Het elektrocardiogram
Anatomie
Hart bestaat uit grootste deel uit hartspiercellen. Hartspiercellen zijn
dwarsgestreepte vertakte cellen. Tussen de cellen liggen intercalair-
schijven (intercalair schijven), deze geven de grens aan van 1 cel. Dus
alles tussen de schijven is 1 hartspiercel. De intercalaire schijven bestaan
uit gap-junctions en desmosomen. De gap-junctions zorgen voor de
voortgeleiding van de actiepotentiaal. De desmosomen zorgen voor een
sterke binding die nodig is voor de krachtdoorleiding.
De contractie van een hartspiercel is het zelfde principe als die van een
gewone spiercel. De prikkeling begint aan de buitenkant bij de
sarcolemma (celmembraan van de spiercel). De prikkels gaan via de
sarcolemma door buisvormige structuren T-tubili naar het binnenste van
de cel, hierbij maken ze contact met het sacroplasmatisch
reticulum. Dat depolariseert daar ook. Door die depolarisatie
komt calcium vrij die daar opgeslagen zat. Door de depolarisatie
verhuizen de calcium ionen naar het binnenste van de cel. Dat is
het moment waarop de contractie kan beginnen. Calcium is dus
een voorwaarde voor een contractie. Bij de contractie schuiven
actine (dunne) en myosine (dikke) filamenten in elkaar. Na de
contractie schuiven ze weer uit elkaar en staan ze in rust stand.
Prikkeloverdracht in het hart; van cel op cel via gap-junctions
Bij spiercellen wordt elke cel apart aangestuurd door een neuron,
dat is anders bij een hartspiercel. Hartspiercellen geven prikkels
aan elkaar door voor een gecoördineerde hartactie. Ionen van de
ene cel stromen naar de andere cel via gap-junctions. Deze gap-
junctions vormen een overbrugging voor 2 cellen die naast elkaar
liggen.
Naast de depolarisatie is energie nodig voor een contractie. ATP is
hiervoor de energieleverancier.
ATP → ADP + Pi + energie.
Daarnaast is calcium ook essentieel voor de contractie. Daarbij geldt hoe meer calcium, hoe groter de
contractiekracht.
Typen hartcellen:
1. Hartspiercel – cardiomyocyt. Cellen die spierlaag vormen, deze kunnen samentrekken.
2. Pacemakercel – nodale cellen. Deze cellen maken zelf de prikkeling en elektriciteit. Ze zijn de bron
van stroompjes in het hart. Ze kunnen zelf depolariseren. Deze cellen hebben geen prikkel vanuit het
zenuwstelsel nodig, wel hebben ze het zenuwstelsel nodig om de prikkeling te kunnen versnellen of
te vertragen. De belangrijkste van deze cellen zitten in de sinus en de AV-knoop.
3. Geleidende cellen.
, Geleidingssysteem
De prikkel begint in de sinusknoop, omdat hier veel pacemakercellen zitten zorgen die voor depolarisatie.
Die depolarisatie wordt doorgegeven aan het atrium. Door de geleidende bundels tussen de sinus- en de AV-
knoop. De AV-knoop vertraagt de prikkel met ongeveer 150ms. Deze vertraging is essentieel voor het hart.
Dat komt doordat de ventrikels goed gevuld moeten zijn met bloed, voordat de prikkeling in de ventrikels
aankomt. De prikkel gaat daarnaar door naar de bundel van His, dit is de enige geleidende verbinding van
het atrium met het ventrikel omdat de kleppen van bindweefsel zijn. De prikkel wordt daarnaar verdeeld
over twee bundeltakken; van links naar recht. Het doel van de bundeltakken zijn om de prikkeling snel over
de bundels te verspreiden. Vanuit de bundeltakken ontspringen de purkinje-vezels, deze zijn belangrijk
omdat die contact maken met de hartspiercellen. Dan wordt de prikkel overgegeven naar de hele spierwand
via gap-junctions. De sinusknoop bepaalt het ritme omdat deze het snelste is.
Actiepotentiaal hartspier- en pacemakercel
Hartspiercel
Fase 4 is de cel in rust. Fase 0 start als deze via gap-junctions geactiveerd wordt, natriumkanalen gaan dan
open en zorgen voor een snelle instroom van natriumionen. Potentiaal schiet dan omhoog, dat is de snelle
depolarisatie. Na de piek gaan de natriumkanalen weer dicht, dan start de repolarisatie. Kaliumkanalen gaan
dan open en de cel uit, dat is fase 1. Calcium uitstroom blijft doorgaan en dat wordt in balans gehouden door
de stromende kaliumionen, dat is fase 2. Het einde van fase 2 gebeurt als het calciumkanaal dicht gaat, het
kaliumkanaal blijft open. Eind fase 3 gaan de kaliumkanalen weer dicht en gaat de cel weer naar de rustfase.
- Fase 4: rust.
- Fase 2: plateaufase.
- Fase 3: repolarisatie.
- Fase 0: snelle depolarisatie.
Nodale cellen
De fase 4 is geen rustfase bij de nodale cellen. Fase
4 is een continue instroom van natrium- en
calciumionen. Hierdoor wordt de cel steeds
positiever geladen totdat de drempelwaarde wordt
bereikt. De drempelwaarde is voor het openen van
de calciumkanalen en zorgt voor depolarisatie. Calcium is
verantwoordelijk voor de repolarisatie van de nodale
cellen.
Verloop actiepotentiaal:
- Atrium:
o Van spiercel op spiercel vanuit de
sinusknoop
- Ventrikel:
o Snelle verspreiding via geleidingssysteem
o Daarna van spiercel op spiercel
o Volgorde: septum, apex, hogere delen
- Repolarisatie: automatisch na plateaufase (2)
o Atrium: tegelijk met depolarisatie ventrikel
o Ventrikel: grofweg omgekeerde volgorde
Anatomie
Hart bestaat uit grootste deel uit hartspiercellen. Hartspiercellen zijn
dwarsgestreepte vertakte cellen. Tussen de cellen liggen intercalair-
schijven (intercalair schijven), deze geven de grens aan van 1 cel. Dus
alles tussen de schijven is 1 hartspiercel. De intercalaire schijven bestaan
uit gap-junctions en desmosomen. De gap-junctions zorgen voor de
voortgeleiding van de actiepotentiaal. De desmosomen zorgen voor een
sterke binding die nodig is voor de krachtdoorleiding.
De contractie van een hartspiercel is het zelfde principe als die van een
gewone spiercel. De prikkeling begint aan de buitenkant bij de
sarcolemma (celmembraan van de spiercel). De prikkels gaan via de
sarcolemma door buisvormige structuren T-tubili naar het binnenste van
de cel, hierbij maken ze contact met het sacroplasmatisch
reticulum. Dat depolariseert daar ook. Door die depolarisatie
komt calcium vrij die daar opgeslagen zat. Door de depolarisatie
verhuizen de calcium ionen naar het binnenste van de cel. Dat is
het moment waarop de contractie kan beginnen. Calcium is dus
een voorwaarde voor een contractie. Bij de contractie schuiven
actine (dunne) en myosine (dikke) filamenten in elkaar. Na de
contractie schuiven ze weer uit elkaar en staan ze in rust stand.
Prikkeloverdracht in het hart; van cel op cel via gap-junctions
Bij spiercellen wordt elke cel apart aangestuurd door een neuron,
dat is anders bij een hartspiercel. Hartspiercellen geven prikkels
aan elkaar door voor een gecoördineerde hartactie. Ionen van de
ene cel stromen naar de andere cel via gap-junctions. Deze gap-
junctions vormen een overbrugging voor 2 cellen die naast elkaar
liggen.
Naast de depolarisatie is energie nodig voor een contractie. ATP is
hiervoor de energieleverancier.
ATP → ADP + Pi + energie.
Daarnaast is calcium ook essentieel voor de contractie. Daarbij geldt hoe meer calcium, hoe groter de
contractiekracht.
Typen hartcellen:
1. Hartspiercel – cardiomyocyt. Cellen die spierlaag vormen, deze kunnen samentrekken.
2. Pacemakercel – nodale cellen. Deze cellen maken zelf de prikkeling en elektriciteit. Ze zijn de bron
van stroompjes in het hart. Ze kunnen zelf depolariseren. Deze cellen hebben geen prikkel vanuit het
zenuwstelsel nodig, wel hebben ze het zenuwstelsel nodig om de prikkeling te kunnen versnellen of
te vertragen. De belangrijkste van deze cellen zitten in de sinus en de AV-knoop.
3. Geleidende cellen.
, Geleidingssysteem
De prikkel begint in de sinusknoop, omdat hier veel pacemakercellen zitten zorgen die voor depolarisatie.
Die depolarisatie wordt doorgegeven aan het atrium. Door de geleidende bundels tussen de sinus- en de AV-
knoop. De AV-knoop vertraagt de prikkel met ongeveer 150ms. Deze vertraging is essentieel voor het hart.
Dat komt doordat de ventrikels goed gevuld moeten zijn met bloed, voordat de prikkeling in de ventrikels
aankomt. De prikkel gaat daarnaar door naar de bundel van His, dit is de enige geleidende verbinding van
het atrium met het ventrikel omdat de kleppen van bindweefsel zijn. De prikkel wordt daarnaar verdeeld
over twee bundeltakken; van links naar recht. Het doel van de bundeltakken zijn om de prikkeling snel over
de bundels te verspreiden. Vanuit de bundeltakken ontspringen de purkinje-vezels, deze zijn belangrijk
omdat die contact maken met de hartspiercellen. Dan wordt de prikkel overgegeven naar de hele spierwand
via gap-junctions. De sinusknoop bepaalt het ritme omdat deze het snelste is.
Actiepotentiaal hartspier- en pacemakercel
Hartspiercel
Fase 4 is de cel in rust. Fase 0 start als deze via gap-junctions geactiveerd wordt, natriumkanalen gaan dan
open en zorgen voor een snelle instroom van natriumionen. Potentiaal schiet dan omhoog, dat is de snelle
depolarisatie. Na de piek gaan de natriumkanalen weer dicht, dan start de repolarisatie. Kaliumkanalen gaan
dan open en de cel uit, dat is fase 1. Calcium uitstroom blijft doorgaan en dat wordt in balans gehouden door
de stromende kaliumionen, dat is fase 2. Het einde van fase 2 gebeurt als het calciumkanaal dicht gaat, het
kaliumkanaal blijft open. Eind fase 3 gaan de kaliumkanalen weer dicht en gaat de cel weer naar de rustfase.
- Fase 4: rust.
- Fase 2: plateaufase.
- Fase 3: repolarisatie.
- Fase 0: snelle depolarisatie.
Nodale cellen
De fase 4 is geen rustfase bij de nodale cellen. Fase
4 is een continue instroom van natrium- en
calciumionen. Hierdoor wordt de cel steeds
positiever geladen totdat de drempelwaarde wordt
bereikt. De drempelwaarde is voor het openen van
de calciumkanalen en zorgt voor depolarisatie. Calcium is
verantwoordelijk voor de repolarisatie van de nodale
cellen.
Verloop actiepotentiaal:
- Atrium:
o Van spiercel op spiercel vanuit de
sinusknoop
- Ventrikel:
o Snelle verspreiding via geleidingssysteem
o Daarna van spiercel op spiercel
o Volgorde: septum, apex, hogere delen
- Repolarisatie: automatisch na plateaufase (2)
o Atrium: tegelijk met depolarisatie ventrikel
o Ventrikel: grofweg omgekeerde volgorde
