Hoofdstuk 1
Darwin hield zich bijv. bezig met de universele emotionele expressie. Is emotie
aangeleerd of aangeboren (nature-nurture). Hij keek of vermaak, verwarring en
boosheid overeen kwamen tussen Schotten en Egyptenaren. In de 20 e eeuw
begint hier veel onderzoek naar te komen, over psychologie in globale context
(global psychology).
Cultural universals: aspecten van gedrag en ervaringen die in elke cultuur
hetzelfde is.
• Deregowski: is de perceptie van driedimensionale afbeeldingen gelijk in
meerdere culturen?
• Piaget: ontwikkeld het denken zich gelijk bij kinderen in verschillende culturen?
Cross-culturele psychologie : een tak van globale psychologie die het gedrag
en ervaringen van mensen uit verschillende culturen vergelijkt, om de culturele
invloed op psychologisch functioneren te begrijpen. Welke aspecten van het
psychologisch functioneren zijn algemeen voor alle mensen en welke zijn cultuur-
afhankelijk? Er zijn twee belangrijke onderzoeksmethoden :
Theoretisch
Methodologisch
1. Theoretische visie: psychic unity ( psychische eenheid).
• Ondanks dat mensen er anders uit zien, zijn ze in essentie vaak hetzelfde zijn.
Verschillen in psychologisch functioneren en sociaal gedrag tussen culturen
worden beperkt door bepaalde universele psychologische capaciteiten.
• Kernpunt: alle mensen, ondanks hun cultuur, hebben dezelfde set van
psychische structuren delen. • Geest en psychische capaciteiten zijn interne,
universele zaken, niet beïnvloed door cultuur.
• Gedrag is extern, divers en wel door cultuur beïnvloedbaar.
• Elk verschil in psychologisch functioneren (trekken, score op geheugen en
perceptuele tests) en sociaal gedrag hebben een limiet door de universele
psychologische capaciteiten. Als NL beter onthouden dan BE dan is dit een lokaal
verschil, betekend niet dat NL betere psych cap hebben.
Een cross-cultureel psycholoog onderzoekt hoe groot het deel van ons gedrag is
dat valt onder de psychische eenheid en welk deel er onder culturele achtergrond
valt.
2. Methodologische visie: valt het experimentele onderzoek.
• Cross-cultureel onderzoek is quasi-experimenteel.
• De onafhankelijke variabele noem je (IV). In crosscultureel onderzoek is (IV)
altijd cultuur. Alleen de (IV) verschilt bij de experimentele groep en controle
groep, voor de rest zijn alle condities gelijk ook de groepen zijn gelijk aan elkaar
(in sekse, opleiding, cultuur, etc).
• Cultural equilavence: twee of meer groepen op gelijkwaardige wijze
getrokken in de studie voor gelijkwaardige populaties die alleen verschillen in
respect voor hun culturele achtergrond. Hierdoor kan elk verschil toegewezen
worden aan cultuur
Soms worden onderzoeken na een tijdje opnieuw herhaalt om te kijken of de
resultaten wel juist zijn. Vaak komen er dan andere resultaten naar voren dan bij
het eerste onderzoek, zeker wanneer het onderzoek in andere landen gedaan
, wordt.
Cross-cultureel replication research: een studie is gerepliceerd in
verschillende culturele settings om te kijken of ze dezelfde resultaten opleveren.
Transport and test. Een aantal voorbeelden hiervan zijn
• Onderzoek naar conformiteit (overeenkomst) are we copy cats? Gevoeligheid
voor de groep is lager in de EU dan US.
• Onderzoek naar familiariteit. Iets wat betekend is krijgt de voorkeur. Nosense
woorden werden aan proefpersonen herhaaldelijk voorgelegd vaker horen
woorden leuker. In België voorkeur voor nieuwere woorden dan die zij gehoord
hadden. Brazilianen wel voorkeur voor bekende objecten, maar het moest vaker
gehoord worden.
• Social loafing (meeliften op de ander) Onderzoek waarbij grote groepen
mensen hard moesten schreeuwen. In de USA bleken mensen dan mee te liften
op anderen en minder schreeuwen. In Japan niet. Chinezen en Israëliërs lijken
juist harder in groepen te werken, i.t.t. tot Amerikanen.
• Herkennen van gezichtsuitdrukkingen : In onderzoek uit de USA werd getoond
dat uitdrukkingen van woede, verdriet, verassing, walging, angst en geluk
universeel herkend worden. Uit een volgend onderzoek bleek dit maar 70% te
zijn. Weer een ander onderzoek toonde dat Japanners en Amerikanen boosheid
anders interpreteren.
Vooral van gedrag waarvan wordt gedacht dat het een biologische oorsprong
heeft, wordt ook gedacht dat het universeel is is niet altijd waar. Het herhalen
van onderzoeken in andere culturen, laat dan ook niet altijd een psychische
eenheid zien. Maar hoe komt dit? Hier zijn 2 redenen voor :
1 ) Deze verklaringen komt vanuit de cross-culturele psychologie zelf :
- Universele fenomenen zijn er maar replicatie onderzoek is nog niet geslaagd in
het ontdekken ervan
- mis vaak culturele gelijkheid. Replicatie onderzoek kan geen equilavent
garanderen omdat:
• Replicatie onderzoek voldoet niet altijd aan de eisen van het oorspronkelijke
onderzoek. Zo lijkt vooral de gelijkheid van de onderzoekspopulaties niet altijd
even goed te zijn.
• De ene onderzoeker is minder nauwkeurig dan de ander en niet alle
herhaalonderzoeken worden altijd door dezelfde onderzoekers gedaan. (ook
nauwkeurigheid is aan cultuur gebonden!)
• Er kan iets fout gaan tijdens de vertaling. Vooral belangrijk bij de instructies
voor deelnemers.
• Sommige mensen krijgen vaak te maken met onderzoeken en zijn er aan
gewend en weten dat hun gegevens geheim blijven. In sommige landen hebben
mensen hier geen ervaring mee en weten niet hoe ze moeten antwoorden of
durven niet eerlijk te antwoorden. Dit kan van grote invloed zijn.
• Het is moeilijk om herhalingsonderzoeken exact op dezelfde manier af te
nemen, met exact dezelfde validiteit en betrouwbaarheid.
Crossculturele psychologen hebben een aantal strategieën waarmee ze dit hopen
te verbeteren :
• Groepen zoveel mogelijk aan elkaar gelijk stellen. Iemand uit de ene cultuur,
moet zoveel mogelijk vergelijkbaar zijn als iemand uit de andere (bijv. in
opleidingsgraad, sekse, etc).Daarnaast moet de groep ook representatief zijn
voor hun land/cultuur.
• Gestandaardiseerde en zinvolle instructies voor de onderzoekers
• Back-translation-method :
Darwin hield zich bijv. bezig met de universele emotionele expressie. Is emotie
aangeleerd of aangeboren (nature-nurture). Hij keek of vermaak, verwarring en
boosheid overeen kwamen tussen Schotten en Egyptenaren. In de 20 e eeuw
begint hier veel onderzoek naar te komen, over psychologie in globale context
(global psychology).
Cultural universals: aspecten van gedrag en ervaringen die in elke cultuur
hetzelfde is.
• Deregowski: is de perceptie van driedimensionale afbeeldingen gelijk in
meerdere culturen?
• Piaget: ontwikkeld het denken zich gelijk bij kinderen in verschillende culturen?
Cross-culturele psychologie : een tak van globale psychologie die het gedrag
en ervaringen van mensen uit verschillende culturen vergelijkt, om de culturele
invloed op psychologisch functioneren te begrijpen. Welke aspecten van het
psychologisch functioneren zijn algemeen voor alle mensen en welke zijn cultuur-
afhankelijk? Er zijn twee belangrijke onderzoeksmethoden :
Theoretisch
Methodologisch
1. Theoretische visie: psychic unity ( psychische eenheid).
• Ondanks dat mensen er anders uit zien, zijn ze in essentie vaak hetzelfde zijn.
Verschillen in psychologisch functioneren en sociaal gedrag tussen culturen
worden beperkt door bepaalde universele psychologische capaciteiten.
• Kernpunt: alle mensen, ondanks hun cultuur, hebben dezelfde set van
psychische structuren delen. • Geest en psychische capaciteiten zijn interne,
universele zaken, niet beïnvloed door cultuur.
• Gedrag is extern, divers en wel door cultuur beïnvloedbaar.
• Elk verschil in psychologisch functioneren (trekken, score op geheugen en
perceptuele tests) en sociaal gedrag hebben een limiet door de universele
psychologische capaciteiten. Als NL beter onthouden dan BE dan is dit een lokaal
verschil, betekend niet dat NL betere psych cap hebben.
Een cross-cultureel psycholoog onderzoekt hoe groot het deel van ons gedrag is
dat valt onder de psychische eenheid en welk deel er onder culturele achtergrond
valt.
2. Methodologische visie: valt het experimentele onderzoek.
• Cross-cultureel onderzoek is quasi-experimenteel.
• De onafhankelijke variabele noem je (IV). In crosscultureel onderzoek is (IV)
altijd cultuur. Alleen de (IV) verschilt bij de experimentele groep en controle
groep, voor de rest zijn alle condities gelijk ook de groepen zijn gelijk aan elkaar
(in sekse, opleiding, cultuur, etc).
• Cultural equilavence: twee of meer groepen op gelijkwaardige wijze
getrokken in de studie voor gelijkwaardige populaties die alleen verschillen in
respect voor hun culturele achtergrond. Hierdoor kan elk verschil toegewezen
worden aan cultuur
Soms worden onderzoeken na een tijdje opnieuw herhaalt om te kijken of de
resultaten wel juist zijn. Vaak komen er dan andere resultaten naar voren dan bij
het eerste onderzoek, zeker wanneer het onderzoek in andere landen gedaan
, wordt.
Cross-cultureel replication research: een studie is gerepliceerd in
verschillende culturele settings om te kijken of ze dezelfde resultaten opleveren.
Transport and test. Een aantal voorbeelden hiervan zijn
• Onderzoek naar conformiteit (overeenkomst) are we copy cats? Gevoeligheid
voor de groep is lager in de EU dan US.
• Onderzoek naar familiariteit. Iets wat betekend is krijgt de voorkeur. Nosense
woorden werden aan proefpersonen herhaaldelijk voorgelegd vaker horen
woorden leuker. In België voorkeur voor nieuwere woorden dan die zij gehoord
hadden. Brazilianen wel voorkeur voor bekende objecten, maar het moest vaker
gehoord worden.
• Social loafing (meeliften op de ander) Onderzoek waarbij grote groepen
mensen hard moesten schreeuwen. In de USA bleken mensen dan mee te liften
op anderen en minder schreeuwen. In Japan niet. Chinezen en Israëliërs lijken
juist harder in groepen te werken, i.t.t. tot Amerikanen.
• Herkennen van gezichtsuitdrukkingen : In onderzoek uit de USA werd getoond
dat uitdrukkingen van woede, verdriet, verassing, walging, angst en geluk
universeel herkend worden. Uit een volgend onderzoek bleek dit maar 70% te
zijn. Weer een ander onderzoek toonde dat Japanners en Amerikanen boosheid
anders interpreteren.
Vooral van gedrag waarvan wordt gedacht dat het een biologische oorsprong
heeft, wordt ook gedacht dat het universeel is is niet altijd waar. Het herhalen
van onderzoeken in andere culturen, laat dan ook niet altijd een psychische
eenheid zien. Maar hoe komt dit? Hier zijn 2 redenen voor :
1 ) Deze verklaringen komt vanuit de cross-culturele psychologie zelf :
- Universele fenomenen zijn er maar replicatie onderzoek is nog niet geslaagd in
het ontdekken ervan
- mis vaak culturele gelijkheid. Replicatie onderzoek kan geen equilavent
garanderen omdat:
• Replicatie onderzoek voldoet niet altijd aan de eisen van het oorspronkelijke
onderzoek. Zo lijkt vooral de gelijkheid van de onderzoekspopulaties niet altijd
even goed te zijn.
• De ene onderzoeker is minder nauwkeurig dan de ander en niet alle
herhaalonderzoeken worden altijd door dezelfde onderzoekers gedaan. (ook
nauwkeurigheid is aan cultuur gebonden!)
• Er kan iets fout gaan tijdens de vertaling. Vooral belangrijk bij de instructies
voor deelnemers.
• Sommige mensen krijgen vaak te maken met onderzoeken en zijn er aan
gewend en weten dat hun gegevens geheim blijven. In sommige landen hebben
mensen hier geen ervaring mee en weten niet hoe ze moeten antwoorden of
durven niet eerlijk te antwoorden. Dit kan van grote invloed zijn.
• Het is moeilijk om herhalingsonderzoeken exact op dezelfde manier af te
nemen, met exact dezelfde validiteit en betrouwbaarheid.
Crossculturele psychologen hebben een aantal strategieën waarmee ze dit hopen
te verbeteren :
• Groepen zoveel mogelijk aan elkaar gelijk stellen. Iemand uit de ene cultuur,
moet zoveel mogelijk vergelijkbaar zijn als iemand uit de andere (bijv. in
opleidingsgraad, sekse, etc).Daarnaast moet de groep ook representatief zijn
voor hun land/cultuur.
• Gestandaardiseerde en zinvolle instructies voor de onderzoekers
• Back-translation-method :
