Samenvatting tentamenstof Vietnamoorlog: handboeken, artikelen en colleges

Emma Keizer - 4115929




Tentamenstof de Vietnamoorlog. Verleden en heden.


Voorgeschiedenis

Onderdanig aan verschillende machten
Vanaf tweeduizend jaar voor de Vietnamoorlog hebben verschillende machten het Vietnamese
leven gevormd. Deze zijn belangrijk om de oorsprong van de revolutionaire bewegingen in
Vietnam die het later zouden opnemen tegen de Verenigde Staten te begrijpen:
1. China: 111 B.C. – 1428
 Vietnam was een provincie van het Chinese rijk;
 Ingewikkelde relatie tussen de Chinezen en Vietnamezen: enerzijds namen de Vietnamezen de
Chinese Cultuur
(religieuze praktijken, technologie, kunst, architectuur, muziek en taal) en China’s
bestuursvormen (hiërarchisch
confucianisme geleid door Mandarijnen) over, anderzijds leidde de Chinese dominantie tot
bloedige opstanden;
 39 A.D: opstand door Tung Trac en Trun Nhi, werd na een strijd van drie jaar neergeslagen
door China;
 10e eeuw: China werd zwakker onder de T’ang dynastie door onrust en corruptie;
 939: een Vietnamees leger versloeg voor het eerst een veel groter Chinees leger door een
hinderlaag;
 15e eeuw: Vietnam vocht zich onafhankelijk  de nieuwe staat Dai Viet
2. Onafhankelijkheid bracht welvaart, maar ook nieuwe conflicten binnen Vietnam:
o Door groeiende economische ambities en een groeiende bevolking streefde Vietnam naar
uitbreiding. Dit
realiseerden ze door tot 1700 gebieden in het Zuiden (van de Cham en de Khmer) over te
nemen;
o Vietnam verloor langzaam haar politieke en sociale cohesie waardoor er een tweesplitsing
ontstond  1913:
Burgeroorlog, leidde tot de opdeling van Vietnam geleid door twee rivale families: de Trinh
(Noord) en de
Nguyen (Zuid);
o 18e eeuw: Vietnam voor het eerst in zijn huidige staat verenigd;
o 19e eeuw: de Nguyen-dynastie slaagde erin heel Vietnam over te nemen  Nam Viet
3. Frankrijk
 1858: Frankrijk begon met een poging tot het veroveren van Vietnam. Motieven:
o grondstoffen in de regio;
o een positie dichtbij China zodat men gemakkelijke toegang had tot de markten en
grondstoffen van
China.
 1867: vestiging kolonie van Cochinchina (meest zuidwestelijke deel van Vietnam);
 1868: de Fransen stichtten Indochina, bestaande uit Vietnam, Laos en Cambodja.
 1883: de Fransen kregen controle over heel Vietnam en deelden het land op in noord en zuid.

Vietnam als kolonie
De koloniale erfenis is weinig bestudeerd, maar had wel grote gevolgen voor de Vietnamoorlog.
Vele Vietnamese leiders hadden hun denkbeelden en revolutionaire ideeën opgedaan in Frankrijk,
dus wortels lagen in de Franse kolonie zelf.
Vietnam, Laos en Cambodja werden geleidelijk aan gekoloniseerd. Europese missionarissen
waren sinds de 17e eeuw al actief in Vietnam, maar niet geïnteresseerd in het land als kolonie
door een gebrek aan winstgevende grondstoffen.
De kolonisatie zorgde voor diepe veranderingen in het leven in Vietnam. Sommige
Vietnamezen kregen een betere positie door te werken voor de koloniale machten waardoor er
een nieuwe klasse van landsheren, bankieren en kooplieden ontstond (vooral in het Westen). Voor
anderen bracht het ontbering: voor de intellectuelen, leraren en imperiale bureaucraten werd
alles dat ooit heilig was (confucianisme) gedeligimiteerd. Bovendien werden de boeren benadeeld
door de nieuwe Franse regels  steeds meer ongelijkheid, armoede en corruptie.



1

, Emma Keizer - 4115929



Ook werden de zaden geplant voor de Viet Minh. Er waren kleine, sporadische opstandjes die
gemakkelijk neer werden geslagen door de Fransen.
In de vroege 20e eeuw kwam er een nieuwe generatie van nationalisten die naar het buitenland
afreisden voor inspiratie:
 Phan Boi Chau – wilde een constitutionele monarchie;
 Phan Chu Thrin – wilde onafhankelijkheid op de lange termijn.
Zij inspireerden gedurende de Eerste Wereldoorlog vele intellectuelen tot het opzetten van de
eerste nationalistische organisatie: the Constitutionalist Party. Het doel van deze organisatie
was het creëren van meer economische en politieke mogelijkheden voor de Vietnamezen.
Een paar jaar later ontstond er een nog radicalere organisatie: de Clandestine Nationalist
Party (Viet Nam Quoc Dan Dang). Diepgaande tekortkomingen zorgden er echter voor dat
beiden geen grote invloed hadden op de Fransen. Samenwerking verliep moeizaam door
verschillen en buiten de middenklasse hadden ze geen aanhangers.
1890: geboorte Ho Chi Minh, werd opgevoed met de nationalistische ideeën van zijn vader
(een rechter) en werkte een tijdje als docent. In 1908 werd hem zijn tactiek duidelijk toen hij het
voor het eerst opnam tegen de Fransen: bondjes kweken tussen elites en boeren om samen op te
staan tegen de koloniale macht.
1911: Ho Chi Minh vertrok voor 30 jaar naar het buitenland om inspiratie op te doen en foreign
societies te studeren. Had allerlei bijbaantjes als kok e.d. In o.a. de Verenigde Staten, Groot-
Brittannië en Frankrijk ontwikkelde hij zijn ideeën die hij uiteindelijk mee terugnam naar Vietnam

 In Frankrijk raakte Ho Chi Min politiek geïnteresseerd en communistisch betrokken;
 1919: conferentie in Parijs (Versailles) voor de nieuwe wereldorde, waar Ho Chi Min zich onder
de naam
Nguyen Ai Quoc (Nguyen the Patriot) hard maakte voor de ideeën van zelfdeterminatie
zoals beschreven door
Wilson (niet directe onafhankelijkheid, eerst gelijke rechten). De grootmachten hadden echter
geen interesse in
zijn ideeën. Belangrijk: eerste keer dat Ho Chi Minh aanklopte bij de VS;
 In Frankrijk werd Ho Chi Minh lid van de Franse Socialist Party waar hij in contact kwam met
de ideeën van
Lenin. Hij leunde vanaf toen richting een meer radicale oplossing als de Bolsjewiekse
Revolutie in 1917 in
Rusland, opgedeeld in twee fases: allianties sluiten om de koloniale macht aan de kant te
zetten (1) en vervolgens
het verbreken van alle banden met niet-communistische aanhangers (2);
 Ho Chi Minh zette een organisatie op t.b.v. samenwerking tussen nationalisten overal ter
wereld en begon met
zijn aanval tegen de Fransen. Er kwam nog niet echt steun van de Sovjet-Unie;
 In 1924 keerde Ho Chi Minh terug naar Azië (China). Daar werden de Chinese communisten na
een
nationalistische coup vervolgd, Ho werd gevangen genomen maar later door de Britten vrij
gelaten.
1925 – de eerste communistische beweging in Vietnam: the Revolutionary Youth League, een
beweging met zowel communistische als nationalistische idealen. De beweging groeide (mede
door Ho’s charismatische leiderschap) ontzettend snel.
1927: het Comintern maakte een ideologische shift waardoor haar ideeën minder overeen
kwamen met die van Ho Chi Minh  wanorde in de league. Daarbovenop kwam de Grote
Depressie, die vele opstanden teweeg bracht.
1929/1930: oprichting Indochinese Communist Party (ICP) door Vietnamese leiders die
opgeleid waren in de Sovjet-Unie.
1935: de Sovjet-Unie begon met het promoten van communistische allianties door de groeiende
fascistische dreiging, dit bracht nieuwe kansen voor de communistische bewegingen in Vietnam.
Door een linkse coalitie in het Franse bestuur mocht het ICP openlijk meedoen in het
Vietnamese politieke leven.

Vietnam in de Tweede Wereldoorlog



2