Inleiding Psychologie
Hoofdstuk 1 t/m 5,
8 t/m 10, 12 en 13
Met 40 oefenvragen!
Nicole Juliette
Hogeschool Saxion Deventer
2020/2021
Behaald met een 8
, Hoofdstuk 1 Geest, gedrag en
psychologische wetenschap
Begrippen
Psychologie: de wetenschap van gedrag en mentale processen.
Experimenteel psycholoog: psycholoog die onderzoek doet naar elementaire
psychologische processen – in tegenstelling tot een toegepast psycholoog.
Docent psychologie: psycholoog met als primaire taak het geven van onderwijs op een
opleiding.
Toegepast psychologen: psycholoog die de door experimenteel psychologen vergaarde
kennis gebruikt om problemen van mensen op te lossen.
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van
mentale stoornissen.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
Kritisch denken:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand schetsen,
maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
Bias: vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, op basis van persoonlijke
ervaringen en waarden.
Emotionele bias: de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en gevoelens, in
plaats van op een rationele analyse van het bewijsmateriaal.
Confirmation bias: bevestigingsbias. De neiging om informatie die niet bij je opvattingen
aansluit te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken waar je
het wel mee eens bent.
Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Biologisch perspectief: zoekt oorzaken van gedrag in het functioneren van de genen,
hersenen, het zenuwstelsel en hormoonstelsel.
Neurowetenschap: hoe creëren de hersenen gedachten, gevoelens, motieven, bewustzijn,
herinneringen en andere mentale processen.
Evolutionaire psychologie: beschouwt gedrag en mentale processen op basis van hun
genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting.
Introspectie: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen.
Wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie is te onderscheiden binnen drie brede gebieden:
● Experimenteel psychologen; doen onderzoek.
● Docent psychologen; geven onderwijs
● Toegepast psychologen; werken in de zorg. Lossen met de vergaarde kennis van
experimenteel psychologen de problemen van cliënten op.
,Ander soort van psychologie is pseudopsychologie: Niet onderbouwde psychologische
aannames die zich vooral in de media voordoen. Worden als wetenschappelijke waarheden
gepresenteerd.
Specialisaties in de toegepaste psychologie
- Arbeids- en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinische psychologen
- Forensisch psychologen
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen
Kritisch denken
De vragen die je zou moeten stellen om te constateren of de gevonden informatie
betrouwbaar is.
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie door bias zijn beïnvloed? (vooroordeel/vervorming/vertekening van
de situatie)
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
De zes belangrijke perspectieven van psychologie
● Biologische perspectief
Idee: Het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd.
Gedrag wordt bepaald door: De hersenen, zenuwstelsel, endocriene stelsel
(hormoonstelsel) en genen.
Wie: René Descartes.
● Behavioristische perspectief
Idee: Psychologie moet de wetenschap van observeerbaar gedrag zijn, niet van
mentale processen.
Gedrag wordt bepaald door: De prikkels in onze omgeving en de voorgaande
consequenties van ons gedrag.
Wie: John Watson en B.F. Skinner
● Ontwikkelingsperspectief
Idee: Mensen veranderen als gevolg van interactie tussen erfelijke eigenschappen en
de omgeving.
Gedrag wordt bepaald door: De interactie tussen erfelijkheid en omgeving, die zich
het hele leven door uit in voorspelbare patronen.
Wie: Mary Ainsworth, Jean Piaget en vele anderen.
● Cognitieve perspectief
Idee: De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de geest te bestuderen.
Gedrag wordt bepaald door: Iemands unieke patroon van waarnemingen,
interpretaties, verwachtingen, overtuigingen, en herinneringen.
Wie: Wilhelm Wundt en William James.
● Whole-personperspectief
Psychodynamische psychologie
, Idee: persoonlijkheid en psychische stoornissen komen voort uit processen in
het onbewuste.
Wat bepaald gedrag: processen in onze onbewuste gedrag
Wie: Sigmund Freud
Humanistische psychologie
Idee: psychologie moet de nadruk leggen op menselijke groet en potentieel in
plaats van op psychische stoornissen.
Wat bepaald gedrag: onze aangeboren behoefte om te groeien en ons
potentieel zo goed mogelijk te verwezenlijken.
Wie: Carl Rogers en Abraham Maslow
Psychologie van karaktertrekken en temperament
Idee: individuen kunnen worden begrepen in termen van hun temperament en
blijvende karaktertrekken.
Wat bepaald gedrag: unieke persoonlijkheidskenmerken die in de tijd en in
alle situaties consistent zijn.
Wie: de oude Grieken
● Socioculturele perspectief
Idee: Sociale en culturele invloeden kunnen de invloed overstemmen van alle andere
factoren die gedrag beïnvloeden.
Wat bepaald gedrag: De kracht van de situatie.
Wie: Stanley Milgram, Philip Zimbardo en vele anderen.
Het biologische perspectief Het behavioristische Het
richt zich op: perspectief richt zich op: ontwikkelingsperspectief
- Zenuwstelsel - Leren richt zich op:
- Hormoonstelsel - Beheersing van gedrag - Veranderingen in
- Genetica door de omgeving psychologisch
- Fysieke kenmerken - Stimuli en responsen – functioneren tijdens het
maar niet op mentale leven
processen - Erfelijkheid en
omgeving
Het cognitieve perspectief Het whole-personperspectief Het socioculturele
richt zich op: omvat: perspectief richt zich op:
- Mentale processen zoals - Het psychodynamische - Sociale invloeden op
gedachten, leren, perspectief; onbewuste gedrag en mentale
geheugen en perceptie motivatie en psychische processen
- De geest als een stoornissen - Hoe individuen
computerachtige - Het humanistische functioneren in groepen
‘machine’ perspectief; geestelijke - Culturele verschillen
- Hoe emotie en motivatie gezondheid en menselijk
gedachten en perceptie potentieel
beïnvloeden - Het perspectief van
karaktertrekken en
temperament;
benadrukken van
persoonskenmerken en
individuele verschillen
Hoofdstuk 1 t/m 5,
8 t/m 10, 12 en 13
Met 40 oefenvragen!
Nicole Juliette
Hogeschool Saxion Deventer
2020/2021
Behaald met een 8
, Hoofdstuk 1 Geest, gedrag en
psychologische wetenschap
Begrippen
Psychologie: de wetenschap van gedrag en mentale processen.
Experimenteel psycholoog: psycholoog die onderzoek doet naar elementaire
psychologische processen – in tegenstelling tot een toegepast psycholoog.
Docent psychologie: psycholoog met als primaire taak het geven van onderwijs op een
opleiding.
Toegepast psychologen: psycholoog die de door experimenteel psychologen vergaarde
kennis gebruikt om problemen van mensen op te lossen.
Psychiatrie: een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van
mentale stoornissen.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
Kritisch denken:
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand schetsen,
maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden aangezien.
Bias: vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, op basis van persoonlijke
ervaringen en waarden.
Emotionele bias: de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en gevoelens, in
plaats van op een rationele analyse van het bewijsmateriaal.
Confirmation bias: bevestigingsbias. De neiging om informatie die niet bij je opvattingen
aansluit te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken waar je
het wel mee eens bent.
Wat zijn de zes belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Biologisch perspectief: zoekt oorzaken van gedrag in het functioneren van de genen,
hersenen, het zenuwstelsel en hormoonstelsel.
Neurowetenschap: hoe creëren de hersenen gedachten, gevoelens, motieven, bewustzijn,
herinneringen en andere mentale processen.
Evolutionaire psychologie: beschouwt gedrag en mentale processen op basis van hun
genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting.
Introspectie: beschrijving van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen.
Wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie is te onderscheiden binnen drie brede gebieden:
● Experimenteel psychologen; doen onderzoek.
● Docent psychologen; geven onderwijs
● Toegepast psychologen; werken in de zorg. Lossen met de vergaarde kennis van
experimenteel psychologen de problemen van cliënten op.
,Ander soort van psychologie is pseudopsychologie: Niet onderbouwde psychologische
aannames die zich vooral in de media voordoen. Worden als wetenschappelijke waarheden
gepresenteerd.
Specialisaties in de toegepaste psychologie
- Arbeids- en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinische psychologen
- Forensisch psychologen
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen
Kritisch denken
De vragen die je zou moeten stellen om te constateren of de gevonden informatie
betrouwbaar is.
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie door bias zijn beïnvloed? (vooroordeel/vervorming/vertekening van
de situatie)
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
De zes belangrijke perspectieven van psychologie
● Biologische perspectief
Idee: Het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd.
Gedrag wordt bepaald door: De hersenen, zenuwstelsel, endocriene stelsel
(hormoonstelsel) en genen.
Wie: René Descartes.
● Behavioristische perspectief
Idee: Psychologie moet de wetenschap van observeerbaar gedrag zijn, niet van
mentale processen.
Gedrag wordt bepaald door: De prikkels in onze omgeving en de voorgaande
consequenties van ons gedrag.
Wie: John Watson en B.F. Skinner
● Ontwikkelingsperspectief
Idee: Mensen veranderen als gevolg van interactie tussen erfelijke eigenschappen en
de omgeving.
Gedrag wordt bepaald door: De interactie tussen erfelijkheid en omgeving, die zich
het hele leven door uit in voorspelbare patronen.
Wie: Mary Ainsworth, Jean Piaget en vele anderen.
● Cognitieve perspectief
Idee: De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de geest te bestuderen.
Gedrag wordt bepaald door: Iemands unieke patroon van waarnemingen,
interpretaties, verwachtingen, overtuigingen, en herinneringen.
Wie: Wilhelm Wundt en William James.
● Whole-personperspectief
Psychodynamische psychologie
, Idee: persoonlijkheid en psychische stoornissen komen voort uit processen in
het onbewuste.
Wat bepaald gedrag: processen in onze onbewuste gedrag
Wie: Sigmund Freud
Humanistische psychologie
Idee: psychologie moet de nadruk leggen op menselijke groet en potentieel in
plaats van op psychische stoornissen.
Wat bepaald gedrag: onze aangeboren behoefte om te groeien en ons
potentieel zo goed mogelijk te verwezenlijken.
Wie: Carl Rogers en Abraham Maslow
Psychologie van karaktertrekken en temperament
Idee: individuen kunnen worden begrepen in termen van hun temperament en
blijvende karaktertrekken.
Wat bepaald gedrag: unieke persoonlijkheidskenmerken die in de tijd en in
alle situaties consistent zijn.
Wie: de oude Grieken
● Socioculturele perspectief
Idee: Sociale en culturele invloeden kunnen de invloed overstemmen van alle andere
factoren die gedrag beïnvloeden.
Wat bepaald gedrag: De kracht van de situatie.
Wie: Stanley Milgram, Philip Zimbardo en vele anderen.
Het biologische perspectief Het behavioristische Het
richt zich op: perspectief richt zich op: ontwikkelingsperspectief
- Zenuwstelsel - Leren richt zich op:
- Hormoonstelsel - Beheersing van gedrag - Veranderingen in
- Genetica door de omgeving psychologisch
- Fysieke kenmerken - Stimuli en responsen – functioneren tijdens het
maar niet op mentale leven
processen - Erfelijkheid en
omgeving
Het cognitieve perspectief Het whole-personperspectief Het socioculturele
richt zich op: omvat: perspectief richt zich op:
- Mentale processen zoals - Het psychodynamische - Sociale invloeden op
gedachten, leren, perspectief; onbewuste gedrag en mentale
geheugen en perceptie motivatie en psychische processen
- De geest als een stoornissen - Hoe individuen
computerachtige - Het humanistische functioneren in groepen
‘machine’ perspectief; geestelijke - Culturele verschillen
- Hoe emotie en motivatie gezondheid en menselijk
gedachten en perceptie potentieel
beïnvloeden - Het perspectief van
karaktertrekken en
temperament;
benadrukken van
persoonskenmerken en
individuele verschillen
