Samenvatting Selectie tentamen
Psychologie
Universiteit Utrecht 2022
Hoofdstuk 17 Biopsychology of
emotion, stress and health
Hoofdstuk 18 Biopsychology of
psychiatric disorders
Behaald met een 7
, Aantekeningen college angst
Is angst de ‘donkere kant’ van emotie?
Is angst alleen maar slecht of verkeerd voor je?
Sociale psychologie = hoe beïnvloed de sociale context ons gedag?
Persoonlijkheidspsychologie = hoe beïnvloed iemands persoonlijkheid het gedrag?
Klinische psychologie = wat gebeurt er als mensen ander/afwijkend gedrag vertonen?
Cognitieve psychologie = kijkt naar de cognitieve functies van het brein → hoe kan je
waarnemen? Hoe verdeel je je aandacht? Hoe werkt je geheugen?
Ontwikkelingspsychologie = kijkt naar de ontwikkeling van de mens, van kinds af aan.
Biologische psychologie
Phineas Gage: schade aan frontale kwab, met name in het midden en onder.
→ Ventromediale prefrontale cortex
- Ventraal = kant van de buik
- Mediaal = in het midden gelegen
- Prefrontaal = voor de motorische gebieden
- Cortex = hersenschors
Specifieke fobieën = angst voor een specifieke stimulus of situatie.
Wanneer is angst een stoornis?
- De aanhoudende angst is overdreven/onredelijk
- De persoon ziet in dat aanhoudende angst overdreven/onredelijk is
- Bij blootstelling is er een directe angstreactie.
- Situaties worden vermeden
- Belemmerd in ernstige mate de dagelijkse handelingen
Reflexen zijn ongeconditioneerde responsen.
Angstreacties kunnen ook aangeleerd worden → leermodel van Pavlov : conditionering
Hoe ontstaan angstreacties?
Doordat stimuli door een leerproces worden geassocieerd met dreiging.
Perceptie van dreiging
Stimuli → zintuigen → brein → lichaam
Adrenaline (epinefrine) activeert de sympathische tak en bereidt voor op energieverbruik.
HPA-as
Hypothalamus → hypofyse (anterior pituitary) → bijnierschors (adrenal cortex) → cortisol
(stresshormoon, zorgt voor langzame, langdurige stressreactie)
Kwab Actief bij
Frontale kwab - spreken
Temporale kwab - ruiken, horen
Pariëtale kwab - voelen, lezen
Occipitale kwab - zien
, Amygdala = onderdeel van circuit dat reageert op emotionele stimuli: het limbische
systeem. Zorgt voor paraatheid.
De amygdala associeert stimuli met dreiging + detecteert deze met voorrang (focus op
gevaar) + activeert het lichaam.
Doel: zo snel mogelijk naar dreiging handelen.
Directe koppeling
Soms schrik van iets wat achteraf niet gevaarlijk blijkt te zijn. Dit komt door de directe
koppeling van de thalamus naar de amygdala.
Hierbij wordt er niet eerst onderzocht wat de stimuli precies is, maar geeft een seintje: ‘dit zou
wel eens gevaarlijk kunnen zijn’ → je schrikt.
Hoe kom je van een angst af?
Door uitdoving (extinctie) van angst bij herhaalde aanbieding van de angst stimulus,
vermindert de angstreactie.
→ onderdeel van gedragstherapie: exposure/blootstelling
Exposure therapie
Verandert de hersenen responsen. De ventromediale prefrontale cortex wordt al actiever na 1
exposure sessie. Deze cortex inhibeert (remt) de activiteit van de amygdala (reguleert angst).
Bij angststoornissen is de:
- Ventromediale prefrontale cortex minder actief
- Amygdala te actief → (vals)alarm
Vrees = op een specifiek moment angst ervaren.
Angst = chronische vrees die aanhoudt in de afwezigheid van directe bedreiging.
Angst meten:
- Interview
- Observaties
- Vragenlijst
- Fysiek meten (hartslagmeter)
Hoofdstuk 17 Biopsychology of
emotion, stress and health
Angst
Drie belangrijke kwaliteiten van angst:
● De makkelijkste emotie om te ontstaan
● Heeft een belangrijke rol in het vermijden van bedreigende situaties
● Chronische angst is een veel voorkomende bron van stress
17.1
Prefrontale kwabben: verantwoordelijk voor plannen, keuzes maken en emoties.
→ Phineas Gage, 1848: na een ongeluk waarbij zijn ventromediale prefrontale cortex werd
doorboord, veranderde zijn gedrag.
Darwin, 1872: uitingen van emoties en ander gedrag zijn producten van evolutie in
tegengestelde richtingen.
→ dominante hond: staart omhoog, oren omhoog
Psychologie
Universiteit Utrecht 2022
Hoofdstuk 17 Biopsychology of
emotion, stress and health
Hoofdstuk 18 Biopsychology of
psychiatric disorders
Behaald met een 7
, Aantekeningen college angst
Is angst de ‘donkere kant’ van emotie?
Is angst alleen maar slecht of verkeerd voor je?
Sociale psychologie = hoe beïnvloed de sociale context ons gedag?
Persoonlijkheidspsychologie = hoe beïnvloed iemands persoonlijkheid het gedrag?
Klinische psychologie = wat gebeurt er als mensen ander/afwijkend gedrag vertonen?
Cognitieve psychologie = kijkt naar de cognitieve functies van het brein → hoe kan je
waarnemen? Hoe verdeel je je aandacht? Hoe werkt je geheugen?
Ontwikkelingspsychologie = kijkt naar de ontwikkeling van de mens, van kinds af aan.
Biologische psychologie
Phineas Gage: schade aan frontale kwab, met name in het midden en onder.
→ Ventromediale prefrontale cortex
- Ventraal = kant van de buik
- Mediaal = in het midden gelegen
- Prefrontaal = voor de motorische gebieden
- Cortex = hersenschors
Specifieke fobieën = angst voor een specifieke stimulus of situatie.
Wanneer is angst een stoornis?
- De aanhoudende angst is overdreven/onredelijk
- De persoon ziet in dat aanhoudende angst overdreven/onredelijk is
- Bij blootstelling is er een directe angstreactie.
- Situaties worden vermeden
- Belemmerd in ernstige mate de dagelijkse handelingen
Reflexen zijn ongeconditioneerde responsen.
Angstreacties kunnen ook aangeleerd worden → leermodel van Pavlov : conditionering
Hoe ontstaan angstreacties?
Doordat stimuli door een leerproces worden geassocieerd met dreiging.
Perceptie van dreiging
Stimuli → zintuigen → brein → lichaam
Adrenaline (epinefrine) activeert de sympathische tak en bereidt voor op energieverbruik.
HPA-as
Hypothalamus → hypofyse (anterior pituitary) → bijnierschors (adrenal cortex) → cortisol
(stresshormoon, zorgt voor langzame, langdurige stressreactie)
Kwab Actief bij
Frontale kwab - spreken
Temporale kwab - ruiken, horen
Pariëtale kwab - voelen, lezen
Occipitale kwab - zien
, Amygdala = onderdeel van circuit dat reageert op emotionele stimuli: het limbische
systeem. Zorgt voor paraatheid.
De amygdala associeert stimuli met dreiging + detecteert deze met voorrang (focus op
gevaar) + activeert het lichaam.
Doel: zo snel mogelijk naar dreiging handelen.
Directe koppeling
Soms schrik van iets wat achteraf niet gevaarlijk blijkt te zijn. Dit komt door de directe
koppeling van de thalamus naar de amygdala.
Hierbij wordt er niet eerst onderzocht wat de stimuli precies is, maar geeft een seintje: ‘dit zou
wel eens gevaarlijk kunnen zijn’ → je schrikt.
Hoe kom je van een angst af?
Door uitdoving (extinctie) van angst bij herhaalde aanbieding van de angst stimulus,
vermindert de angstreactie.
→ onderdeel van gedragstherapie: exposure/blootstelling
Exposure therapie
Verandert de hersenen responsen. De ventromediale prefrontale cortex wordt al actiever na 1
exposure sessie. Deze cortex inhibeert (remt) de activiteit van de amygdala (reguleert angst).
Bij angststoornissen is de:
- Ventromediale prefrontale cortex minder actief
- Amygdala te actief → (vals)alarm
Vrees = op een specifiek moment angst ervaren.
Angst = chronische vrees die aanhoudt in de afwezigheid van directe bedreiging.
Angst meten:
- Interview
- Observaties
- Vragenlijst
- Fysiek meten (hartslagmeter)
Hoofdstuk 17 Biopsychology of
emotion, stress and health
Angst
Drie belangrijke kwaliteiten van angst:
● De makkelijkste emotie om te ontstaan
● Heeft een belangrijke rol in het vermijden van bedreigende situaties
● Chronische angst is een veel voorkomende bron van stress
17.1
Prefrontale kwabben: verantwoordelijk voor plannen, keuzes maken en emoties.
→ Phineas Gage, 1848: na een ongeluk waarbij zijn ventromediale prefrontale cortex werd
doorboord, veranderde zijn gedrag.
Darwin, 1872: uitingen van emoties en ander gedrag zijn producten van evolutie in
tegengestelde richtingen.
→ dominante hond: staart omhoog, oren omhoog
