Paraveterinair Examen: KT P5-K1
Uitvoeren algemene praktijkwerkzaamheden
,Inhoudsopgave
Kennisitem 1: Heeft kennis van dierziektes en aandoeningen .................................................................................. 3
1.1 De kandidaat heeft kennis van algemene pathologische termen en hun Latijnse benamingen. ....................... 3
1.2 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in: .......................................................................................................... 3
1.2.1 Algemene ziektesymptomen ........................................................................................................................... 3
1.2.2 Kan urgentie inschatten................................................................................................................................... 3
1.2.3 Kan besmettingsrisico inschatten ................................................................................................................... 3
1.2.4 Kan advies geven over te nemen maatregelen ............................................................................................... 3
1.3 Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling Het gaat hierbij over de volgende algemene
ziektesymptomen: ........................................................................................................................................................ 3
1.3.1 Hoesten ........................................................................................................................................................... 3
1.3.2 Braken ............................................................................................................................................................. 3
1.3.3 Diarree ............................................................................................................................................................. 3
1.3.4 Koorts .............................................................................................................................................................. 4
1.3.5 Benauwdheid................................................................................................................................................... 5
1.3.6 Anorexie........................................................................................................................................................... 5
1.3.7 Jeuk ................................................................................................................................................................. 5
1.3.8 Pu/pd ............................................................................................................................................................... 6
1.3.9 Lusteloosheid .................................................................................................................................................. 6
1.3.10 Dehydratie ..................................................................................................................................................... 7
1.3.11 Kreupelheid ................................................................................................................................................... 7
1.3.12 Pijn ................................................................................................................................................................. 7
1.3.13 Convulsies ..................................................................................................................................................... 9
1.4 De kandidaat heeft kennis van onderstaande ziektes........................................................................................... 10
1.4.1 De kandidaat kan van de genoemde ziektes het volgende benoemen: symptomen, de belangrijkste
behandelmethodes, prognose. Adviezen aan de eigenaar. Niet-infectieuze ziektes van hond, kat en konijn: ..... 10
1.4.2 Bewegingsstelsel: .......................................................................................................................................... 10
1.4.2.1 Heupdysplasie ............................................................................................................................................ 10
1.4.2.2 Elleboogdysplasie ...................................................................................................................................... 11
................................................................................................................................................................................ 11
1.4.2.3 Enostosis .................................................................................................................................................... 12
1.4.2.4 Artrose ........................................................................................................................................................ 13
1.4.2.5 Patella luxatie ............................................................................................................................................. 13
1.4.2.6 VKL ............................................................................................................................................................. 14
1.4.2.7 Osteosarcoom ............................................................................................................................................ 14
1.4.3 Urinewegen: .................................................................................................................................................. 15
1.4.4 Voortplanting: ................................................................................................................................................ 16
1.4.5 Digestie: ......................................................................................................................................................... 18
1.4.6 Respiratie en circulatie: ................................................................................................................................. 21
1.4.7 Zintuigen: ....................................................................................................................................................... 22
1.4.8 Endocrien: ..................................................................................................................................................... 22
1.4.9 Zenuwstelsel:................................................................................................................................................. 25
1.4.10 Infectieuze ziektes van hond, kat, konijn en paard: .................................................................................... 25
1.5 De kandidaat heeft kennis en inzicht in de endoparasieten: ................................................................................ 29
1.5.1 Ontwormingsadviezen voor hond en kat (ESCCAP) en paard. ..................................................................... 29
1.5.2 Van onderstaande endoparasieten van gezelschapsdieren en paarden inzicht in: Eindgastheren,
tussengastheren, besmettingswegen, belangrijkste ziekteverschijnselen, diagnostiek, preventie en therapie.
Endoparasieten bij hond en kat: ............................................................................................................................. 30
1.5.3 Endoparasieten van het paard: ..................................................................................................................... 35
1.6 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in de volgende ectoparasieten bij hond, kat, cavia en konijn: ............. 36
,Kennisitem 1: Heeft kennis van dierziektes en aandoeningen
1.1 De kandidaat heeft kennis van algemene pathologische termen en hun Latijnse
benamingen.
1.2 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in:
1.2.1 Algemene ziektesymptomen
Zie hoofdstuk 1.3, hieronder.
1.2.2 Kan urgentie inschatten
Zie hoofdstukken over spoed.
1.2.3 Kan besmettingsrisico inschatten
Zie hoofdstukken betreffende zoönoses, besmettelijke ziekten en meldingsplichtige ziekten.
1.2.4 Kan advies geven over te nemen maatregelen
Adviezen staan beschreven bij de betreffende hoofdstukken.
1.3 Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling Het gaat hierbij over de
volgende algemene ziektesymptomen:
1.3.1 Hoesten
Reversed sneezing: vooral bij hond. Is meestal onschuldig. Op moment van optreden zal dier zijn hals strekken en
kom naar beneden houden, draait beide ellebogen naar buiten en ademt geforceerd. Ontstaat doordat de nasofarynx
geïrriteerd raakt. Kan helpen om slikreflex op te wekken.
1.3.2 Braken
- Met kracht uitstoten van maag- en/of darminhoud via de bek. Als het maaginhoud betreft zal de pH zuur zijn.
Als het darminhoud betreft heeft het een neutrale pH en een andere geur.
- Regurgiteren is passief teruggeven van inhoud van slokdarm en de keel. Braken gaat samen met buikpers
maar regurgiteren niet. Kan zich verslikken en verslikpneumonie krijgen (longontsteking).
- Oorzaken:
o Centraal braken: braakcentrum in hersenen direct geprikkeld
§ Hersentumor of hersentrauma
§ Toxinen zoals bij nierfalen
§ Evenwichtsaandoeningen
o Oorzaken in maagdarmkanaal
§ Gastritis
§ Maagdilatatie/volvulus
§ Ileus
o Oorzaken buiten het maagdarmkanaal Loos braken = spoed!
§ Hepatitis
§ Pancreatitis
§ Peritonitis
- Therapie bij braken:
o Zelfde dag langs als:
§ Braken frequent is
§ Jong dier is
§ Braken samengaat met stevige spieracties
§ Braaksel bloed bevat
§ Het dier diabetes mellitus heeft
§ Symptomen val sloomheid, koorts en buikpijn
o Aanvullende onderzoeken zoals bloedonderzoek, echo van abdomen, röntgenfoto, eventueel scopie
met biopten.
o Bijvoorbeeld anti-braak middelen. Vloeistoftherapie bij dehydratie.
1.3.3 Diarree
Te vaak, te veel, te waterige ontlasting. Kan afwijking zijn in kleur, geur, vorm, consistentie, slijm, bloed, onverteerde
voedseldeeltjes.
- Kleur:
o Grijs-wit = slechte vertering en gebrek aan galkleurstoffen
o Bijmenging rood bloed = beschadiging darmwand, bloed uit laatste deel darmkanaal
o Bijmenging zwart bloed = bloeding in maag of dunne darm. Ontlasting stinkt.
, o Slijmig = vaak bij ontsteking van de dikke darm, soms i.c.m. rood bloed.
- Dunne darm diarree:
o Meestal geen slijm
o Geen persdrang
o Veel ontlasting in één keer
o Consistentie vaak waterig
o Veel borborygmi
o Vaak algehele malaise
o Gewichtsverlies
o Oorzaken:
§ Dieetinvloeden à dieetwisselingen, voedselintolerantie
§ Virale oorzaken: parvo, hondenziekte, coronavirus, FIV
§ Protozoaire enteritis: giardia, coccidiose
§ Malabsorptie/maldigestie
§ Abnormale motiliteit
- Dikke darm diarree:
o Slijm
o Persen
o Kleine beetjes ontlasting
o Consistentie vaak brijig
o Weinig borborygmi
o Meestal geen algehele malaise
o Meestal geen gewichtsverlies
o Oorzaken:
§ Colitis
§ Tumor
§ Abormale motiliteit
§ Obstipatie
- Virale oorzaken: H.C.C, parvo, kattenziekte, FIP
- Behandeling door dierenarts nodig bij:
o Zieke dieren: koorts, sloom, geen eetlust
o Jonge dieren
o Diarree langer dan 3 dagen
o Bloed bij ontlasting
o Diabetes mellitus
o Dieren die ook braken
- Behandelingen:
o Diarree remmers
o Aangepaste voeding
o Vloeistoftherapie
o Medicatie om motiliteit te ondersteunen
o probiotica
1.3.4 Koorts
Normaalwaarden hond: 38-39 graden. Normaalwaarden kat: 38-39,5 graden celcius. Het lichaam van uw huisdier wil
warmer zijn. Deze temperatuurstijging wordt veroorzaakt door stofjes die de witte bloedcellen uitscheiden.
Koorts kan worden veroorzaakt door ontsteking door:
• Bacteriën
• Virussen
• Tropische parasieten
• Auto-immuunziekten
Antibiotica doden bacteriën of remmen bacteriën in hun voortplanting. Op deze manier helpen ze de natuurlijke
afweer (de witte bloedcellen) van het lichaam.
Er zijn verschillende redenen waarom antibiotica niet werken:
• Een dier heeft geen koorts maar oververhitting.
• De koorts wordt veroorzaakt door een virus, parasiet of immuunziekte, niet door een bacterie.
• Het antibioticum komt niet op de gewenste plek (om die reden is het beter om een abces te openen,
antibiotica werken niet).
• De oorzaak voor de bacteriële infectie wordt niet weggenomen (bijvoorbeeld een splinter, grasaar, blaas- of
niersteen)
• De bacterie is niet gevoelig voor het gekozen antibioticum (resistentie)
Uitvoeren algemene praktijkwerkzaamheden
,Inhoudsopgave
Kennisitem 1: Heeft kennis van dierziektes en aandoeningen .................................................................................. 3
1.1 De kandidaat heeft kennis van algemene pathologische termen en hun Latijnse benamingen. ....................... 3
1.2 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in: .......................................................................................................... 3
1.2.1 Algemene ziektesymptomen ........................................................................................................................... 3
1.2.2 Kan urgentie inschatten................................................................................................................................... 3
1.2.3 Kan besmettingsrisico inschatten ................................................................................................................... 3
1.2.4 Kan advies geven over te nemen maatregelen ............................................................................................... 3
1.3 Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling Het gaat hierbij over de volgende algemene
ziektesymptomen: ........................................................................................................................................................ 3
1.3.1 Hoesten ........................................................................................................................................................... 3
1.3.2 Braken ............................................................................................................................................................. 3
1.3.3 Diarree ............................................................................................................................................................. 3
1.3.4 Koorts .............................................................................................................................................................. 4
1.3.5 Benauwdheid................................................................................................................................................... 5
1.3.6 Anorexie........................................................................................................................................................... 5
1.3.7 Jeuk ................................................................................................................................................................. 5
1.3.8 Pu/pd ............................................................................................................................................................... 6
1.3.9 Lusteloosheid .................................................................................................................................................. 6
1.3.10 Dehydratie ..................................................................................................................................................... 7
1.3.11 Kreupelheid ................................................................................................................................................... 7
1.3.12 Pijn ................................................................................................................................................................. 7
1.3.13 Convulsies ..................................................................................................................................................... 9
1.4 De kandidaat heeft kennis van onderstaande ziektes........................................................................................... 10
1.4.1 De kandidaat kan van de genoemde ziektes het volgende benoemen: symptomen, de belangrijkste
behandelmethodes, prognose. Adviezen aan de eigenaar. Niet-infectieuze ziektes van hond, kat en konijn: ..... 10
1.4.2 Bewegingsstelsel: .......................................................................................................................................... 10
1.4.2.1 Heupdysplasie ............................................................................................................................................ 10
1.4.2.2 Elleboogdysplasie ...................................................................................................................................... 11
................................................................................................................................................................................ 11
1.4.2.3 Enostosis .................................................................................................................................................... 12
1.4.2.4 Artrose ........................................................................................................................................................ 13
1.4.2.5 Patella luxatie ............................................................................................................................................. 13
1.4.2.6 VKL ............................................................................................................................................................. 14
1.4.2.7 Osteosarcoom ............................................................................................................................................ 14
1.4.3 Urinewegen: .................................................................................................................................................. 15
1.4.4 Voortplanting: ................................................................................................................................................ 16
1.4.5 Digestie: ......................................................................................................................................................... 18
1.4.6 Respiratie en circulatie: ................................................................................................................................. 21
1.4.7 Zintuigen: ....................................................................................................................................................... 22
1.4.8 Endocrien: ..................................................................................................................................................... 22
1.4.9 Zenuwstelsel:................................................................................................................................................. 25
1.4.10 Infectieuze ziektes van hond, kat, konijn en paard: .................................................................................... 25
1.5 De kandidaat heeft kennis en inzicht in de endoparasieten: ................................................................................ 29
1.5.1 Ontwormingsadviezen voor hond en kat (ESCCAP) en paard. ..................................................................... 29
1.5.2 Van onderstaande endoparasieten van gezelschapsdieren en paarden inzicht in: Eindgastheren,
tussengastheren, besmettingswegen, belangrijkste ziekteverschijnselen, diagnostiek, preventie en therapie.
Endoparasieten bij hond en kat: ............................................................................................................................. 30
1.5.3 Endoparasieten van het paard: ..................................................................................................................... 35
1.6 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in de volgende ectoparasieten bij hond, kat, cavia en konijn: ............. 36
,Kennisitem 1: Heeft kennis van dierziektes en aandoeningen
1.1 De kandidaat heeft kennis van algemene pathologische termen en hun Latijnse
benamingen.
1.2 De kandidaat heeft kennis van en inzicht in:
1.2.1 Algemene ziektesymptomen
Zie hoofdstuk 1.3, hieronder.
1.2.2 Kan urgentie inschatten
Zie hoofdstukken over spoed.
1.2.3 Kan besmettingsrisico inschatten
Zie hoofdstukken betreffende zoönoses, besmettelijke ziekten en meldingsplichtige ziekten.
1.2.4 Kan advies geven over te nemen maatregelen
Adviezen staan beschreven bij de betreffende hoofdstukken.
1.3 Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling Het gaat hierbij over de
volgende algemene ziektesymptomen:
1.3.1 Hoesten
Reversed sneezing: vooral bij hond. Is meestal onschuldig. Op moment van optreden zal dier zijn hals strekken en
kom naar beneden houden, draait beide ellebogen naar buiten en ademt geforceerd. Ontstaat doordat de nasofarynx
geïrriteerd raakt. Kan helpen om slikreflex op te wekken.
1.3.2 Braken
- Met kracht uitstoten van maag- en/of darminhoud via de bek. Als het maaginhoud betreft zal de pH zuur zijn.
Als het darminhoud betreft heeft het een neutrale pH en een andere geur.
- Regurgiteren is passief teruggeven van inhoud van slokdarm en de keel. Braken gaat samen met buikpers
maar regurgiteren niet. Kan zich verslikken en verslikpneumonie krijgen (longontsteking).
- Oorzaken:
o Centraal braken: braakcentrum in hersenen direct geprikkeld
§ Hersentumor of hersentrauma
§ Toxinen zoals bij nierfalen
§ Evenwichtsaandoeningen
o Oorzaken in maagdarmkanaal
§ Gastritis
§ Maagdilatatie/volvulus
§ Ileus
o Oorzaken buiten het maagdarmkanaal Loos braken = spoed!
§ Hepatitis
§ Pancreatitis
§ Peritonitis
- Therapie bij braken:
o Zelfde dag langs als:
§ Braken frequent is
§ Jong dier is
§ Braken samengaat met stevige spieracties
§ Braaksel bloed bevat
§ Het dier diabetes mellitus heeft
§ Symptomen val sloomheid, koorts en buikpijn
o Aanvullende onderzoeken zoals bloedonderzoek, echo van abdomen, röntgenfoto, eventueel scopie
met biopten.
o Bijvoorbeeld anti-braak middelen. Vloeistoftherapie bij dehydratie.
1.3.3 Diarree
Te vaak, te veel, te waterige ontlasting. Kan afwijking zijn in kleur, geur, vorm, consistentie, slijm, bloed, onverteerde
voedseldeeltjes.
- Kleur:
o Grijs-wit = slechte vertering en gebrek aan galkleurstoffen
o Bijmenging rood bloed = beschadiging darmwand, bloed uit laatste deel darmkanaal
o Bijmenging zwart bloed = bloeding in maag of dunne darm. Ontlasting stinkt.
, o Slijmig = vaak bij ontsteking van de dikke darm, soms i.c.m. rood bloed.
- Dunne darm diarree:
o Meestal geen slijm
o Geen persdrang
o Veel ontlasting in één keer
o Consistentie vaak waterig
o Veel borborygmi
o Vaak algehele malaise
o Gewichtsverlies
o Oorzaken:
§ Dieetinvloeden à dieetwisselingen, voedselintolerantie
§ Virale oorzaken: parvo, hondenziekte, coronavirus, FIV
§ Protozoaire enteritis: giardia, coccidiose
§ Malabsorptie/maldigestie
§ Abnormale motiliteit
- Dikke darm diarree:
o Slijm
o Persen
o Kleine beetjes ontlasting
o Consistentie vaak brijig
o Weinig borborygmi
o Meestal geen algehele malaise
o Meestal geen gewichtsverlies
o Oorzaken:
§ Colitis
§ Tumor
§ Abormale motiliteit
§ Obstipatie
- Virale oorzaken: H.C.C, parvo, kattenziekte, FIP
- Behandeling door dierenarts nodig bij:
o Zieke dieren: koorts, sloom, geen eetlust
o Jonge dieren
o Diarree langer dan 3 dagen
o Bloed bij ontlasting
o Diabetes mellitus
o Dieren die ook braken
- Behandelingen:
o Diarree remmers
o Aangepaste voeding
o Vloeistoftherapie
o Medicatie om motiliteit te ondersteunen
o probiotica
1.3.4 Koorts
Normaalwaarden hond: 38-39 graden. Normaalwaarden kat: 38-39,5 graden celcius. Het lichaam van uw huisdier wil
warmer zijn. Deze temperatuurstijging wordt veroorzaakt door stofjes die de witte bloedcellen uitscheiden.
Koorts kan worden veroorzaakt door ontsteking door:
• Bacteriën
• Virussen
• Tropische parasieten
• Auto-immuunziekten
Antibiotica doden bacteriën of remmen bacteriën in hun voortplanting. Op deze manier helpen ze de natuurlijke
afweer (de witte bloedcellen) van het lichaam.
Er zijn verschillende redenen waarom antibiotica niet werken:
• Een dier heeft geen koorts maar oververhitting.
• De koorts wordt veroorzaakt door een virus, parasiet of immuunziekte, niet door een bacterie.
• Het antibioticum komt niet op de gewenste plek (om die reden is het beter om een abces te openen,
antibiotica werken niet).
• De oorzaak voor de bacteriële infectie wordt niet weggenomen (bijvoorbeeld een splinter, grasaar, blaas- of
niersteen)
• De bacterie is niet gevoelig voor het gekozen antibioticum (resistentie)
