx en bronchiën.
- Verdwenen bij diepe bewusteloosheid --> verhoogde de kans op pneumonie.
- Droge prikkelhoest --> virusinfectie
- Sputum producerende hoest --> bacteriële infectie.
Functiestoornissen hoge luchtweg
• Bewusteloosheid
○ EMV < 8: uitgevallen slikreflex+evt inspiratoire stridor
○ Volledig ontbrekende slikreflex: geen stridor
• Neurologische uitval
○ Verstoorde slikreflex, verslikken eten/drinken
○ Aspiratiepneunomie
○ Eerste weken na CVA (50% ontwikkelt pneunomie)
• OSAS
○ Bovenste luchtweg klapt dicht door wand/tong
○ Tonisch verlies in mond/keelspieren
○ Inspiratoire stridor (snurken)
• Zwelling of oedeem in keel
○ Inspiratoire stridor
○ Zwellingen aan tong, tonsillen, stembanden, epiglottis, struma
• Corpus alienum
○ Hoe kleiner het voorwerp, hoe lager in de luchtwegen
• Tumor
○ Tong, keel, toncillen
○ Inspiratoire stridor
• Trismus
○ Kaakklem/kaakspierrigideit
○ Mond niet/nauwelijks te openen
○ Bedreigde luchtweg, vooral in combinatie met bewustzijnsstoornis
○ Status epilecticus, tetalie, pericoronitis, peritonsillair abces, kaakabces, maligne
hyperthermie, amfetaminegebruik, ernstige malaria
Verhoogde waakzaamheid bij het vrijmaken van de hoge luchtweg
• Trauma
○ Bij twijfel, halskraag totdat fractuur is uitgesloten
• Ophanging
○ Wurgend effect op keelstructuren
○ Interne zwelling
○ Fractuur 2e tm 4e wervel
○ Als de dens in de hersenstam is doorgedrongen zal de dood snel en onherroepelijk zijn
ingetreden
• Bewegingsbeperkingen
○ Bestaande bewegingsbeperking: wervelkolom sterk verminderd mobiel
○ Bij bewusteloosheid/anesthesie verzwakte spiertonus --> onbedoelde schade bij
onachtzaam handelen
• Trauma of tumoren in cervicale wervels
○ Trauma, tumoren
○ Dwarslaesie op de loer
○ Voorzichtig bij vervoer en draaien
TV Pagina 3
