Hoorcollege 1
Kunnen uitleggen hoe de opvang van de pasgeborene wordt gedaan en de APGAR score kunnen
toepassen.
De opvang verloopt volgends de regels van het ABC: airway (luchtweg), breathing (ademhaling) en
circulation (bloedsomloop), met ook speciale aandacht voor de warmtehuishouding van het kind.
Teken 0 punten 1 punt 2 punten
Hartfrequentie Afwezig <100/min >100/min
Ademhaling Afwezig Enkele zwakke Goed doorhuilen
adembewegingen
Spiertonus Slap Enige reflaxie Goede tonus
Prikkelbaarheid Geen reactie Zwakke Goede reactie
reactie/grimassen
Kleur Blauw, bleek Blauwe handen en Geheel roze
voeten
De toestand van het kind in de eerst e minuten wordt geobjectiveerd met behulp van de APGAR-score
op een, vijf en tien minuten na de geboorte:
De maximale APGAR-score is 10 punten
Lage score die niet verbetert = perinatale asfyxie (zuurstoftekort met verzuring en hoge CO 2
waarden)
Samen met de waarde van de navelstreng-pH geeft de APGAR-score een indicatie van de ernst van de
problemen van de pasgeborene
Basisbegrippen uitleggen met betrekking tot geboortetermijn en gewicht: prematuriteit,
SGA/dysmaturiteit, LGA/macrosomie, serotiniteit.
Prematuriteit = wanneer een kind wordt geboren vóór de 37ste zwangerschapsweek.
SGA/dysmaturiteit = een te laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Dysmaturiteit kan samengaan met prematuriteit maar het kan zich ook voordoen bij een voldragen
zwangerschap.
LGA/macrosomie = een te hoog geboortegewicht bij een baby. Hiervan is sprake als het
geboortegewicht van je baby hoger is dan 4.500 gram. Soms kan het vermoeden van een te hoog
geboortegewicht al worden vastgesteld tijdens de zwangerschap.
Serotiniteit = Als de bevalling twee weken na de uitgerekende datum niet op gang is gekomen
Problemen in de neonatale periode begrijpen en kunnen verklaren: hypoglycemie,
hyperbilirubinemie.
Neonatale hypoglykemie = een te lage bloedsuikerspiegel bij een kind als gevolg van:
Onvoldoende aanbod of aanmaak van glucose (bijv bij dysmaturie of prematurie)
, Hoge insulinewaarden bij kinderen van een moeder met diabetes mellitus (door gewenning aan
relatief hoge glucosewaarden van de moeder)
Door hyperviscositeit van het bloed (bij een hoog hemoglobinegehalte) is de darmdoorbloeding
verminderd en daardoor wordt minder glucose opgenomen uit de darmen.
De symptomen van hypoglykemie bij pasgeborenen zijn aspecifiek:
Apneus
Trillerigheid
Sloomheid
Ondertemperatuur
Hypotonie (te weinig spierweerstand)
Convulsies (onbewuste spiersamentrekking)
De preventie van hypoglykemie bestaat uit het identificeren van risicokinderen (pre- en dysmaturen,
macrosome kinderen) en het geven van voldoende voeding of glucose via een infuus.
Icterus of hyperbilirubinemie = een hoge waarde (hyper) van de stof bilirubine in het bloed van het kind
dat tot een gele verkleuring van het lichaam leidt:
Fysiologische icterus = het kind is onvoldeonde in staat de bilirubine in de lever te conjugeren en
af te voeren, waardoor de concentratie ongeconjugeerd bilirubine in het bloed toeneemt
(gebeurt na een paar dagen).
Pathologische icterus (ongeconjugeerd):
- Bloedgroepantagonisme tussen moeder en kind leidt tot
afbraak van erytrocyten (hemolyse) bij het kind en als
gevolg neemt de productie ongeconjugeerd bilirubine
toe.
- Een verhoogde afbraak van erytrocyten door een defect
in de celwand.
- Stofwisselingziekten en hormonale afwijkingen.
Pathologische icterus (geconjugeerd) = door een stoornis in de afvloed van gal vanuit de lever
wordt de verwerkte bilirubine niet afgevoerd via de galblaas naar de darmen waardoor de
concentratie conjugeerd bilirubine in het bloed toeneemt.
Bekend zijn met mechanische geboortetraumata: plexus brachialis letsel en clavicula fractuur, caput
succedaneum, cefaal hematoom, subgaleale bloeding
Plexus brachialislaesie = en beschadiging van een zenuwknooppunt door een traumatische bevalling.
Met als bijkomend letsel: claviculafractuur (sleutelbeen) of humerusfractuur.
Kunnen uitleggen hoe de opvang van de pasgeborene wordt gedaan en de APGAR score kunnen
toepassen.
De opvang verloopt volgends de regels van het ABC: airway (luchtweg), breathing (ademhaling) en
circulation (bloedsomloop), met ook speciale aandacht voor de warmtehuishouding van het kind.
Teken 0 punten 1 punt 2 punten
Hartfrequentie Afwezig <100/min >100/min
Ademhaling Afwezig Enkele zwakke Goed doorhuilen
adembewegingen
Spiertonus Slap Enige reflaxie Goede tonus
Prikkelbaarheid Geen reactie Zwakke Goede reactie
reactie/grimassen
Kleur Blauw, bleek Blauwe handen en Geheel roze
voeten
De toestand van het kind in de eerst e minuten wordt geobjectiveerd met behulp van de APGAR-score
op een, vijf en tien minuten na de geboorte:
De maximale APGAR-score is 10 punten
Lage score die niet verbetert = perinatale asfyxie (zuurstoftekort met verzuring en hoge CO 2
waarden)
Samen met de waarde van de navelstreng-pH geeft de APGAR-score een indicatie van de ernst van de
problemen van de pasgeborene
Basisbegrippen uitleggen met betrekking tot geboortetermijn en gewicht: prematuriteit,
SGA/dysmaturiteit, LGA/macrosomie, serotiniteit.
Prematuriteit = wanneer een kind wordt geboren vóór de 37ste zwangerschapsweek.
SGA/dysmaturiteit = een te laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Dysmaturiteit kan samengaan met prematuriteit maar het kan zich ook voordoen bij een voldragen
zwangerschap.
LGA/macrosomie = een te hoog geboortegewicht bij een baby. Hiervan is sprake als het
geboortegewicht van je baby hoger is dan 4.500 gram. Soms kan het vermoeden van een te hoog
geboortegewicht al worden vastgesteld tijdens de zwangerschap.
Serotiniteit = Als de bevalling twee weken na de uitgerekende datum niet op gang is gekomen
Problemen in de neonatale periode begrijpen en kunnen verklaren: hypoglycemie,
hyperbilirubinemie.
Neonatale hypoglykemie = een te lage bloedsuikerspiegel bij een kind als gevolg van:
Onvoldoende aanbod of aanmaak van glucose (bijv bij dysmaturie of prematurie)
, Hoge insulinewaarden bij kinderen van een moeder met diabetes mellitus (door gewenning aan
relatief hoge glucosewaarden van de moeder)
Door hyperviscositeit van het bloed (bij een hoog hemoglobinegehalte) is de darmdoorbloeding
verminderd en daardoor wordt minder glucose opgenomen uit de darmen.
De symptomen van hypoglykemie bij pasgeborenen zijn aspecifiek:
Apneus
Trillerigheid
Sloomheid
Ondertemperatuur
Hypotonie (te weinig spierweerstand)
Convulsies (onbewuste spiersamentrekking)
De preventie van hypoglykemie bestaat uit het identificeren van risicokinderen (pre- en dysmaturen,
macrosome kinderen) en het geven van voldoende voeding of glucose via een infuus.
Icterus of hyperbilirubinemie = een hoge waarde (hyper) van de stof bilirubine in het bloed van het kind
dat tot een gele verkleuring van het lichaam leidt:
Fysiologische icterus = het kind is onvoldeonde in staat de bilirubine in de lever te conjugeren en
af te voeren, waardoor de concentratie ongeconjugeerd bilirubine in het bloed toeneemt
(gebeurt na een paar dagen).
Pathologische icterus (ongeconjugeerd):
- Bloedgroepantagonisme tussen moeder en kind leidt tot
afbraak van erytrocyten (hemolyse) bij het kind en als
gevolg neemt de productie ongeconjugeerd bilirubine
toe.
- Een verhoogde afbraak van erytrocyten door een defect
in de celwand.
- Stofwisselingziekten en hormonale afwijkingen.
Pathologische icterus (geconjugeerd) = door een stoornis in de afvloed van gal vanuit de lever
wordt de verwerkte bilirubine niet afgevoerd via de galblaas naar de darmen waardoor de
concentratie conjugeerd bilirubine in het bloed toeneemt.
Bekend zijn met mechanische geboortetraumata: plexus brachialis letsel en clavicula fractuur, caput
succedaneum, cefaal hematoom, subgaleale bloeding
Plexus brachialislaesie = en beschadiging van een zenuwknooppunt door een traumatische bevalling.
Met als bijkomend letsel: claviculafractuur (sleutelbeen) of humerusfractuur.
