RODE LOPER
Vasculaire dementie
,Inhoud
Table of Contents
De ziektedefenitie..................................................................................................................................2
Epidemiologie.........................................................................................................................................2
Anatomie/fysiologie/pathofysiologie.....................................................................................................2
Pathofysiologie:.....................................................................................................................................3
Etiologie..................................................................................................................................................3
symptomatologie....................................................................................................................................3
Onderzoek/diagnostiek..........................................................................................................................4
Therapie en behandeling........................................................................................................................4
Prognose/beloop....................................................................................................................................4
Complicaties...........................................................................................................................................5
Aandachtspunten voor de verzorging en begeleiding voor de verpleegkundige....................................5
,De ziektedefenitie
Bij vasculaire dementie ontstaat schade aan de bloedvaten, die vaak minuscule vaatjes van de hersenen
grote gevolgen hebben voor de doorbloeding. Dit word meestal veroorzaakt door ziekten aan de hart en
bloedvaten. De hippocampus blijft intact. Onder vasculaire dementie vallen meerdere aandoening zoals:
Globale vasculaire schade: dit is aan de kleinste bloedvaatjes, over meerdere hersendelen te
zien op de scan.
Multi-infarct dementie: dit kan gebeuren door meerdere herseninfarcten
Vasculaire dementie na een CVA, infarct of bloeding.
Binswangerdementie: een zeldzame vorm van vasculaire dementie waarbij er aantasting van
de witte stof onder de hersenschors optreedt, dit word ook wel subcorticale dementie
genoemd
Epidemiologie
Vasculaire dementie staat op nummer 2 meest voorkomende dementie in Nederland. Ongeveer 15% van
de mensen waarbij dementie is geconstateerd, heeft men vasculaire dementie. Bij 25% van de mensen
die een CVA hebben gehad word tussen de 3 en 12 maanden dementie vast gesteld. en bij 57% specifiek
vasculaire dementie. Na het doormaken van een CVA wordt een dementie gediagnosticeerd bij:
25 % van de leeftijdsgroep van 60 tot 69 jaar
40% van de leeftijdsgroep 70 tot 79 jaar
35% van de leeftijdsgroep 80 jaar een ouder
Vasculaire dementie ontstaat ongeveer bij de 65 ste levensjaar hier is de percentage 1% tot 4%. Dit kan
verdubbelen per ongeveer 5 jaar.
Vasculaire dementie kan je niet helemaal voorkomen, maar je kan het wel verkleinen. Door gezond te
eten, niet roken, met mate drinken en regelmatig te gaan sporten. Ook kunnen medicijnen helpen door
bijv. bloeddrukverlagers of bloedverdunners.
Anatomie/fysiologie/pathofysiologie
De grote hersenen bestaan uit de hersenschors (grijze stof) aan de buitenkant en het merg (witte stof)
aan de binnenkant. De motorische stuurt de dwarsgestreepte spieren aan. De sensorische schors zorgt
voor de bewustwording van de zintuigelijke waarnemingen. De witte stof bestaat uit zenuwbanen. De
limbische systeem is verantwoordelijk voor de emoties en de reacties daarop. De tussen hersenen
bestaan uit de pijnappelklier, de thalamus en de hypothalamus. De pijnappelklier is een hormoonklier.
De thalamus speelt een belangrijke rol bij het doorsturen van sensorische informatie. In de
hypothalamus bevinden zich meerdere vegetatieve centra. De hersenstam dient als een verbindingsweg
en schakelstation tussen de hersenen en de rest van het lichaam. De hersenstam regelt veel vegetatieve
functies van het lichaam. De kleine hersenen coördineren de lichaamshouding en de lichaamsbeweging.
Ze werken nauw samen met de grote hersenen. Het ruggenmerg vervoert alle impulsen van en naar de
hersenen. Er treden 31 paar ruggenmergzenuwen uit het ruggenmerg. Ze vervoeren afferente impulsen
vanuit de zintuigen naar de centrale zenuwstelsel en afferente impulsen vanuit het centrale
zenuwstelsel naar de periferie. Het centrale zenuwstelsel wordt omgeven door 3 vliezen:
Hardevlies
Spinnenwebvlies
Zachtevlies
, Rondom de hersenen en ruggenmerg en in de vier hersenholten en in het centrale kanaal bevindt zich
hersenvocht. Hersenvocht stroomt rond en word voortdurend ververst. De hersenen hebben een hoog
zuurstofgebruik en zijn dan ook goed doorbloed. Er is sprake van een bloed-hersenbarrière. Deze zorgt
ervoor dat de stoffen in het bloed, die schadelijk kunnen zijn voor de hersencellen, tegengehouden
worden.
Pathofysiologie:
Bij vasculaire dementie is de oorzaak door te weinig zuurstof voorzieningen in de hersenen. Door
vernauwing en afsluiting. Worden de delen van de hersenen niet goed doorbloed en krijgen ze te weinig
zuurstof. Als zuurstoftekort lang duurt raken de verbindingen tussen de hersencellen beschadigt. Zo
merk je een tijdlang geen verandering, waarin plotseling achteruithang merkt. Waarschijnlijk heeft de
zorgvrager dan een infarct gehad of een bloeding.
Etiologie
De oorzaak van vasculaire dementie is een probleem bij de doorbloeding van de hersenen. Dit probleem
kan zowel door meerdere kleine herseninfarcten als door een kleine hersenbloeding komen. De meeste
mensen die last hebben vasculaire dementie, hebben al last van hart- en vaatziektes.
Als een bloedvat in de hersenen barst, een slagader is de hersenen verstopt raakt of als er onvoldoende
bloedtoevoer naar de hersenen is, dan sterft hersenweefsel af. Dit word een hersenbloeding of CVA
genoemd. Na een hersenbloeding ontstaat ongeveer bij 30% van de mensen dementie in de eerste
maanden na het optreden van een hersenbloeding
Na vele kleine herseninfarcten kan je ook kans hebben op vasculaire dementie dit komt doordat
hersenbloedinkjes uiteindelijk schade veroorzaakt in het gebied van de cortex (grijze hersenschors) dat
in verband gebracht word met geheugen, taal en leren ( de cognitieve functie).
Naast een hersenbloeding kan hersenweefsel ook afsterven door een zeldzame aandoening van de
hersenvaten zoals: SLE (ontstekingachtig huidziekte) en arteritis temporalis (ontstekingachtige ziekte
van de slagaderwand).
Een andere oorzaak is de ziekte van binswanger. Hierbij is de diagnose moeilijk te stellen. Doordat dit
samen hangt tussen en beroerte en de cognitieve gevolgen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat
zowel de patiënt als zijn of haar omgeving de beroerte niet heeft opgemerkt. (stille beroerte)
symptomatologie
cognitieve stoornissen treden eerder op dan geheugenstoornissen. Dit is herkenbaar doordat
een zorgvrager moeite krijgt met logisch en snel denken in een situatie waar dit word
gevraagd van de zorgvrager
de zorgvrager word bewust dat zei/hij dingen vergeet. Hierdoor kan de zorgvrager
emotioneel worden of zelf depressief
traagheid in nadenken en handelen
het verloop is erg grillig, bij de ene dag gaat het wel goed en bij de andere dag niet.
Niet goed meer dingen tegelijk kunnen doen, de zorgvragers kunnen moeilijk schakelen van
bijvoorbeeld naar eten, lopen, plassen, lezen etc.
Combinatie van geestelijke en lichamelijke achteruitgang. De zorgvrager krijgt moeite met
lopen, spreken, plassen en slikken. Er kan zelf verlamming ontstaan of spierverstijving.
Wisselende emoties. De zorgvrager heeft dit niet in de hand en door depressie kunnen ze
dingen roepen, die ze nooit zouden roepen.
Vasculaire dementie
,Inhoud
Table of Contents
De ziektedefenitie..................................................................................................................................2
Epidemiologie.........................................................................................................................................2
Anatomie/fysiologie/pathofysiologie.....................................................................................................2
Pathofysiologie:.....................................................................................................................................3
Etiologie..................................................................................................................................................3
symptomatologie....................................................................................................................................3
Onderzoek/diagnostiek..........................................................................................................................4
Therapie en behandeling........................................................................................................................4
Prognose/beloop....................................................................................................................................4
Complicaties...........................................................................................................................................5
Aandachtspunten voor de verzorging en begeleiding voor de verpleegkundige....................................5
,De ziektedefenitie
Bij vasculaire dementie ontstaat schade aan de bloedvaten, die vaak minuscule vaatjes van de hersenen
grote gevolgen hebben voor de doorbloeding. Dit word meestal veroorzaakt door ziekten aan de hart en
bloedvaten. De hippocampus blijft intact. Onder vasculaire dementie vallen meerdere aandoening zoals:
Globale vasculaire schade: dit is aan de kleinste bloedvaatjes, over meerdere hersendelen te
zien op de scan.
Multi-infarct dementie: dit kan gebeuren door meerdere herseninfarcten
Vasculaire dementie na een CVA, infarct of bloeding.
Binswangerdementie: een zeldzame vorm van vasculaire dementie waarbij er aantasting van
de witte stof onder de hersenschors optreedt, dit word ook wel subcorticale dementie
genoemd
Epidemiologie
Vasculaire dementie staat op nummer 2 meest voorkomende dementie in Nederland. Ongeveer 15% van
de mensen waarbij dementie is geconstateerd, heeft men vasculaire dementie. Bij 25% van de mensen
die een CVA hebben gehad word tussen de 3 en 12 maanden dementie vast gesteld. en bij 57% specifiek
vasculaire dementie. Na het doormaken van een CVA wordt een dementie gediagnosticeerd bij:
25 % van de leeftijdsgroep van 60 tot 69 jaar
40% van de leeftijdsgroep 70 tot 79 jaar
35% van de leeftijdsgroep 80 jaar een ouder
Vasculaire dementie ontstaat ongeveer bij de 65 ste levensjaar hier is de percentage 1% tot 4%. Dit kan
verdubbelen per ongeveer 5 jaar.
Vasculaire dementie kan je niet helemaal voorkomen, maar je kan het wel verkleinen. Door gezond te
eten, niet roken, met mate drinken en regelmatig te gaan sporten. Ook kunnen medicijnen helpen door
bijv. bloeddrukverlagers of bloedverdunners.
Anatomie/fysiologie/pathofysiologie
De grote hersenen bestaan uit de hersenschors (grijze stof) aan de buitenkant en het merg (witte stof)
aan de binnenkant. De motorische stuurt de dwarsgestreepte spieren aan. De sensorische schors zorgt
voor de bewustwording van de zintuigelijke waarnemingen. De witte stof bestaat uit zenuwbanen. De
limbische systeem is verantwoordelijk voor de emoties en de reacties daarop. De tussen hersenen
bestaan uit de pijnappelklier, de thalamus en de hypothalamus. De pijnappelklier is een hormoonklier.
De thalamus speelt een belangrijke rol bij het doorsturen van sensorische informatie. In de
hypothalamus bevinden zich meerdere vegetatieve centra. De hersenstam dient als een verbindingsweg
en schakelstation tussen de hersenen en de rest van het lichaam. De hersenstam regelt veel vegetatieve
functies van het lichaam. De kleine hersenen coördineren de lichaamshouding en de lichaamsbeweging.
Ze werken nauw samen met de grote hersenen. Het ruggenmerg vervoert alle impulsen van en naar de
hersenen. Er treden 31 paar ruggenmergzenuwen uit het ruggenmerg. Ze vervoeren afferente impulsen
vanuit de zintuigen naar de centrale zenuwstelsel en afferente impulsen vanuit het centrale
zenuwstelsel naar de periferie. Het centrale zenuwstelsel wordt omgeven door 3 vliezen:
Hardevlies
Spinnenwebvlies
Zachtevlies
, Rondom de hersenen en ruggenmerg en in de vier hersenholten en in het centrale kanaal bevindt zich
hersenvocht. Hersenvocht stroomt rond en word voortdurend ververst. De hersenen hebben een hoog
zuurstofgebruik en zijn dan ook goed doorbloed. Er is sprake van een bloed-hersenbarrière. Deze zorgt
ervoor dat de stoffen in het bloed, die schadelijk kunnen zijn voor de hersencellen, tegengehouden
worden.
Pathofysiologie:
Bij vasculaire dementie is de oorzaak door te weinig zuurstof voorzieningen in de hersenen. Door
vernauwing en afsluiting. Worden de delen van de hersenen niet goed doorbloed en krijgen ze te weinig
zuurstof. Als zuurstoftekort lang duurt raken de verbindingen tussen de hersencellen beschadigt. Zo
merk je een tijdlang geen verandering, waarin plotseling achteruithang merkt. Waarschijnlijk heeft de
zorgvrager dan een infarct gehad of een bloeding.
Etiologie
De oorzaak van vasculaire dementie is een probleem bij de doorbloeding van de hersenen. Dit probleem
kan zowel door meerdere kleine herseninfarcten als door een kleine hersenbloeding komen. De meeste
mensen die last hebben vasculaire dementie, hebben al last van hart- en vaatziektes.
Als een bloedvat in de hersenen barst, een slagader is de hersenen verstopt raakt of als er onvoldoende
bloedtoevoer naar de hersenen is, dan sterft hersenweefsel af. Dit word een hersenbloeding of CVA
genoemd. Na een hersenbloeding ontstaat ongeveer bij 30% van de mensen dementie in de eerste
maanden na het optreden van een hersenbloeding
Na vele kleine herseninfarcten kan je ook kans hebben op vasculaire dementie dit komt doordat
hersenbloedinkjes uiteindelijk schade veroorzaakt in het gebied van de cortex (grijze hersenschors) dat
in verband gebracht word met geheugen, taal en leren ( de cognitieve functie).
Naast een hersenbloeding kan hersenweefsel ook afsterven door een zeldzame aandoening van de
hersenvaten zoals: SLE (ontstekingachtig huidziekte) en arteritis temporalis (ontstekingachtige ziekte
van de slagaderwand).
Een andere oorzaak is de ziekte van binswanger. Hierbij is de diagnose moeilijk te stellen. Doordat dit
samen hangt tussen en beroerte en de cognitieve gevolgen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat
zowel de patiënt als zijn of haar omgeving de beroerte niet heeft opgemerkt. (stille beroerte)
symptomatologie
cognitieve stoornissen treden eerder op dan geheugenstoornissen. Dit is herkenbaar doordat
een zorgvrager moeite krijgt met logisch en snel denken in een situatie waar dit word
gevraagd van de zorgvrager
de zorgvrager word bewust dat zei/hij dingen vergeet. Hierdoor kan de zorgvrager
emotioneel worden of zelf depressief
traagheid in nadenken en handelen
het verloop is erg grillig, bij de ene dag gaat het wel goed en bij de andere dag niet.
Niet goed meer dingen tegelijk kunnen doen, de zorgvragers kunnen moeilijk schakelen van
bijvoorbeeld naar eten, lopen, plassen, lezen etc.
Combinatie van geestelijke en lichamelijke achteruitgang. De zorgvrager krijgt moeite met
lopen, spreken, plassen en slikken. Er kan zelf verlamming ontstaan of spierverstijving.
Wisselende emoties. De zorgvrager heeft dit niet in de hand en door depressie kunnen ze
dingen roepen, die ze nooit zouden roepen.
