CE4 Interne Analyse / Bedrijfseconomie
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld en waarop
vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te maken met de
verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
Vanuit de vraag ‘ als we morgen ons bedrijf opnieuw mogen starten, hoe zouden we ons dan
organiseren?’ proberen zij daarbij tot een voor dat moment ideale structuur te komen. We noemen
dit ook wel denken vanuit Groene Weide.
Management trends: Eén daarvan is het structureren van bedrijven in teams of cellen. Een andere is
dat projecten middels de zogenaamde sprinttechniek snel en efficiënt worden geïmplementeerd.
Theorie van Henry Mintzberg:
Dominante organisatiedeel: een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen.
Binnen dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed heeft
op het resultaat.
Daarnaast wordt gekeken naar de meest gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te
sturen en op elkaar af te stemmen, het belangrijkste coördinatiemechanisme
Volgens Mintzberg bestaan organisatiestructuren feitelijk uit maximaal zes onderdelen. Het
belangrijkste onderdeel hiervan bepaalt de aard van de organisatie.
De zes organisatie onderdelen zijn:
- De strategische top: denk aan de directie van een organisatie
- Het lijnmanagement: ook wel het middenkader genoemd
- De werkvloer: verantwoordelijk voor uitvoering van de werkzaamheden
- De ondersteunende staf: afdelingen als personeelszaken en facility management
- De techno structuur: ondersteunende stafafdelingen zoals planning, IT of logistiek
- De ideologie: de bedrijfscultuur, normen en waarden en andere niet-materiële doelen.
In het Engels wordt de strategische top ook wel de strategic apex genoemd en de werkvloer de
operating core.
De zes basisorganisatieonderdelen:
1. Top management
2. Midden management
3. Het uitvoerende niveau
4. De technische staf
5. Overige stafdiensten
6. Ideologie
Volgens Mintzberg beschikken organisatie over
zes interne coördinatiemechanismen. Deze
mechanismen zorgen voor afstemming binnen
de organisatie.
1. Direct toezicht ( directe supervisie)
2. Onderlinge afstemming
3. Standaardisatie van werkprocessen
4. Standaardisatie van output
, 5. Standaardisatie van kennis en vaardigheden
6. Standaardisatie van normen / ideologie
De zeven organisatietypen van Mintzberg:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur)
2. Machine organization (machinebureaucratie)
3. Professional organization ( professionele bureaucratie)
4. Diversified organization ( gediversifieerde organisatie, divisie structuur)
5. Innovatieve organization (adhocratie)
6. Missionary organization (zendingsorganisatie)
7. Political organization (politieke organisatie)
Er bestaan verschillende soorten organisatievormen. Wij beperken ons tot de vier belangrijkste:
1. Lijnorganisatie (opgedeeld zijn in logisch bij elkaar horende afdelingen)
2. Lijn-staforganisatie (een lijnorganisatie waaraan eén of meer stafafdelingen zijn toegevoegd)
3. Matrixorganisatie (een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast,
waarbij de deelnemers aan meerdere personen rapporteren)
4. Projectorganisatie
Lijnorganisatie:
een lijnorganisatie is een organisatie waar boven elke werknemer een manager staat. In deze
organisaties zijn taken toebedeeld aan afdelingen. De lijn organisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de lijnorganisatie op een piramide: van boven smal en breed
uitlopend naar beneden.
Voordelen: Verantwoordelijkheid is
duidelijk en eenvoudig vast te stellen,
bevoegdheden zijn afgebakend, taken
en verantwoordelijkheden zijn duidelijk
bepaald, beslissen kan snel gaan.
Nadelen: veel regels en lange lijnen,
eilandjes i.p.v. samenwerken, minder
arbeidsverdeling en specialisatie,
managers als controleurs, niet flexibel
, Lijn-Staforganisatie:
Een lijn-staforganisatie is een
lijnorganisatie waaraan één of meer
stafafdelingen zijn toegevoegd. De
toevoeging staf geeft aan dat de
onderneming met adviseurs en
adviesafdelingen werkt, die dus buiten de
lijn vallen. Omdat in de lijnorganisatie
alles via de lijn loopt, raken lijnmanagers
snel overbelast. Ook wordt van hen
verwacht dat ze op alle gebieden
deskundig zijn. In de praktijk is dit niet
mogelijk. Om deze lijnmanagers te
ondersteunen en te adviseren zijn
stafdiensten in het leven geroepen.
Matrixorganisatie:
Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast.
Hierbij rapporteren de deelnemers aan meerdere personen. Een medewerker heeft twee
leidinggevende namelijk het hoofd van de productgroep en het hoofd van de geografische regio.
Projectorganisatie:
Als binnen een wat grotere organisatie een ingewikkeld project moet worden uitgevoerd kan de
onderneming specialisten van verschillende terreinen bij elkaar in een groep plaatsen. Dit heet een
De organisatiestructuur is de wijze waarop taken binnen een organisatie zijn verdeeld en waarop
vervolgens afstemming tussen deeltaken tot stand wordt gebracht. Zij heeft dus te maken met de
verdeling van activiteiten over afdelingen en de taken van de werknemers.
Vanuit de vraag ‘ als we morgen ons bedrijf opnieuw mogen starten, hoe zouden we ons dan
organiseren?’ proberen zij daarbij tot een voor dat moment ideale structuur te komen. We noemen
dit ook wel denken vanuit Groene Weide.
Management trends: Eén daarvan is het structureren van bedrijven in teams of cellen. Een andere is
dat projecten middels de zogenaamde sprinttechniek snel en efficiënt worden geïmplementeerd.
Theorie van Henry Mintzberg:
Dominante organisatiedeel: een model om organisaties makkelijker in te delen en te herkennen.
Binnen dat model wordt vooral gekeken naar dat deel van de organisatie dat de meeste invloed heeft
op het resultaat.
Daarnaast wordt gekeken naar de meest gebruikte manier om activiteiten in een organisatie te
sturen en op elkaar af te stemmen, het belangrijkste coördinatiemechanisme
Volgens Mintzberg bestaan organisatiestructuren feitelijk uit maximaal zes onderdelen. Het
belangrijkste onderdeel hiervan bepaalt de aard van de organisatie.
De zes organisatie onderdelen zijn:
- De strategische top: denk aan de directie van een organisatie
- Het lijnmanagement: ook wel het middenkader genoemd
- De werkvloer: verantwoordelijk voor uitvoering van de werkzaamheden
- De ondersteunende staf: afdelingen als personeelszaken en facility management
- De techno structuur: ondersteunende stafafdelingen zoals planning, IT of logistiek
- De ideologie: de bedrijfscultuur, normen en waarden en andere niet-materiële doelen.
In het Engels wordt de strategische top ook wel de strategic apex genoemd en de werkvloer de
operating core.
De zes basisorganisatieonderdelen:
1. Top management
2. Midden management
3. Het uitvoerende niveau
4. De technische staf
5. Overige stafdiensten
6. Ideologie
Volgens Mintzberg beschikken organisatie over
zes interne coördinatiemechanismen. Deze
mechanismen zorgen voor afstemming binnen
de organisatie.
1. Direct toezicht ( directe supervisie)
2. Onderlinge afstemming
3. Standaardisatie van werkprocessen
4. Standaardisatie van output
, 5. Standaardisatie van kennis en vaardigheden
6. Standaardisatie van normen / ideologie
De zeven organisatietypen van Mintzberg:
1. Entrepreneurial organization (eenvoudige structuur)
2. Machine organization (machinebureaucratie)
3. Professional organization ( professionele bureaucratie)
4. Diversified organization ( gediversifieerde organisatie, divisie structuur)
5. Innovatieve organization (adhocratie)
6. Missionary organization (zendingsorganisatie)
7. Political organization (politieke organisatie)
Er bestaan verschillende soorten organisatievormen. Wij beperken ons tot de vier belangrijkste:
1. Lijnorganisatie (opgedeeld zijn in logisch bij elkaar horende afdelingen)
2. Lijn-staforganisatie (een lijnorganisatie waaraan eén of meer stafafdelingen zijn toegevoegd)
3. Matrixorganisatie (een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast,
waarbij de deelnemers aan meerdere personen rapporteren)
4. Projectorganisatie
Lijnorganisatie:
een lijnorganisatie is een organisatie waar boven elke werknemer een manager staat. In deze
organisaties zijn taken toebedeeld aan afdelingen. De lijn organisatie is een veelgebruikte
organisatiestructuur. Qua vorm lijkt de lijnorganisatie op een piramide: van boven smal en breed
uitlopend naar beneden.
Voordelen: Verantwoordelijkheid is
duidelijk en eenvoudig vast te stellen,
bevoegdheden zijn afgebakend, taken
en verantwoordelijkheden zijn duidelijk
bepaald, beslissen kan snel gaan.
Nadelen: veel regels en lange lijnen,
eilandjes i.p.v. samenwerken, minder
arbeidsverdeling en specialisatie,
managers als controleurs, niet flexibel
, Lijn-Staforganisatie:
Een lijn-staforganisatie is een
lijnorganisatie waaraan één of meer
stafafdelingen zijn toegevoegd. De
toevoeging staf geeft aan dat de
onderneming met adviseurs en
adviesafdelingen werkt, die dus buiten de
lijn vallen. Omdat in de lijnorganisatie
alles via de lijn loopt, raken lijnmanagers
snel overbelast. Ook wordt van hen
verwacht dat ze op alle gebieden
deskundig zijn. In de praktijk is dit niet
mogelijk. Om deze lijnmanagers te
ondersteunen en te adviseren zijn
stafdiensten in het leven geroepen.
Matrixorganisatie:
Een matrixorganisatie is een organisatiestructuur die vaak in grote organisaties wordt toegepast.
Hierbij rapporteren de deelnemers aan meerdere personen. Een medewerker heeft twee
leidinggevende namelijk het hoofd van de productgroep en het hoofd van de geografische regio.
Projectorganisatie:
Als binnen een wat grotere organisatie een ingewikkeld project moet worden uitgevoerd kan de
onderneming specialisten van verschillende terreinen bij elkaar in een groep plaatsen. Dit heet een
