Samenvatting Vennootschappen
en Rechtspersonen
Week 3 tot en met 7
2021-2022
1
,Inhoud
Week 3..................................................................................................................................................... 4
Rechtspersonen ................................................................................................................................... 4
Besloten vennootschap ................................................................................................................... 4
Naamloze vennootschap ................................................................................................................. 5
Vereniging........................................................................................................................................ 5
Coöperatie ....................................................................................................................................... 5
Stichting ........................................................................................................................................... 5
Gebreken in de oprichting ................................................................................................................... 6
Omzetting ............................................................................................................................................ 6
Levering van aandelen......................................................................................................................... 6
Jurisprudentie ...................................................................................................................................... 6
Week 4..................................................................................................................................................... 8
Aandelen ............................................................................................................................................. 8
Naamloze vennootschap ................................................................................................................. 8
Jaarrekening en balans ........................................................................................................................ 8
Bijeenbrengen van vermogen ............................................................................................................. 8
Uitkering van dividend ........................................................................................................................ 9
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 10
Week 5................................................................................................................................................... 11
Organen van een rechtspersoon ....................................................................................................... 11
De kapitaalvennootschappen ........................................................................................................ 11
Vereniging...................................................................................................................................... 12
Coöperatie ..................................................................................................................................... 12
Stichting ......................................................................................................................................... 12
Stemmen ........................................................................................................................................... 12
Nietige en vernietigbare besluiten .................................................................................................... 13
Tegenstrijdig belang .......................................................................................................................... 13
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 14
Vertegenwoordigingsbevoegdheid ................................................................................................... 15
Kapitaalvennootschappen ............................................................................................................. 15
Vereniging...................................................................................................................................... 15
Coöperatie ..................................................................................................................................... 16
Stichting ......................................................................................................................................... 16
Bekrachtiging ..................................................................................................................................... 16
Doeloverschrijding............................................................................................................................. 16
2
, Onrechtmatige daad.......................................................................................................................... 16
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 16
Week 7................................................................................................................................................... 18
Interne aansprakelijkheid van bestuurders....................................................................................... 18
Art. 2:9 BW .................................................................................................................................... 18
Art. 2:216 lid 3 BW ........................................................................................................................ 18
Externe aansprakelijkheid van bestuurders ...................................................................................... 18
Art. 2:138/2:248 BW...................................................................................................................... 18
Art. 6:162 BW ................................................................................................................................ 19
Aansprakelijkheid van anderen dan het bestuur .............................................................................. 19
Het recht van enquete....................................................................................................................... 19
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 19
3
, Week 3
Rechtspersonen
Art. 2:3 BW bepaalt dat verenigingen, coöperaties, naamloze vennootschappen, besloten
vennootschappen en stichtingen rechtspersoonlijkheid bezitten.
We kennen dus vijf verschillende rechtsvormen.
Besloten vennootschap
De besloten vennootschap is een rechtspersoon met een in een of meer overdraagbare aandelen
verdeeld kapitaal (art. 2:175 lid 1 BW). De BV dient opgericht te worden bij notariële akte (art. 2:175
lid 2 BW). Art. 2:177 BW geeft aan wat minimaal de inhoud van de akte van oprichting is. Art. 2:203
lid 4 BW maakt het mogelijk in de akte van oprichting aandelen te plaatsen bij in deze akte
aangeduide personen. Ook is het mogelijk bestuurders aan te stellen. Naast het oprichten bij
notariële akte dient de BV ook ingeschreven te worden bij het handelsregister (art. 2:180 lid 1 BW).
Dit dient de geschieden door de bestuurders. Indien de bestuurders de vennootschap niet
inschrijven, zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor elke tijdens hun bestuur verrichte rechtshandeling
waardoor de vennootschap wordt verbonden voordat de inschrijving is geschied (art. 2:180 lid 2 BW).
Zoals gezegd is het kapitaal verdeeld in aandelen. Dit kunnen veel verschillende soorten aandelen
zijn. Ten eerste kan er sprake zijn van preferente aandelen. Preferente aandelen zijn aandelen die
een bijzonder voorrecht op de door de vennootschap behaalde winst geven (art. 2:206a lid 2 BW).
Daarnaast kan de BV ook prioriteitsaandelen uitgeven (art. 2:201 lid 3 BW). Deze prioriteitsaandelen
hebben krachtens de statuten van de vennootschap bijzondere zeggenschapsrechten. Ook kan de BV
winstrechtloze aandelen uitgeven. In de statuten kan bepaald worden dat deze aandelen geen of
slechts een beperkt recht geven tot de deling van de winst (art. 2:216 lid 7 BW). Stemrechtloze
aandelen geven geen stem in de aandeelhoudersvergadering. Op grond van art. 2:228 lid 5 BW is het
mogelijk stemrechtloze aandelen uit te geven, het is echter niet toegestaan dat een stemrechtloos
aandeel ook winstrechtloos is.
Een besloten vennootschap kan al voor het oprichten rechtshandelingen uitvoeren. Deze
rechtshandelingen worden dan gedaan namens de besloten vennootschap in oprichting (art. 2:203
BW). Als hoofdregel geld dat de vennootschap slechts is gebonden aan (i) voor de oprichting
verrichte rechtshandeling wanneer de vennootschap (ii) na haar oprichting tot (iii) uitdrukkelijke of
stilzwijgende bekrachtiging (iv) namens haar verrichte rechtshandelingen overgaat. Er zijn dus vier
voorwaarden. Art. 2:203 lid 2 gaat over nakoming wanneer een BV in oprichting niet nakomt.
Degenen die een rechtshandeling verrichten namens een op te richten vennootschap zijn, tenzij met
betrekking tot die rechtshandeling uitdrukkelijk anders is bedongen, daardoor hoofdelijk verbonden,
totdat de vennootschap na haar oprichting de rechtshandeling heeft bekrachtigd. Dus op het
moment dat aan de voorwaarden van lid 1 is voldaan, vervalt de hoofdelijke verbondenheid van lid 2.
Daarnaast kan op grond van art. 2:203 lid 3 BW schadevergoeding gevraagd worden. Hiervoor zijn
twee verschillende aansprakelijkheidsgronden. Voor beide aansprakelijkheidsvormen dient de
rechtspersoon de rechtshandeling bekrachtigd te hebben. Ten eerste zijn degenen die namens de op
te richten vennootschap handelden hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die de derde
dientengevolge lijdt, indien zij wisten of redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar
verplichtingen niet zou kunnen nakomen. Hier geldt een bewijsvermoeden. De wetenschap dat de
vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen nakomen, wordt vermoed aanwezig te zijn,
wanneer de vennootschap binnen een jaar na de oprichting in staat van faillissement wordt
verklaard.
4
en Rechtspersonen
Week 3 tot en met 7
2021-2022
1
,Inhoud
Week 3..................................................................................................................................................... 4
Rechtspersonen ................................................................................................................................... 4
Besloten vennootschap ................................................................................................................... 4
Naamloze vennootschap ................................................................................................................. 5
Vereniging........................................................................................................................................ 5
Coöperatie ....................................................................................................................................... 5
Stichting ........................................................................................................................................... 5
Gebreken in de oprichting ................................................................................................................... 6
Omzetting ............................................................................................................................................ 6
Levering van aandelen......................................................................................................................... 6
Jurisprudentie ...................................................................................................................................... 6
Week 4..................................................................................................................................................... 8
Aandelen ............................................................................................................................................. 8
Naamloze vennootschap ................................................................................................................. 8
Jaarrekening en balans ........................................................................................................................ 8
Bijeenbrengen van vermogen ............................................................................................................. 8
Uitkering van dividend ........................................................................................................................ 9
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 10
Week 5................................................................................................................................................... 11
Organen van een rechtspersoon ....................................................................................................... 11
De kapitaalvennootschappen ........................................................................................................ 11
Vereniging...................................................................................................................................... 12
Coöperatie ..................................................................................................................................... 12
Stichting ......................................................................................................................................... 12
Stemmen ........................................................................................................................................... 12
Nietige en vernietigbare besluiten .................................................................................................... 13
Tegenstrijdig belang .......................................................................................................................... 13
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 14
Vertegenwoordigingsbevoegdheid ................................................................................................... 15
Kapitaalvennootschappen ............................................................................................................. 15
Vereniging...................................................................................................................................... 15
Coöperatie ..................................................................................................................................... 16
Stichting ......................................................................................................................................... 16
Bekrachtiging ..................................................................................................................................... 16
Doeloverschrijding............................................................................................................................. 16
2
, Onrechtmatige daad.......................................................................................................................... 16
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 16
Week 7................................................................................................................................................... 18
Interne aansprakelijkheid van bestuurders....................................................................................... 18
Art. 2:9 BW .................................................................................................................................... 18
Art. 2:216 lid 3 BW ........................................................................................................................ 18
Externe aansprakelijkheid van bestuurders ...................................................................................... 18
Art. 2:138/2:248 BW...................................................................................................................... 18
Art. 6:162 BW ................................................................................................................................ 19
Aansprakelijkheid van anderen dan het bestuur .............................................................................. 19
Het recht van enquete....................................................................................................................... 19
Jurisprudentie .................................................................................................................................... 19
3
, Week 3
Rechtspersonen
Art. 2:3 BW bepaalt dat verenigingen, coöperaties, naamloze vennootschappen, besloten
vennootschappen en stichtingen rechtspersoonlijkheid bezitten.
We kennen dus vijf verschillende rechtsvormen.
Besloten vennootschap
De besloten vennootschap is een rechtspersoon met een in een of meer overdraagbare aandelen
verdeeld kapitaal (art. 2:175 lid 1 BW). De BV dient opgericht te worden bij notariële akte (art. 2:175
lid 2 BW). Art. 2:177 BW geeft aan wat minimaal de inhoud van de akte van oprichting is. Art. 2:203
lid 4 BW maakt het mogelijk in de akte van oprichting aandelen te plaatsen bij in deze akte
aangeduide personen. Ook is het mogelijk bestuurders aan te stellen. Naast het oprichten bij
notariële akte dient de BV ook ingeschreven te worden bij het handelsregister (art. 2:180 lid 1 BW).
Dit dient de geschieden door de bestuurders. Indien de bestuurders de vennootschap niet
inschrijven, zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor elke tijdens hun bestuur verrichte rechtshandeling
waardoor de vennootschap wordt verbonden voordat de inschrijving is geschied (art. 2:180 lid 2 BW).
Zoals gezegd is het kapitaal verdeeld in aandelen. Dit kunnen veel verschillende soorten aandelen
zijn. Ten eerste kan er sprake zijn van preferente aandelen. Preferente aandelen zijn aandelen die
een bijzonder voorrecht op de door de vennootschap behaalde winst geven (art. 2:206a lid 2 BW).
Daarnaast kan de BV ook prioriteitsaandelen uitgeven (art. 2:201 lid 3 BW). Deze prioriteitsaandelen
hebben krachtens de statuten van de vennootschap bijzondere zeggenschapsrechten. Ook kan de BV
winstrechtloze aandelen uitgeven. In de statuten kan bepaald worden dat deze aandelen geen of
slechts een beperkt recht geven tot de deling van de winst (art. 2:216 lid 7 BW). Stemrechtloze
aandelen geven geen stem in de aandeelhoudersvergadering. Op grond van art. 2:228 lid 5 BW is het
mogelijk stemrechtloze aandelen uit te geven, het is echter niet toegestaan dat een stemrechtloos
aandeel ook winstrechtloos is.
Een besloten vennootschap kan al voor het oprichten rechtshandelingen uitvoeren. Deze
rechtshandelingen worden dan gedaan namens de besloten vennootschap in oprichting (art. 2:203
BW). Als hoofdregel geld dat de vennootschap slechts is gebonden aan (i) voor de oprichting
verrichte rechtshandeling wanneer de vennootschap (ii) na haar oprichting tot (iii) uitdrukkelijke of
stilzwijgende bekrachtiging (iv) namens haar verrichte rechtshandelingen overgaat. Er zijn dus vier
voorwaarden. Art. 2:203 lid 2 gaat over nakoming wanneer een BV in oprichting niet nakomt.
Degenen die een rechtshandeling verrichten namens een op te richten vennootschap zijn, tenzij met
betrekking tot die rechtshandeling uitdrukkelijk anders is bedongen, daardoor hoofdelijk verbonden,
totdat de vennootschap na haar oprichting de rechtshandeling heeft bekrachtigd. Dus op het
moment dat aan de voorwaarden van lid 1 is voldaan, vervalt de hoofdelijke verbondenheid van lid 2.
Daarnaast kan op grond van art. 2:203 lid 3 BW schadevergoeding gevraagd worden. Hiervoor zijn
twee verschillende aansprakelijkheidsgronden. Voor beide aansprakelijkheidsvormen dient de
rechtspersoon de rechtshandeling bekrachtigd te hebben. Ten eerste zijn degenen die namens de op
te richten vennootschap handelden hoofdelijk aansprakelijk voor de schade die de derde
dientengevolge lijdt, indien zij wisten of redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar
verplichtingen niet zou kunnen nakomen. Hier geldt een bewijsvermoeden. De wetenschap dat de
vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen nakomen, wordt vermoed aanwezig te zijn,
wanneer de vennootschap binnen een jaar na de oprichting in staat van faillissement wordt
verklaard.
4
