Samenvatting Ontwikkelingspsychologie de Bil en de Bil

H1. Wat is ontwikkelingspsychologie?
Ontwikkelingspsychologie houdt zich bezig met de ontwikkeling van de mens.
 Wordt in het bijzonder gericht op kinderen, omdat de ontwikkeling en groei
bij hen het meest opvalt.
Ontwikkeling vindt plaats door:
 Biologische factoren (bijvoorbeeld groei of rijping)
 Psychische factoren (bijvoorbeeld aanleg of persoonlijkheid.
De ontwikkelingspsychologie van volwassen wordt levenslooppsychologie
genoemd.

Ontwikkelingstaken
 Verwerven van een veilige basis.
o Ontwikkelingsdoelen van een pasgeboren baby:
Wennen aan de wereld en het verwerven van een veilige
basis.
Ouders of verzorgers spelen hierbij een belangrijke rol.
Zorgen dat de baby ervaart dat er voor hem gezorgd
wordt.
o Veilige basis is van cruciaal belang voor het verdere verloop van de
ontwikkeling.
o Vindt plaat in de eerste twaalf maanden van het leven.
 V erkennen van de wereld.
o Het kind werkt hieraan tot aan de kleutertijd.
 Ontwikkelen van autonomie en identiteit.
o Als het kind zich veilig genoeg voelt, dan kan het meer zelfstandig
ondernemen.
o In deze fase wordt de eigen identiteit ontdekt. (peuterpuberteit)
o Duurt tot ongeveer drie jaar.
 Leren communiceren
o Bestrijkt in leeftijd vooral de periode van baby, peuter en kleuter.
o Vermogen van het kind wordt verder ontwikkeld als basisschoolkind.
 Begrijpen van de wereld.
o Baby’s en peuters leren relaties te vinden in de chaotische wereld.
 Omgaan met anderen
o Tot aan het derde levensjaar zoekt het kind vooral contact met
mensen binnen de familie.
o Vanaf het derdelevensjaar zoekt het kind ook contact met
leeftijdsgenoten.
 Opgroeien in een gezin
o Zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het kind
o Belangrijke basis voor het groeien en bloeien van een kind.
 Leren op school
o School is niet alleen een belangrijke leeromgeving, maar ook een
belangrijke sociale omgeving.
o Het kind leert zich aanpassen in een situatie.
 Van kind naar puber
o Begint rond het twaalfde levensjaar.
o Taak: minder afhankelijk worden van zijn ouders en zijn eigen plaats
bepalen binnen de veranderende relaties in het gezin.
 Een eigen persoonlijkheid
o Deze ontwikkeling is erg belangrijk voor jongeren.

,  Gezondheid en uiterlijk
o Deze taak ligt eerst voornamelijk bij de ouders, maar in de puberteit
wordt deze overgedragen aan het kind zelf.
 Invullen van vrije tijd
o Vooral met omgaan met leeftijdsgenoten.
 Sociale contacten en vriendschappen
 Een seksuele identiteit.
o Vooral een taak voor jongeren.
 Kiezen voor opleiding en werk.
 Een plek in de maatschappij.
o Uiteindelijke ontwikkelingsdoel van de periode 0-18 jaar is dat
jongeren zich heeft ontwikkelt tot een eigen persoon en zich kan
redden in de maatschappij.
Normale ontwikkeling: De ontwikkeling zoals in de meeste gevallen verloopt.
Normale variatie: anders verlopende ontwikkeling.
 Er hoeft hierbij geen problemen te ontstaan.
Afwijkende ontwikkeling: de ontwikkeling van een kind verloopt opvallend anders
of de ontwikkeling levert het kind belemmeringen op.
 Er kan sprake zijn van een specifiek probleem of een ontwikkelingsstoornis.
 Een specialist moet deze stoornis bij een kind ontdekken.
o Er mag niet te snel een stempel op een kind gedrukt worden, maar
de stoornis moet ook niet te laat worden vastgesteld.
De veerkracht van jeugd
 Zoveel ontwikkeling in een relatief korte tijd is een hele prestatie
o Kinderen kunnen zich makkelijk aan te passen en kunnen omgaan
met tegenslagen, onmogelijkheden en teleurstellingen.
 Jeugd is flexibel, leergierig, creatief en vernieuwend.
Overdiagnostisering: mensen menen meer signalen te zien van stoornissen,
doordat ze er te veel mee bezig zijn.
H2. Een veilige basis.
Goede en warme hechtingsrelatie is belangrijk voor het bouwen aan relaties met
anderen, voor het zelfvertrouwen en voor het gevoel van eigenwaarde.
 De eerste fase in de ontwikkelingstheorie van Erik Erikson is vertrouwen
vs. Wantrouwen.
Ontwikkeling van een veilige basis: zo gaat het meestal
 Eerste evaringen:
o Eerste vaardigheid die een baby onder controle heeft, is het
herkennen van zijn moeder.
o Baby’s richten zich al snel op gezichten en stemmen van mensen.
 De aanleg van baby’s om zich vanaf de geboorte al te richten
op sociale prikkels wordt predispositie genoemd.
 Deze vaardigheid wordt verder ontwikkeld door de
wisselwerking met de omgeving.
o Er is een gevoelige periode voor het opbouwen van contacten met
mensen.
 In zo’n periode is het kind extra gevoelig voor bepaalde
ervaringen.
 Bijvoorbeeld het eerste levensjaar voor de hechting.
 Ouders moeten op een sensitieve manier op de baby
reageren.