Samenvatting Grieks eindexamen
Homerus heeft de Ilias (Trojaanse oorlog) en de Odyssee (avonturen Odysseus)
geschreven.
Epos = verhalend gedicht over bekende gebeurtenissen en helden in het verleden.
De wereld is een geïdealiseerde. Goden spelen een belangrijke rol. Het is ook een
lang gedicht. Altijd in een metrum geschreven (dactylische hexameter).
Thema van de Ilias is de wrok van Achilles. Wordt bekend doordat het woord
helemaal vooraan staat. De functie van de rest van het prooemium is aankondigen
wat er komt. Thema van de Odyssee is terugkeer van Odysseus.
De aanleiding van de Trojaanse oorlog is:
Op de bruiloft van Peleus en Thetis waren alle goden uitgenodigd, behalve Eris
(godin van de ruzie). Ze kwam toch en wierp een gouden appel met ‘de mooiste’.
Hera, Athene en Aphrodite vonden dat zij die verdienden. Zeus wilde niet beslissen,
dus Paris werd aangewezen. Hera beloofde hem macht, Athene overwinningen en
Aphrodite Helena. Paris gaf de appel aan Aphrodite.
Helena is de vrouw van Menelaos (koning Sparta). Paris bracht Helena naar Troje.
De Griekse helden verzamelden zich onder leiding van Agamemnon (broer
Menelaos) en gingen naar Troje: de Trojaanse oorlog.
Leto is de moeder van Apollo en Artemis.
Agamemnon had Chryseïs meegenomen als eergeschenk, Chryses (vader en
priester) wilde haar terug en kwam smeken. Agamemnon wees hem dreigend af,
Chryses bad vervolgens tot Apollo of hij wraak kon nemen op de Grieken. Apollo
deed dat: hij schoot 9 dagen pijlen op het legerkamp, tot Achilles een vergadering
bijeenriep; Hera was bezorgd, dus ze had hem dat ingegeven in zijn hart. Achilles
oppert dat ze Calchas (ziener) laten spreken, om erachter te komen waarom Apollo
boos is en hoe ze hem naar hun kant kunnen krijgen. Calchas begint vervolgens,
maar wil eerst bescherming omdat hij weet dat Agamemnon boos gaat worden over
wat hij gaat zeggen. Vervolgens begint hij met praten en vertelt dat Apollo boos is,
omdat Agamemnon Chryseïs niet teruggaf aan haar vader. Hij vertelt dat ze hem
misschien blij kunnen maken door Chryseïs gratis terug te geven en dat ze een offer
moeten brengen aan Chryse. Agamemnon werd boos en zei dat Calchas nog nooit
iets goed had voorspeld. Hij maakt duidelijk dat zijn wil bepalend is. Uiteindelijk wil hij
toch Chryseïs teruggeven, op voorwaarde dat hij een vervangend eergeschenk krijgt.
Anders is het namelijk een miskenning van zijn Αρετη en een deuk in zijn Τιμη.
Vervolgens spreekt Achilles en hij zegt dat dit niet kan, omdat de oorlogsbuit al is
verdeeld. Hij geeft als oplossing dat Agamemnon Chryseïs teruggeeft en dat hij na
de inname van Troje veel buit krijgt. Agamemnon is erg boos hierdoor en zegt dat hij
dan een eergeschenk zal gaan stelen. Vervolgens verandert zijn mindset en is hij
opeens een goede leider; hij wil Chryseïs dan teruggeven.
Achilles werd hierdoor erg boos, omdat de Grieken en hij naar Troje zijn gekomen
om eerherstel te krijgen voor Menelaos en Agamemnon (ze wilden eerherstel voor de
roof van Helena). Daarbovenop wilde Agamemnon ook nog zijn eergeschenk stelen.
Achilles zei dat de balans tussen Τιμη Αρετη niet eerlijk was, omdat hij veel meer
deed in de oorlog, maar Agamemnon kreeg het betere eergeschenk. Achilles zei dat
hij naar huis ging. Daarop antwoordde Agamemnon dat hij mocht vluchten, waardoor
, lijkt alsof Achilles vertrekt omdat hij bang is. Hierdoor is het moeilijk voor Achilles om
te vertrekken, omdat hij lafheid toont (κακος) en als hij vertrekt, heeft hij geen
reputatie meer. Agamemnon zie dat hij Briseïs (eergeschenk Achilles) als eigen
eergeschenk zou nemen.
Agamemnon geeft 2 redenen dat hij zonder Achilles kan: 1. Er zijn genoeg anderen
die hem willen eren. 2. Achilles is een ruziezoeker en dwarsligger.
Agamemnon heeft hiermee 2 bedoelingen: 1. Achilles moet inzien dat hij machtiger
is. 2. Hij wil dat de Grieken door hoe hij Achilles behandelt, zien dat ze voorzichtig
moeten zijn.
Achilles dacht na over hoe hij moest reageren en toen kwam Athene. Ze was door
Hera gestuurd, want ze was bezorgd. Niemand zag Athene, maar ze sprak tot
Achilles omdat ze wilde dat hij niet ging vechten vanwege zijn boosheid. Ze zei dat
Achilles zijn beloning nog wel zal krijgen. Daarom ging Achilles Agamemnon
uitschelden. Het gepraat van Athene is een ringcompositie: ze zegt aan het begin en
eind dat hij moet bedaren.
Toen stond Nestor op. Hij zei dat de Trojanen heel blij zouden zijn door de ruzie
tussen Achilles en Agamemnon. Nestor had gezorgd dat veel voortreffelijkere
mensen naar hem hadden geluisterd, dus zij moesten dat ook doen (a-fortiori
redenering, functie = autoriteit aan adviezen). Hij gaf als raad dat Agamemnon niet
Briseïs moest stelen en zijn woede moest bedaren en dat Achilles moest stoppen
met ruzie maken en vechten tegen Agamemnon. Agamemnon krijg hogere eer,
omdat Zeus hem roem heeft gegeven. Agamemnon antwoordde dat Achilles de
bedoeling heeft om de aanvoerder te overtreffen. Daarop antwoordde Achilles dat hij
Briseïs mocht nemen, maar als hij aan zijn andere bezittingen zat, zou hij
Agamemnon vermoorden. Hiermee geeft hij aan dat hij geen beledigingen meer zal
accepteren.
Achilles, Patroclus (zoon van Menoitos) en de mannen gingen terug naar hun
schepen. Agamemnon bracht Chryseïs op een schip met Odysseus aan het hoofd.
Ze offerden Apollo nog. Agamemnon zag echter niet af van waar hij Achilles mee
bedreigd had. Hij beval zijn herauten om Briseïs te stelen. Ze kregen hem mee, maar
Achilles zei dat ze het zouden betreuren als ze Achilles nodig zouden hebben om te
voorkomen dat Grieken zouden sterven. Door verblinding (ατη) vergeet Agamemnon
aan het verleden te denken en wat daaruit voortkomt.
De Grieken hebben nu voldaan aan de voorwaarden van Calchas, dus de pest
verdwijnt. Achilles klaagt bij Thetis en zij zorgt dat Zeus ervoor zorgt dat de Grieken
verliezen zullen lijden als Achilles niet meevecht. Dit is het plan van Zeus.
Αρετη = kwaliteiten, ‘waar iemand goed in is’. Kan getoond worden op het slagveld,
maar ook in de vergadering. Erkenning moest blijken uit behandeld worden met
respect, maar ook uit geschenken en een groot aandeel van de oorlogsbuit.
Τιμη = aanzien/prestige. Hoe groter iemands Αρετη, hoe groter de Τιμη.
Agamemnon pakte Briseïs af van Achilles. Hierdoor werd de Αρετη van Achilles
miskend. Dit kan alleen goed gemaakt worden met een overmaat van geschenken,
zo kunnen de Αρετη en Τιμη weer in balans zijn.
Homerus heeft de Ilias (Trojaanse oorlog) en de Odyssee (avonturen Odysseus)
geschreven.
Epos = verhalend gedicht over bekende gebeurtenissen en helden in het verleden.
De wereld is een geïdealiseerde. Goden spelen een belangrijke rol. Het is ook een
lang gedicht. Altijd in een metrum geschreven (dactylische hexameter).
Thema van de Ilias is de wrok van Achilles. Wordt bekend doordat het woord
helemaal vooraan staat. De functie van de rest van het prooemium is aankondigen
wat er komt. Thema van de Odyssee is terugkeer van Odysseus.
De aanleiding van de Trojaanse oorlog is:
Op de bruiloft van Peleus en Thetis waren alle goden uitgenodigd, behalve Eris
(godin van de ruzie). Ze kwam toch en wierp een gouden appel met ‘de mooiste’.
Hera, Athene en Aphrodite vonden dat zij die verdienden. Zeus wilde niet beslissen,
dus Paris werd aangewezen. Hera beloofde hem macht, Athene overwinningen en
Aphrodite Helena. Paris gaf de appel aan Aphrodite.
Helena is de vrouw van Menelaos (koning Sparta). Paris bracht Helena naar Troje.
De Griekse helden verzamelden zich onder leiding van Agamemnon (broer
Menelaos) en gingen naar Troje: de Trojaanse oorlog.
Leto is de moeder van Apollo en Artemis.
Agamemnon had Chryseïs meegenomen als eergeschenk, Chryses (vader en
priester) wilde haar terug en kwam smeken. Agamemnon wees hem dreigend af,
Chryses bad vervolgens tot Apollo of hij wraak kon nemen op de Grieken. Apollo
deed dat: hij schoot 9 dagen pijlen op het legerkamp, tot Achilles een vergadering
bijeenriep; Hera was bezorgd, dus ze had hem dat ingegeven in zijn hart. Achilles
oppert dat ze Calchas (ziener) laten spreken, om erachter te komen waarom Apollo
boos is en hoe ze hem naar hun kant kunnen krijgen. Calchas begint vervolgens,
maar wil eerst bescherming omdat hij weet dat Agamemnon boos gaat worden over
wat hij gaat zeggen. Vervolgens begint hij met praten en vertelt dat Apollo boos is,
omdat Agamemnon Chryseïs niet teruggaf aan haar vader. Hij vertelt dat ze hem
misschien blij kunnen maken door Chryseïs gratis terug te geven en dat ze een offer
moeten brengen aan Chryse. Agamemnon werd boos en zei dat Calchas nog nooit
iets goed had voorspeld. Hij maakt duidelijk dat zijn wil bepalend is. Uiteindelijk wil hij
toch Chryseïs teruggeven, op voorwaarde dat hij een vervangend eergeschenk krijgt.
Anders is het namelijk een miskenning van zijn Αρετη en een deuk in zijn Τιμη.
Vervolgens spreekt Achilles en hij zegt dat dit niet kan, omdat de oorlogsbuit al is
verdeeld. Hij geeft als oplossing dat Agamemnon Chryseïs teruggeeft en dat hij na
de inname van Troje veel buit krijgt. Agamemnon is erg boos hierdoor en zegt dat hij
dan een eergeschenk zal gaan stelen. Vervolgens verandert zijn mindset en is hij
opeens een goede leider; hij wil Chryseïs dan teruggeven.
Achilles werd hierdoor erg boos, omdat de Grieken en hij naar Troje zijn gekomen
om eerherstel te krijgen voor Menelaos en Agamemnon (ze wilden eerherstel voor de
roof van Helena). Daarbovenop wilde Agamemnon ook nog zijn eergeschenk stelen.
Achilles zei dat de balans tussen Τιμη Αρετη niet eerlijk was, omdat hij veel meer
deed in de oorlog, maar Agamemnon kreeg het betere eergeschenk. Achilles zei dat
hij naar huis ging. Daarop antwoordde Agamemnon dat hij mocht vluchten, waardoor
, lijkt alsof Achilles vertrekt omdat hij bang is. Hierdoor is het moeilijk voor Achilles om
te vertrekken, omdat hij lafheid toont (κακος) en als hij vertrekt, heeft hij geen
reputatie meer. Agamemnon zie dat hij Briseïs (eergeschenk Achilles) als eigen
eergeschenk zou nemen.
Agamemnon geeft 2 redenen dat hij zonder Achilles kan: 1. Er zijn genoeg anderen
die hem willen eren. 2. Achilles is een ruziezoeker en dwarsligger.
Agamemnon heeft hiermee 2 bedoelingen: 1. Achilles moet inzien dat hij machtiger
is. 2. Hij wil dat de Grieken door hoe hij Achilles behandelt, zien dat ze voorzichtig
moeten zijn.
Achilles dacht na over hoe hij moest reageren en toen kwam Athene. Ze was door
Hera gestuurd, want ze was bezorgd. Niemand zag Athene, maar ze sprak tot
Achilles omdat ze wilde dat hij niet ging vechten vanwege zijn boosheid. Ze zei dat
Achilles zijn beloning nog wel zal krijgen. Daarom ging Achilles Agamemnon
uitschelden. Het gepraat van Athene is een ringcompositie: ze zegt aan het begin en
eind dat hij moet bedaren.
Toen stond Nestor op. Hij zei dat de Trojanen heel blij zouden zijn door de ruzie
tussen Achilles en Agamemnon. Nestor had gezorgd dat veel voortreffelijkere
mensen naar hem hadden geluisterd, dus zij moesten dat ook doen (a-fortiori
redenering, functie = autoriteit aan adviezen). Hij gaf als raad dat Agamemnon niet
Briseïs moest stelen en zijn woede moest bedaren en dat Achilles moest stoppen
met ruzie maken en vechten tegen Agamemnon. Agamemnon krijg hogere eer,
omdat Zeus hem roem heeft gegeven. Agamemnon antwoordde dat Achilles de
bedoeling heeft om de aanvoerder te overtreffen. Daarop antwoordde Achilles dat hij
Briseïs mocht nemen, maar als hij aan zijn andere bezittingen zat, zou hij
Agamemnon vermoorden. Hiermee geeft hij aan dat hij geen beledigingen meer zal
accepteren.
Achilles, Patroclus (zoon van Menoitos) en de mannen gingen terug naar hun
schepen. Agamemnon bracht Chryseïs op een schip met Odysseus aan het hoofd.
Ze offerden Apollo nog. Agamemnon zag echter niet af van waar hij Achilles mee
bedreigd had. Hij beval zijn herauten om Briseïs te stelen. Ze kregen hem mee, maar
Achilles zei dat ze het zouden betreuren als ze Achilles nodig zouden hebben om te
voorkomen dat Grieken zouden sterven. Door verblinding (ατη) vergeet Agamemnon
aan het verleden te denken en wat daaruit voortkomt.
De Grieken hebben nu voldaan aan de voorwaarden van Calchas, dus de pest
verdwijnt. Achilles klaagt bij Thetis en zij zorgt dat Zeus ervoor zorgt dat de Grieken
verliezen zullen lijden als Achilles niet meevecht. Dit is het plan van Zeus.
Αρετη = kwaliteiten, ‘waar iemand goed in is’. Kan getoond worden op het slagveld,
maar ook in de vergadering. Erkenning moest blijken uit behandeld worden met
respect, maar ook uit geschenken en een groot aandeel van de oorlogsbuit.
Τιμη = aanzien/prestige. Hoe groter iemands Αρετη, hoe groter de Τιμη.
Agamemnon pakte Briseïs af van Achilles. Hierdoor werd de Αρετη van Achilles
miskend. Dit kan alleen goed gemaakt worden met een overmaat van geschenken,
zo kunnen de Αρετη en Τιμη weer in balans zijn.
