Geschiedenis samenvatting H3 De Franse Revolutie
P1: Oriëntatie
Op 14 juli herdenken de Fransen het begin van de Franse Revolutie in 1789. Deze
gebeurtenis maakt een einde aan de absolute macht van de koning.
P2: Het Ancien régime
Er was een standensamenleving. De maatschappij was verdeeld in groepen. Bij je geboorte
werd er al bepaald tot welke stand je behoorde. Er waren 3 standen.
1e stand: geestelijken. Hun waren verplicht om te bidden.
2e stand: Adel. Hun waren verplicht te vechten in een oorlog en om te helpen in het
bestuur.
3e stand: De bovenste laag van deze stand bestond uit de bourgeoisie. Dit waren rijke
burgers die in steden woonden. Ze mochten niet meehelpen in het bestuur, hier
waren ze zeer ontevreden over. De Ambachtslieden en winkeliers die ook in de
steden woonden vormde de 2e laag. De onderste laag bestond uit arme
loonarbeiders en de boeren. Zij moesten hard werken, maar als de pacht en de
belasting betaald was bleef er weinig over.
De 1e en 2e stand hadden naast veel macht ook privileges (voorrechten). Ze hoefden geen
belasting te betalen en hadden een eigen rechtbank. Ze bezaten ook veel grond. De
boeren moesten minimaal één dag gratis voor hun werken. De 3e stand moest wel
belasting betalen. Over het Franse belastingstelsel was veel ontevredenheid. De
voedselprijzen stegen, de hoogte van de belasting verschilde in de delen van Frankrijk,
belastinginners eiste meer geld dan dat er aan de schatkist werd afgedragen. De rijke
burgers wilden alleen hoge belasting gaan betalen als ze ook inspraak kregen in het
bestuur.
De koning had alle macht in Frankrijk. Lodewijk XVI bepaalde hij de zaken van het land.
Hij kreeg hulp van de geestelijkheid en adel. De 3e stand had geen invloed. Deze manier
van regeren noem je het ancien régime. Het bestuur dreigde in 1788 failliet te gaan. Voor
het eerst sinds 175 jaar riep Lodewijk XVI de Staten-Generaal bij elkaar. Een vergadering
, tussen alle 3 de standen. Veel leden hoopte op verbetering van de situatie. Over de
belasting was er nog steeds onenigheid.
P3: De verlichting
Wetenschappers deden in de 17e eeuw, tijdens de wetenschappelijke revolutie, veel
nieuwe uitvindingen en ontdekkingen. Logisch of rationeel denken en het doen van
experimenten zorgde voor nieuwe kennis. Zo kwam er steeds meer vertrouwen in het
menselijk verstand. Meer dingen zouden verlicht worden en een logische verklaring
krijgen. Het leidde ook tot nieuwe ideeën over het geloof. Wetenschappers geloofden
dat God de wereld, de mens en de natuur had geschapen, maar zich daarna er niet meer
mee bemoeide. Volgens geleerde burgers zou de samenleving verbeteren als mensen
hun verstand meer gebruiken. Onderwijs was daarom heel belangrijk. Zo begon rond
1650 de Verlichting. Verlichte denkers vonden allerlei onderdelen van kerkleer bijgeloof.
Ze vonden het verbieden om te geloven in een ander geloof daarom onzin. Zij waren
voor religieuze tolerantie (verdraagzaamheid). Ze vonden ook dat alle mensen vrij en
gelijk geboren waren. Niemand mocht de natuurrechten, zoals het recht op gezondheid,
vrijheid of bezit, van anderen aantasten. Er was veel discussie over absolutisme. De
Engelsman John Locke meende dat een koning de macht uit handen van het volk kreeg.
Het was de taak van de koning om de rechten van de burgers te beschermen. Als hij dat
niet goed deed, mocht het volk volgens Locke in opstand komen. De Fransman Charles
de Montesquieu bedacht hoe je machtsmisbruik door het bestuur zou kunnen
voorkomen. Volgens zijn trias politica ( scheiding der machten ) moet de macht in drieën
worden verdeeld:
1: Een parlement maakt wetten ( wetgevende macht )
2: De regering voert de wetten uit ( uitvoerende macht )
3: Rechters, die voor het leven worden benoemd, geven straffen als burgers,
koning of regering zich niet aan de wetten houden ( rechtsprekende macht )
Veel absolute vorsten en kerken in Europa waren niet blij met de nieuwe, verlichte
ideeën. Ze verboden boeken waarin kritiek op het bestuur of de krek stond. Vooral in
Frankrijk was de censuur streng. Sommige verlichte denkers werden een tijd opgesloten
in de Bastille, een grote gevangenis in Parijs. De bourgeoisie kwam bij elkaar om te lezen
en te discussiëren. Op die manier ontstond er een publieke opinie. De mening van de
koning en de kerk was niet meer altijd bepalend.
P4: De revolutie begint
Frankrijk had grote financiële problemen. Lodewijk XVI wilde voorstellen aan de Staten-
Generaal om het belastingstelsel te veranderen. Op 5 mei 1789 kwamen de 3 standen
bijeen in Versailles. Er waren 300 geestelijke, 300 edelen en 600 burgers , die vooral uit
bourgeoisie kwamen, vertegenwoordigde de 3estand. De derde stand kreeg hun zin niet
er richtte hun eigen vergadering op. Ze kwamen niet uiteen voordat Frankrijk een
P1: Oriëntatie
Op 14 juli herdenken de Fransen het begin van de Franse Revolutie in 1789. Deze
gebeurtenis maakt een einde aan de absolute macht van de koning.
P2: Het Ancien régime
Er was een standensamenleving. De maatschappij was verdeeld in groepen. Bij je geboorte
werd er al bepaald tot welke stand je behoorde. Er waren 3 standen.
1e stand: geestelijken. Hun waren verplicht om te bidden.
2e stand: Adel. Hun waren verplicht te vechten in een oorlog en om te helpen in het
bestuur.
3e stand: De bovenste laag van deze stand bestond uit de bourgeoisie. Dit waren rijke
burgers die in steden woonden. Ze mochten niet meehelpen in het bestuur, hier
waren ze zeer ontevreden over. De Ambachtslieden en winkeliers die ook in de
steden woonden vormde de 2e laag. De onderste laag bestond uit arme
loonarbeiders en de boeren. Zij moesten hard werken, maar als de pacht en de
belasting betaald was bleef er weinig over.
De 1e en 2e stand hadden naast veel macht ook privileges (voorrechten). Ze hoefden geen
belasting te betalen en hadden een eigen rechtbank. Ze bezaten ook veel grond. De
boeren moesten minimaal één dag gratis voor hun werken. De 3e stand moest wel
belasting betalen. Over het Franse belastingstelsel was veel ontevredenheid. De
voedselprijzen stegen, de hoogte van de belasting verschilde in de delen van Frankrijk,
belastinginners eiste meer geld dan dat er aan de schatkist werd afgedragen. De rijke
burgers wilden alleen hoge belasting gaan betalen als ze ook inspraak kregen in het
bestuur.
De koning had alle macht in Frankrijk. Lodewijk XVI bepaalde hij de zaken van het land.
Hij kreeg hulp van de geestelijkheid en adel. De 3e stand had geen invloed. Deze manier
van regeren noem je het ancien régime. Het bestuur dreigde in 1788 failliet te gaan. Voor
het eerst sinds 175 jaar riep Lodewijk XVI de Staten-Generaal bij elkaar. Een vergadering
, tussen alle 3 de standen. Veel leden hoopte op verbetering van de situatie. Over de
belasting was er nog steeds onenigheid.
P3: De verlichting
Wetenschappers deden in de 17e eeuw, tijdens de wetenschappelijke revolutie, veel
nieuwe uitvindingen en ontdekkingen. Logisch of rationeel denken en het doen van
experimenten zorgde voor nieuwe kennis. Zo kwam er steeds meer vertrouwen in het
menselijk verstand. Meer dingen zouden verlicht worden en een logische verklaring
krijgen. Het leidde ook tot nieuwe ideeën over het geloof. Wetenschappers geloofden
dat God de wereld, de mens en de natuur had geschapen, maar zich daarna er niet meer
mee bemoeide. Volgens geleerde burgers zou de samenleving verbeteren als mensen
hun verstand meer gebruiken. Onderwijs was daarom heel belangrijk. Zo begon rond
1650 de Verlichting. Verlichte denkers vonden allerlei onderdelen van kerkleer bijgeloof.
Ze vonden het verbieden om te geloven in een ander geloof daarom onzin. Zij waren
voor religieuze tolerantie (verdraagzaamheid). Ze vonden ook dat alle mensen vrij en
gelijk geboren waren. Niemand mocht de natuurrechten, zoals het recht op gezondheid,
vrijheid of bezit, van anderen aantasten. Er was veel discussie over absolutisme. De
Engelsman John Locke meende dat een koning de macht uit handen van het volk kreeg.
Het was de taak van de koning om de rechten van de burgers te beschermen. Als hij dat
niet goed deed, mocht het volk volgens Locke in opstand komen. De Fransman Charles
de Montesquieu bedacht hoe je machtsmisbruik door het bestuur zou kunnen
voorkomen. Volgens zijn trias politica ( scheiding der machten ) moet de macht in drieën
worden verdeeld:
1: Een parlement maakt wetten ( wetgevende macht )
2: De regering voert de wetten uit ( uitvoerende macht )
3: Rechters, die voor het leven worden benoemd, geven straffen als burgers,
koning of regering zich niet aan de wetten houden ( rechtsprekende macht )
Veel absolute vorsten en kerken in Europa waren niet blij met de nieuwe, verlichte
ideeën. Ze verboden boeken waarin kritiek op het bestuur of de krek stond. Vooral in
Frankrijk was de censuur streng. Sommige verlichte denkers werden een tijd opgesloten
in de Bastille, een grote gevangenis in Parijs. De bourgeoisie kwam bij elkaar om te lezen
en te discussiëren. Op die manier ontstond er een publieke opinie. De mening van de
koning en de kerk was niet meer altijd bepalend.
P4: De revolutie begint
Frankrijk had grote financiële problemen. Lodewijk XVI wilde voorstellen aan de Staten-
Generaal om het belastingstelsel te veranderen. Op 5 mei 1789 kwamen de 3 standen
bijeen in Versailles. Er waren 300 geestelijke, 300 edelen en 600 burgers , die vooral uit
bourgeoisie kwamen, vertegenwoordigde de 3estand. De derde stand kreeg hun zin niet
er richtte hun eigen vergadering op. Ze kwamen niet uiteen voordat Frankrijk een
