Samenvatting Leren in Organisaties
Organisatiekunde
Alle artikelen uit de huidige cursus literatuur
09-04-2022
Week 1 en 2 Introductie kernbegrippen 3
Hatch (2011) 3
Hoofdstuk 1: Wat is organisatie? 3
De drie O’s: organisatie, organisaties, organiseren 4
Metaforen 4
Hoofdstuk 2: Wat is de beste manier om te organiseren? 5
Sociale structuur van een organisatie 5
Bureaucratie 6
Fysieke structuur van een organisatie 6
Invloed van technologie en omgeving 6
Hoofdstuk 3: Wat betekent het om een organisatie te zijn? 7
Hoofdstuk 4: Voor wie is organisatie bedoeld? 8
Week 3 Organisatie: het faciliteren van leren 9
Kyndt et al. (2021) 9
Verwevenheid werk- en leerprocessen (belangrijk kenmerk van werkplekleren) 9
Formele versus informele leerprocessen 10
Doelgerichtheid van het leerproces 10
Werkplekleren stimuleren 10
Rol van de organisatie 11
Conclusie 11
Poell & van der Krogt (2017) 12
Drie benaderingen voor het organiseren van HRD (zie ook tabel 1) 12
Learning-Network Theory 13
Week 4 Lerende organisaties 15
Garvin et al. (2008) 15
Bouwstenen van de lerende organisatie 16
Vier principes 16
Dixon (2019) 17
Van Steenbergen et al (2020) 18
Wat is een Error-Management cultuur en waarom is het belangrijk? 18
LEARN framework 19
Week 5: Professioneel leren in de organisatie 20
, Clarke & Hollingsworth (2002) 20
Knight (2002) 22
Permanente professionele ontwikkeling ondersteunen 22
Week 6 Organisties: leiderschap 25
DeRue & Ashford (2010) 25
Definitie concept leiderschapsidentiteitsconstructie 25
Construeren van een leiderschapsidentiteit 26
Wanneer zullen mensen de identiteit van leider of volger opeisen en toekennen? 27
Fairhurst (2005) 27
Definitie van Framing 28
Uhl-Bien (2006) 29
Entiteitsperspectief (individuele werkelijkheid) 29
Relationele perspectief (meervoudige werkelijkheden) 29
Week 7 30
Hatch hoofdstuk 5 en 6 30
Hoofdstuk 5 30
Organisatieontwikkeling- en verandering 30
De dynamiek van organisatiecultuur en identiteit 31
Hoofdstuk 6 33
NGO’s, sociale bewegingen en organiseren als voortdurende verandering 33
Dutta & Crossan (2005) 35
4I model 35
Uitleg van het model 35
, Week 1 en 2 Introductie kernbegrippen
Hatch (2011)
Hoofdstuk 1: Wat is organisatie?
Als mensen samenwerken om een gewenste eindtoestand of doel te bereiken, ontstaat organisatie.
Het hangt altijd af van gecoördineerde inspanning.
Organisatie vergroot overlevingskansen in een concurrerende ecologie. Door organisatie kunnen de
kracht en creativiteit van velen worden gericht op overleving of beschaving via technologische
ontwikkelingen en de accumulatie van economische en culturele rijkdom.
Concurrentie net zo belangrijk voor organisatie als samenwerking. Individuen concurreren binnen
hun groepen om status en positie, en groepen concurreren met elkaar in hun streven om te
domineren.
Bij specialisatie worden activiteiten beperkt om expertise in een specifiek domein/vaardigheid te
bereiken. Het dient een samenleving door de kwaliteit en variëteit te vergroten en door efficiëntie te
verschaffen in hun productie en levering (meer werk in minder tijd/inspanning). Naarmate het
gemeenschapsleven zich ontwikkelt door specialisatie en de onderlinge afhankelijkheid die daardoor
ontstaat, worden de menselijke samenleving en haar organisaties gedifferentieerd - verschillende
mensen nemen verschillende rollen aan, en er ontstaan verschillende soorten organisaties doordat
mensen met vergelijkbare talenten en interesses samenwerken aan gespecialiseerde taken.
Verdere aanmoediging tot specialisatie en differentiatie komt van interactie tussen samenlevingen.
Een deel van deze interactie gaat gepaard met oorlogsvoering, maar in vreedzame tijden ontstaan
vaak uitwisselingsrelaties die uitgroeien tot economieën.
Institution is een activiteit/organisatie die een oplossing biedt voor wat anders een hardnekkig
sociaal probleem zou zijn, door gedrag aan te moedigen dat de samenleving stabiliseert.
Voorbeelden: handdruk, geld, huwelijk, gezin, religie, regering en bankieren.
De handel waarin massale bedrijfsorganisaties zich begeven droeg sterk bij aan de globalisering, die
van invloed is op culturen en samenlevingen doordat hun leden zich vermengen. Deze veranderingen
bieden mogelijkheden om de complexiteit van organisaties verder te vergroten, hoewel de grenzen
aan hun groei steeds duidelijker worden (onder druk zetten natuurlijke hulpbronnen).
Eerst werden organisaties vooral bestuurd door hun eigenaars (kapitalisten), maar nu komt
stakeholder perspectief meer op. Deze stelt dat iedereen wiens leven wordt beïnvloed door de
activiteiten van een organisatie een belang heeft in de organisatie, en dus recht heeft om haar
besluiten en acties te beïnvloeden.
Betrekken van stakeholders bij definitie van organisatie creëert volgens sommigen een
democratiserende kracht die hiërarchie vervangt door meer collaboratieve organisatievormen en
evenveel waarde hecht aan duurzaamheid op milieugebied en sociale verantwoordelijkheid als aan
winst. Effect van invloed die stakeholders hebben: Triple Bottom Line betekent dat organisaties
geacht worden zich maatschappelijk en milieu verantwoord te gedragen naast het maken van winst.
, De drie O’s: organisatie, organisaties, organiseren
Organisatie (1) Organisaties Organisatie (zn) Organiseren
Een geheel van Een specifieke Zelfstandig Actief bij elkaar
dingen, mensen, verschijningsvorm van naamwoord dat brengen van de
ideeën en/of organisatie verwijst naar het onder 1 genoemde
activiteiten proces van elementen om een
organiseren bepaald doel na t
streven
Omdat de drie O’s nauw verbonden zijn, heeft Hatch 1 basisidee (samenwerken om gedeelde
doelstellingen te bereiken binnen een concurrerende omgeving) en drie onderling verbonden
concepten: organisatie, organisaties en organiseren.
Omdat organisatie en organisaties complexer worden (door globalisering en technologische
verandering), wordt proceskennis steeds belangrijker (hiermee vergroot je kansen op succes).
Formuleren van strategische visie motiveert om doelen te bereiken.
Structureren van rollen en relaties helpt om uitvoering van de strategie te helpen. Gebruik van
technologie kan de productiviteit verhogen. Cultuur communiceert hoe dingen ‘echt’ gedaan
worden. Ondersteunende inrichting van fysieke werkomgeving draagt bij aan succes.
Metaforen
Organisatie als Organisatie als Organisatie als cultuur Organisatie als
machine organisme psychische
gevangenis
Kosten zo laag Levend systeem (bestaat Medewerkers moeten Medewerkers weten
mogelijk, uit meerdere loyaal zijn aan de baas hun emoties in te
contributie, onderdelen). Heeft pas en andersom houden en verbergen
bijdrage en toegevoegde waarde als voor de buitenwereld
productie zo hoog men relaties tussen die
mogelijk en veilig onderdelen kent
Geschikt voor General Systems Theory: Gevaar is false Moedigt kritiek aan
interne processen er is een bepaalde vaste consciousness: de op management en
(in elkaar zetten volgorde van dingen aanvaarding van een is bedoeld om
van onderdelen) ideologie die wakker te schudden
realiteiten van in hoop organisaties
ondergeschiktheid, te veranderen t.g.v.
overheersing en wereld
uitbuiting verbergt
Organisatiekunde
Alle artikelen uit de huidige cursus literatuur
09-04-2022
Week 1 en 2 Introductie kernbegrippen 3
Hatch (2011) 3
Hoofdstuk 1: Wat is organisatie? 3
De drie O’s: organisatie, organisaties, organiseren 4
Metaforen 4
Hoofdstuk 2: Wat is de beste manier om te organiseren? 5
Sociale structuur van een organisatie 5
Bureaucratie 6
Fysieke structuur van een organisatie 6
Invloed van technologie en omgeving 6
Hoofdstuk 3: Wat betekent het om een organisatie te zijn? 7
Hoofdstuk 4: Voor wie is organisatie bedoeld? 8
Week 3 Organisatie: het faciliteren van leren 9
Kyndt et al. (2021) 9
Verwevenheid werk- en leerprocessen (belangrijk kenmerk van werkplekleren) 9
Formele versus informele leerprocessen 10
Doelgerichtheid van het leerproces 10
Werkplekleren stimuleren 10
Rol van de organisatie 11
Conclusie 11
Poell & van der Krogt (2017) 12
Drie benaderingen voor het organiseren van HRD (zie ook tabel 1) 12
Learning-Network Theory 13
Week 4 Lerende organisaties 15
Garvin et al. (2008) 15
Bouwstenen van de lerende organisatie 16
Vier principes 16
Dixon (2019) 17
Van Steenbergen et al (2020) 18
Wat is een Error-Management cultuur en waarom is het belangrijk? 18
LEARN framework 19
Week 5: Professioneel leren in de organisatie 20
, Clarke & Hollingsworth (2002) 20
Knight (2002) 22
Permanente professionele ontwikkeling ondersteunen 22
Week 6 Organisties: leiderschap 25
DeRue & Ashford (2010) 25
Definitie concept leiderschapsidentiteitsconstructie 25
Construeren van een leiderschapsidentiteit 26
Wanneer zullen mensen de identiteit van leider of volger opeisen en toekennen? 27
Fairhurst (2005) 27
Definitie van Framing 28
Uhl-Bien (2006) 29
Entiteitsperspectief (individuele werkelijkheid) 29
Relationele perspectief (meervoudige werkelijkheden) 29
Week 7 30
Hatch hoofdstuk 5 en 6 30
Hoofdstuk 5 30
Organisatieontwikkeling- en verandering 30
De dynamiek van organisatiecultuur en identiteit 31
Hoofdstuk 6 33
NGO’s, sociale bewegingen en organiseren als voortdurende verandering 33
Dutta & Crossan (2005) 35
4I model 35
Uitleg van het model 35
, Week 1 en 2 Introductie kernbegrippen
Hatch (2011)
Hoofdstuk 1: Wat is organisatie?
Als mensen samenwerken om een gewenste eindtoestand of doel te bereiken, ontstaat organisatie.
Het hangt altijd af van gecoördineerde inspanning.
Organisatie vergroot overlevingskansen in een concurrerende ecologie. Door organisatie kunnen de
kracht en creativiteit van velen worden gericht op overleving of beschaving via technologische
ontwikkelingen en de accumulatie van economische en culturele rijkdom.
Concurrentie net zo belangrijk voor organisatie als samenwerking. Individuen concurreren binnen
hun groepen om status en positie, en groepen concurreren met elkaar in hun streven om te
domineren.
Bij specialisatie worden activiteiten beperkt om expertise in een specifiek domein/vaardigheid te
bereiken. Het dient een samenleving door de kwaliteit en variëteit te vergroten en door efficiëntie te
verschaffen in hun productie en levering (meer werk in minder tijd/inspanning). Naarmate het
gemeenschapsleven zich ontwikkelt door specialisatie en de onderlinge afhankelijkheid die daardoor
ontstaat, worden de menselijke samenleving en haar organisaties gedifferentieerd - verschillende
mensen nemen verschillende rollen aan, en er ontstaan verschillende soorten organisaties doordat
mensen met vergelijkbare talenten en interesses samenwerken aan gespecialiseerde taken.
Verdere aanmoediging tot specialisatie en differentiatie komt van interactie tussen samenlevingen.
Een deel van deze interactie gaat gepaard met oorlogsvoering, maar in vreedzame tijden ontstaan
vaak uitwisselingsrelaties die uitgroeien tot economieën.
Institution is een activiteit/organisatie die een oplossing biedt voor wat anders een hardnekkig
sociaal probleem zou zijn, door gedrag aan te moedigen dat de samenleving stabiliseert.
Voorbeelden: handdruk, geld, huwelijk, gezin, religie, regering en bankieren.
De handel waarin massale bedrijfsorganisaties zich begeven droeg sterk bij aan de globalisering, die
van invloed is op culturen en samenlevingen doordat hun leden zich vermengen. Deze veranderingen
bieden mogelijkheden om de complexiteit van organisaties verder te vergroten, hoewel de grenzen
aan hun groei steeds duidelijker worden (onder druk zetten natuurlijke hulpbronnen).
Eerst werden organisaties vooral bestuurd door hun eigenaars (kapitalisten), maar nu komt
stakeholder perspectief meer op. Deze stelt dat iedereen wiens leven wordt beïnvloed door de
activiteiten van een organisatie een belang heeft in de organisatie, en dus recht heeft om haar
besluiten en acties te beïnvloeden.
Betrekken van stakeholders bij definitie van organisatie creëert volgens sommigen een
democratiserende kracht die hiërarchie vervangt door meer collaboratieve organisatievormen en
evenveel waarde hecht aan duurzaamheid op milieugebied en sociale verantwoordelijkheid als aan
winst. Effect van invloed die stakeholders hebben: Triple Bottom Line betekent dat organisaties
geacht worden zich maatschappelijk en milieu verantwoord te gedragen naast het maken van winst.
, De drie O’s: organisatie, organisaties, organiseren
Organisatie (1) Organisaties Organisatie (zn) Organiseren
Een geheel van Een specifieke Zelfstandig Actief bij elkaar
dingen, mensen, verschijningsvorm van naamwoord dat brengen van de
ideeën en/of organisatie verwijst naar het onder 1 genoemde
activiteiten proces van elementen om een
organiseren bepaald doel na t
streven
Omdat de drie O’s nauw verbonden zijn, heeft Hatch 1 basisidee (samenwerken om gedeelde
doelstellingen te bereiken binnen een concurrerende omgeving) en drie onderling verbonden
concepten: organisatie, organisaties en organiseren.
Omdat organisatie en organisaties complexer worden (door globalisering en technologische
verandering), wordt proceskennis steeds belangrijker (hiermee vergroot je kansen op succes).
Formuleren van strategische visie motiveert om doelen te bereiken.
Structureren van rollen en relaties helpt om uitvoering van de strategie te helpen. Gebruik van
technologie kan de productiviteit verhogen. Cultuur communiceert hoe dingen ‘echt’ gedaan
worden. Ondersteunende inrichting van fysieke werkomgeving draagt bij aan succes.
Metaforen
Organisatie als Organisatie als Organisatie als cultuur Organisatie als
machine organisme psychische
gevangenis
Kosten zo laag Levend systeem (bestaat Medewerkers moeten Medewerkers weten
mogelijk, uit meerdere loyaal zijn aan de baas hun emoties in te
contributie, onderdelen). Heeft pas en andersom houden en verbergen
bijdrage en toegevoegde waarde als voor de buitenwereld
productie zo hoog men relaties tussen die
mogelijk en veilig onderdelen kent
Geschikt voor General Systems Theory: Gevaar is false Moedigt kritiek aan
interne processen er is een bepaalde vaste consciousness: de op management en
(in elkaar zetten volgorde van dingen aanvaarding van een is bedoeld om
van onderdelen) ideologie die wakker te schudden
realiteiten van in hoop organisaties
ondergeschiktheid, te veranderen t.g.v.
overheersing en wereld
uitbuiting verbergt
