college 1 IPO 2A
onderwijswetenschappen (= een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onderzoekers onderzoek
doen naar:
1. hoe mensen leren (alleen en samen)
2. naar hoe leren te verbeteren door diverse sociale en organisatorische instellingen en nieuwe
ontwerpen van leeromgevingen
- leren en onderwijs zijn overal, en belangrijk voor individu en maatschappij
- onderwijs: overdracht van kennis en vaardigheden
doel onderwijswetenschappen:
- beschrijven, begrijpen en verklaren van gedrag
- leren, opleiden en ontwikkelen in het onderwijs
hoe ziet het NL onderwijsveld er uit?
- onderwijsbeleid (ministerie)
- onderwijs-onderzoek (op universiteiten)
- onderwijspraktijk/instellingen (schoolleiding, leraren, leerlingen)
- onderwijsmaterialen en technologie (methode-uitgevers en test uitgevers)
- training en advies (onderwijs-advies en lerarenopleidingen)
microniveau mesoniveau Macroniveau
“lerend kind” “schoolcontext” “maatschappij”
Neuro (brein) Leren/instructie Onderwijsbeleid
Cognitief Leraren Onderwijsstelsel
Rekenen Relatie leraar/leerling Maatschappelijke effecten
taal Organisatie onderwijs
patternicity bias confirmation bias hindsight bias
patronen denken te zien in dingen het zoeken naar bevestigend verklaringen achteraf bepalen.
die er niet zijn (gezicht in vogels) bewijs voor wat we geloven Dus eerst observaties doen en
daan een verklaring bedenken
waarom zijn mythes zo hardnekkig?
→ onderwijs echt veranderen is lastig: vaak (schijnbaar) succes van onderwijsvernieuwing op korte
termijn
- vernieuwend project vs toepassing van die vernieuwing in het onderwijs: bijvoorbeeld
opschaling, langdurige implementatie
- onderzoek naar ‘bewijs’ is vaak zwak opgezet
, - hawthorne effect: de glans van het nieuwe/effect van onderzocht worden
theorieën/paradigma’s over onderwijs (vormen)
- (sociaal-) construcitvisme: actieve kennisverwerving in samenwerking
- cognitivisme: denken staat centraal/differentiatie
- gedragsmodel/behaviorisme: gedrag staat centraal: doelen/belonen/straffen
→ onnodig hokjesdenken leidt tot dogma’s en ruzies
→ uit alle stromingen haalt onderwijs wel iets
→ waarom zou er maar één model bestaan om efficiënt, effectief en aangenaam te leren?
mythes
1. leerstijlen
- leerstijlen van Kolb
→ holistisch/analytisch
→ visueel/verbaal
- heel belangrijk in onderwijsland! veel boeken, artikelen om leerstijl te
bepalen en workshops, conferenties voor docenten
- het is wel populair, maar voorkeuren zeggen niets over wat goed/slecht is
voor het leren.
1. de meeste mensen voldoen niet aan één leerstijl
2. verschillen zijn eerder geleidelijk dan categorisch
3. tests zijn ontoereikend
hoe passen we onderwijs aan aan leerstijlen? de leerstijlhypothese
- hypothese: overlapinteractie (leerlingen met verbale leerstijl leren beter van boek)
→ er is nog nooit bewijs gevonden voor zo’n overlapinteractie
→ leerstijlen bestaan dus niet!
2. leerpiramide
=effectiviteit van leren is in een piramide weer te geven
(hoe actiever je bent met de stof, hoe sneller/beter je het leert)
- herkomst/bronnen zijn onduidelijk
→ ervaringskegel (concreet-abstract zegt niets over moeilijkheid)
→ leerpiramide (didactische labels en percentages maar het is niet ondersteund door
onderzoek)
- de verhoudingen zijn onzinnig, het is gewoon niet zo
3. meerdere intelligenties
= je kunt op meerdere manieren intelligent zijn
- niet alleen iq tests maar manieren zijn verschillend voor intelligentie (iq-tests meten
denkmogelijkheden die kinderen hebben om een probleem op te lossen)
- dit idee is populair in het onderwijs! (scholen willen recht doen aan verschillende talenten van
leerlingen!)
wat zegt de wetenschap?
1. dit zijn geen intelligenties! (maar talenten en vaardigheden)
2. worden niet ondersteund door onderzoeksresultaten
3. kunnen niet goed worden gemeten
onderwijswetenschappen (= een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onderzoekers onderzoek
doen naar:
1. hoe mensen leren (alleen en samen)
2. naar hoe leren te verbeteren door diverse sociale en organisatorische instellingen en nieuwe
ontwerpen van leeromgevingen
- leren en onderwijs zijn overal, en belangrijk voor individu en maatschappij
- onderwijs: overdracht van kennis en vaardigheden
doel onderwijswetenschappen:
- beschrijven, begrijpen en verklaren van gedrag
- leren, opleiden en ontwikkelen in het onderwijs
hoe ziet het NL onderwijsveld er uit?
- onderwijsbeleid (ministerie)
- onderwijs-onderzoek (op universiteiten)
- onderwijspraktijk/instellingen (schoolleiding, leraren, leerlingen)
- onderwijsmaterialen en technologie (methode-uitgevers en test uitgevers)
- training en advies (onderwijs-advies en lerarenopleidingen)
microniveau mesoniveau Macroniveau
“lerend kind” “schoolcontext” “maatschappij”
Neuro (brein) Leren/instructie Onderwijsbeleid
Cognitief Leraren Onderwijsstelsel
Rekenen Relatie leraar/leerling Maatschappelijke effecten
taal Organisatie onderwijs
patternicity bias confirmation bias hindsight bias
patronen denken te zien in dingen het zoeken naar bevestigend verklaringen achteraf bepalen.
die er niet zijn (gezicht in vogels) bewijs voor wat we geloven Dus eerst observaties doen en
daan een verklaring bedenken
waarom zijn mythes zo hardnekkig?
→ onderwijs echt veranderen is lastig: vaak (schijnbaar) succes van onderwijsvernieuwing op korte
termijn
- vernieuwend project vs toepassing van die vernieuwing in het onderwijs: bijvoorbeeld
opschaling, langdurige implementatie
- onderzoek naar ‘bewijs’ is vaak zwak opgezet
, - hawthorne effect: de glans van het nieuwe/effect van onderzocht worden
theorieën/paradigma’s over onderwijs (vormen)
- (sociaal-) construcitvisme: actieve kennisverwerving in samenwerking
- cognitivisme: denken staat centraal/differentiatie
- gedragsmodel/behaviorisme: gedrag staat centraal: doelen/belonen/straffen
→ onnodig hokjesdenken leidt tot dogma’s en ruzies
→ uit alle stromingen haalt onderwijs wel iets
→ waarom zou er maar één model bestaan om efficiënt, effectief en aangenaam te leren?
mythes
1. leerstijlen
- leerstijlen van Kolb
→ holistisch/analytisch
→ visueel/verbaal
- heel belangrijk in onderwijsland! veel boeken, artikelen om leerstijl te
bepalen en workshops, conferenties voor docenten
- het is wel populair, maar voorkeuren zeggen niets over wat goed/slecht is
voor het leren.
1. de meeste mensen voldoen niet aan één leerstijl
2. verschillen zijn eerder geleidelijk dan categorisch
3. tests zijn ontoereikend
hoe passen we onderwijs aan aan leerstijlen? de leerstijlhypothese
- hypothese: overlapinteractie (leerlingen met verbale leerstijl leren beter van boek)
→ er is nog nooit bewijs gevonden voor zo’n overlapinteractie
→ leerstijlen bestaan dus niet!
2. leerpiramide
=effectiviteit van leren is in een piramide weer te geven
(hoe actiever je bent met de stof, hoe sneller/beter je het leert)
- herkomst/bronnen zijn onduidelijk
→ ervaringskegel (concreet-abstract zegt niets over moeilijkheid)
→ leerpiramide (didactische labels en percentages maar het is niet ondersteund door
onderzoek)
- de verhoudingen zijn onzinnig, het is gewoon niet zo
3. meerdere intelligenties
= je kunt op meerdere manieren intelligent zijn
- niet alleen iq tests maar manieren zijn verschillend voor intelligentie (iq-tests meten
denkmogelijkheden die kinderen hebben om een probleem op te lossen)
- dit idee is populair in het onderwijs! (scholen willen recht doen aan verschillende talenten van
leerlingen!)
wat zegt de wetenschap?
1. dit zijn geen intelligenties! (maar talenten en vaardigheden)
2. worden niet ondersteund door onderzoeksresultaten
3. kunnen niet goed worden gemeten
