Practicumverslag 2.1 Gedragsobservatie
Instituut voor Psychologie
Faculteit der Sociale Wetenschappen
Erasmus Universiteit Rotterdam
Praktijkopdracht 1 ‘Observeren van Diergedrag’
, Opdracht Blijdorp 1: Het gedrag van de François Langoer in gevangenschap
Inleiding
Het leefgebied van de François Langoer strekt zich uit van het zuiden van China, in westelijke
richting naar het noordoosten van Vietnam. Ze leven daar in semi-tropische bossen en op goed
beschutte rotsachtige gebieden. Een groep bestaat gemiddeld uit 4-27 langoeren, die geleid wordt
door de vrouwtjes onder een variërende hiërarchie. (http://www.arkive.org/francoiss-
langur/trachypithecus-francoisi/image-G18848#text=All). Aangezien langoeren normaal in grote
bossen leven in redelijk grote groepen waren wij erg benieuwd hoe een langoer zich in de
dierentuin, dus in gevangenschap, gedraagt. In dit verslag stellen wij ons de vraag: ‘Hoe gedraagt
een langoer zich in gevangenschap?’ De verwachting hierbij is dat de langoeren zich, in vergelijking
tot sociaal gedrag, agressief gedrag, submissief gedrag, seksueel gedrag en spelgedrag, het meest
solitair gedragen. Deze verwachting hebben wij opgesteld door eerst twintig minuten observaties te
doen. Aan de hand daarvan hebben we gezien dat solitair gedrag veel voorkwam. Verder is naar de
gedragingen van de langoer in gevangenschap nog niet veel onderzoek gedaan.
Methode
De langoer is aan de hand van een ethogram geobserveerd. Dit hebben wij opgesteld door eerst
twintig minuten de apen in Blijdorp te observeren. De vertoonde gedragingen hebben wij genoteerd
en in een ethogram gezet. Daarna hebben we het ethogram aangevuld met gedragingen die niet
vertoond waren, maar wel voor kunnen komen bij deze apen. Het ethogram is gericht op zes
hoofdcategorieën: sociaal gedrag; solitair gedrag; agressief gedrag; submissief gedrag; seksueel
gedrag; spelgedrag. Deze hoofdcategorieën zijn weer opgedeeld in subcategorieën. Toen het
ethogram volledig was, zijn we over gegaan tot het twintig minuten observeren van één langoer per
persoon. Tijdens deze twintig minuten hebben we gebruik gemaakt van event-sampling. Dit houdt
in dat wanneer er een gedraging van de langoer optrad, er dan een streepje achter deze gedraging in
het ethogram werd gezet.
Resultaten
Het opgestelde ethogram ziet er als volgt uit:
Sociaal gedrag: gedrag dat het ene dier naar andere dier vertoont. Altijd met interactiepartner.
Sociaal vlooien: de aap doorzoekt met zijn vingers de vacht van de interactiepartner.
Buikzitten: de aap gaat met de rug tegen de buik van de interactiepartner zitten.
Buikhangen: de aap hangt aan de buik van de interactiepartner. Kan ook voorkomen als de niet-
hangende aap loopt.
Instituut voor Psychologie
Faculteit der Sociale Wetenschappen
Erasmus Universiteit Rotterdam
Praktijkopdracht 1 ‘Observeren van Diergedrag’
, Opdracht Blijdorp 1: Het gedrag van de François Langoer in gevangenschap
Inleiding
Het leefgebied van de François Langoer strekt zich uit van het zuiden van China, in westelijke
richting naar het noordoosten van Vietnam. Ze leven daar in semi-tropische bossen en op goed
beschutte rotsachtige gebieden. Een groep bestaat gemiddeld uit 4-27 langoeren, die geleid wordt
door de vrouwtjes onder een variërende hiërarchie. (http://www.arkive.org/francoiss-
langur/trachypithecus-francoisi/image-G18848#text=All). Aangezien langoeren normaal in grote
bossen leven in redelijk grote groepen waren wij erg benieuwd hoe een langoer zich in de
dierentuin, dus in gevangenschap, gedraagt. In dit verslag stellen wij ons de vraag: ‘Hoe gedraagt
een langoer zich in gevangenschap?’ De verwachting hierbij is dat de langoeren zich, in vergelijking
tot sociaal gedrag, agressief gedrag, submissief gedrag, seksueel gedrag en spelgedrag, het meest
solitair gedragen. Deze verwachting hebben wij opgesteld door eerst twintig minuten observaties te
doen. Aan de hand daarvan hebben we gezien dat solitair gedrag veel voorkwam. Verder is naar de
gedragingen van de langoer in gevangenschap nog niet veel onderzoek gedaan.
Methode
De langoer is aan de hand van een ethogram geobserveerd. Dit hebben wij opgesteld door eerst
twintig minuten de apen in Blijdorp te observeren. De vertoonde gedragingen hebben wij genoteerd
en in een ethogram gezet. Daarna hebben we het ethogram aangevuld met gedragingen die niet
vertoond waren, maar wel voor kunnen komen bij deze apen. Het ethogram is gericht op zes
hoofdcategorieën: sociaal gedrag; solitair gedrag; agressief gedrag; submissief gedrag; seksueel
gedrag; spelgedrag. Deze hoofdcategorieën zijn weer opgedeeld in subcategorieën. Toen het
ethogram volledig was, zijn we over gegaan tot het twintig minuten observeren van één langoer per
persoon. Tijdens deze twintig minuten hebben we gebruik gemaakt van event-sampling. Dit houdt
in dat wanneer er een gedraging van de langoer optrad, er dan een streepje achter deze gedraging in
het ethogram werd gezet.
Resultaten
Het opgestelde ethogram ziet er als volgt uit:
Sociaal gedrag: gedrag dat het ene dier naar andere dier vertoont. Altijd met interactiepartner.
Sociaal vlooien: de aap doorzoekt met zijn vingers de vacht van de interactiepartner.
Buikzitten: de aap gaat met de rug tegen de buik van de interactiepartner zitten.
Buikhangen: de aap hangt aan de buik van de interactiepartner. Kan ook voorkomen als de niet-
hangende aap loopt.
