Jasmijn Brandse
Onderzoeksvaardigheden
H1 Onderzoeksperspectieven en methoden 2
H2 Empritische en praktijkgerichte cyclus 4
H3 Probleemdefinitie en onderzoeksvragen 6
H4 Literatuur zoeken 8
H5 Conceptueel model 11
H6 Onderzoeksontwerp 14
H6.1 Meetinstrumenten: operationaliseren van variabelen naar meetniveaus 18
H6.4 Procedure & 6.5 analyses 20
H6.6 Betrouwbaarheid van validariteit en meetinstrumenten 21
H6.7 Onderzoeksvoorstel en gedragsregels 23
H7 Kwalitatief onderzoek 25
H7.3 Data verzamelen via observaties (fase 4a) 31
H8 Kwantitatief onderzoek 34
H9.5 Resultaten 38
H9.6 Conclusies 41
H9.7 Aanbevelingen 42
H9.8 Discussie 43
,H1 Onderzoeksperspectieven en methoden
Wanneer je praktijkgericht onderzoek doet, bepaal je of dit nodig is.
- Wat is het onderzoek?
- Wat is de toegevoegde waarde?
Met welke technieken en methoden kun je keuzes maken?
Is het onderzoek echt nodig?
- Het probleem hoeft niet negatief te zijn > kan positief/neutraal zijn.
- Het deel van het onderzoek moet een deel oplossen van een algeheel vraagstuk.
- CP maken wetenschappelijke keuzes.
Criteria van een goed onderzoek (Buffer en Verhagen 2014)
1. Betrouwbaarheid
Precisie van de nauwkeurigheid van het onderzoek.
Hoe preciezer en hoe minder meetfouten, hoe betrouwbaarder het onderzoek.
2. Validariteit
Mate van geldigheid van het onderzoek.
3. Repliceerbaarheid
In welke mate is het onderzoek meetbaar?
Is alles netjes en helder bijgehouden door onderzoekers en dat hij in principe opnieuw gedaan kan worden?
4. Objectiviteit
De opvattingen van onderzoekers zijn onafhankelijk van het onderzoek.
5. Etnisch verantwoord
De uitvoering van resultaten van het onderzoek kunnen indirect schaden aan betrokkenen van het onderzoek.
Het is belangrijk om alle onderzoeksvragen te doorlopen.
De onderzoeker moet aangeven hoe hij de stappen doorloopt en waarom hij bepaalde keuzes heeft gemaakt.
Fundamenteel onderzoek: het verkrijgen van (meer) theoretisch inzicht, rekening houdend met de criteria hiervoor, om op
deze manier kennis te krijgen of theorievorming te verbeteren.
Praktijkgericht onderzoek: praktijk verbeteren, dus probleem oplossen (praktijk).
Wat is de toegevoegde waarde van het onderzoek:
- Betrouwbaar
- Geldig
- Controleerbaar
- Objectief
- Kennisgericht of praktijkgericht
Dan de onderzoeker
- Preciezer
- meer geldig
- Controleerbaar
- Objectief
Etnisch, theoretisch en praktisch relevant.
Het doel van het onderzoek bepaald perspectief, stroming en specifieke onderzoeksmethode.
2 brede wetenschappelijk filosofische perspectieven onderscheiden (Bersselaar 2003)
1. Inductie
Op grond van waarnemen tot een algeheel theorie komen.
2. Deductie
Van een algehele theorie tot een specifiek verwachting komen.
- Theorie: alle medewerkers bij organisatie x zijn gemotiveerd.
- Observatie: Peter werkt bij theorie x.
- Verwachting: Peter is gemotiveerd.
2
,Deze wetenschappelijke filosofische stromingen zijn specifieker dan de 2 hoofdstromingen (Bersselaar 2003)
1. Empirische analytische (positivistische) stroming
Oorsprong van natuurwetenschappen.
Verzameling van feiten op basis van zintuiglijke waarnemingen: deductief onderzoek.
2. Interpretatieve analytische (fenomenologische en hermeneutische) onderzoek
Verzameling gaat niet af op feiten, maar bestudeerd de ervaring van mensen: inductief onderzoek.
Het zijn geen 2 uitsluitende visies, maar kunnen elkaar aanvullen.
Technieken
- Kwalitatief onderzoek: diepgang van het onderzoek, exploratief.
- Kwantitatief onderzoek: breedte van het onderzoek, beschrijvend of toetsen op eenheden en getallen.
Methoden
- Surveymethode: enquête of vragenlijst
- Multi-method onderzoek: onderzoeken die meerdere kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeken gebruiken.
- Interviews: zijn sterk, gericht op geïnterviewde persoon.
- Theoretisch onderzoek: generieke verbanden leggen en voorspellingen doen.
Experimenten worden uitgevoerd of een bepaalde variabele invloed heeft op een andere variabele. Zo ja, hoe groot is de
invloed?
- Wordt zoveel mogelijk uit de natuurlijke omgeving gecontroleerd.
Manipulatie (interventie)
- 1 groep gemanipuleerd, andere niet.
- Voor- en nameting of er manipulatie optreedt.
- Matchende omstandigheden
> Real life experimenten
- Veldexperiment: echte werkomgeving.
- Quasi-experimenten: experimentele en een echte groep.
Variabelen in casestudy en experiment
a. Casestudy: zo veel mogelijk uit natuurlijke omstandigheden
- Variabelen uitgebreidt
- Het onderzoek verzameld kwantitatieve/kwalitatieve data over 1 of verschillende cases.
- Kan individueel zijn, maar ook teams, afdelingen, organisaties.
b. Experiment
- Geisoleerd
- Variabelen beperkt
Focus op ‘hoe’ onderzoek
Interventie: doelbewust onderzoek om een zaak te verbeteren.
3
, H2 Empirische en praktijkgerichte onderzoekscyclus
In grote lijnen weten we de perspectieven
- Fundamenteel (kennisgericht)
- Praktijkgericht (probleemoplossend)
‘’Hoe’’ onderzoek. Hoe moet je netjes werken?
Empirische cyclus voor theoriegestuurd onderzoek werd in Nederland ontwikkeld door de Groot 1961.
Onderzoeksfasen:
- Observeren
- Waarnemen
- Evalueren van het eindresultaat
In theoriegericht onderzoek wordt kennis en theorie gezien als enige uitgangspunt.
> theorie ontwikkelen over onderbelicht onderwerp
> concept/bestaand product uitbreiden
5 fasen empirische cyclus
1. Observatie
2. Theorie bestuderen en hypothese doen
3. Voorspellingen doen
4. Onderzoeksdata verzamelen
5. Evaluatie
Relevante wetenschappelijke literatuur wordt gebruikt
om een het antwoord te vinden.
Praktijkgericht onderzoek is er niet voor kennis > bijv.
dokter moet een patiënt helpen om een algemene
behandelingsaanpak te beschrijven
(probleemoplossend)
Organisatiepraktijk voor praktijkgericht onderzoek.
1. Probleemdefinitie opstellen met een
probleemanalyse
2. Bronnen bestuderen en conceptueel model
3. Plan van aanpak
4. Onderzoek uitvoeren (kwalitatieve en
kwantitatieve data)
a. Verzamelen
b. Analyseren
5. Conclusie trekken
Praktijkgericht onderzoek kan minstens zoveel aannemen als fundamenteel onderzoek.
Toch zijn er enkele vormen van praktijkgericht onderzoek die minder frequent worden toegepast door moeilijkheden
binnen wetenschappelijke criteria.
1. Organisatiediagnose
Samenwerken met opdrachtgever bij een organisatie gerelateerd onderzoek kan geïsoleerd worden met
organisatiediagnose.
Preventief onderzoek naar dat moment aanwezige omstandigheden staat centraal. Met als tijdig signaleren van
kansen en bedreigingen.
- Interne en externe functioneren om vast te stellen of bepaalde situaties als problematisch worden gezien.
- Analyse en krachtenvelden
- Verschillen en overeenkomsten, bijv. dimensies, afdelingen, regio’s en hiërarchische niveaus.
- Nagaan of het een individueel, groep, organisatie of maatschappelijk probleem is of een combinatie.
- Problemen clusteren, sleutelfiguren nagaan, prioriteiten
- Probleem overeenstemming krijgen en formele afspraken
4
Onderzoeksvaardigheden
H1 Onderzoeksperspectieven en methoden 2
H2 Empritische en praktijkgerichte cyclus 4
H3 Probleemdefinitie en onderzoeksvragen 6
H4 Literatuur zoeken 8
H5 Conceptueel model 11
H6 Onderzoeksontwerp 14
H6.1 Meetinstrumenten: operationaliseren van variabelen naar meetniveaus 18
H6.4 Procedure & 6.5 analyses 20
H6.6 Betrouwbaarheid van validariteit en meetinstrumenten 21
H6.7 Onderzoeksvoorstel en gedragsregels 23
H7 Kwalitatief onderzoek 25
H7.3 Data verzamelen via observaties (fase 4a) 31
H8 Kwantitatief onderzoek 34
H9.5 Resultaten 38
H9.6 Conclusies 41
H9.7 Aanbevelingen 42
H9.8 Discussie 43
,H1 Onderzoeksperspectieven en methoden
Wanneer je praktijkgericht onderzoek doet, bepaal je of dit nodig is.
- Wat is het onderzoek?
- Wat is de toegevoegde waarde?
Met welke technieken en methoden kun je keuzes maken?
Is het onderzoek echt nodig?
- Het probleem hoeft niet negatief te zijn > kan positief/neutraal zijn.
- Het deel van het onderzoek moet een deel oplossen van een algeheel vraagstuk.
- CP maken wetenschappelijke keuzes.
Criteria van een goed onderzoek (Buffer en Verhagen 2014)
1. Betrouwbaarheid
Precisie van de nauwkeurigheid van het onderzoek.
Hoe preciezer en hoe minder meetfouten, hoe betrouwbaarder het onderzoek.
2. Validariteit
Mate van geldigheid van het onderzoek.
3. Repliceerbaarheid
In welke mate is het onderzoek meetbaar?
Is alles netjes en helder bijgehouden door onderzoekers en dat hij in principe opnieuw gedaan kan worden?
4. Objectiviteit
De opvattingen van onderzoekers zijn onafhankelijk van het onderzoek.
5. Etnisch verantwoord
De uitvoering van resultaten van het onderzoek kunnen indirect schaden aan betrokkenen van het onderzoek.
Het is belangrijk om alle onderzoeksvragen te doorlopen.
De onderzoeker moet aangeven hoe hij de stappen doorloopt en waarom hij bepaalde keuzes heeft gemaakt.
Fundamenteel onderzoek: het verkrijgen van (meer) theoretisch inzicht, rekening houdend met de criteria hiervoor, om op
deze manier kennis te krijgen of theorievorming te verbeteren.
Praktijkgericht onderzoek: praktijk verbeteren, dus probleem oplossen (praktijk).
Wat is de toegevoegde waarde van het onderzoek:
- Betrouwbaar
- Geldig
- Controleerbaar
- Objectief
- Kennisgericht of praktijkgericht
Dan de onderzoeker
- Preciezer
- meer geldig
- Controleerbaar
- Objectief
Etnisch, theoretisch en praktisch relevant.
Het doel van het onderzoek bepaald perspectief, stroming en specifieke onderzoeksmethode.
2 brede wetenschappelijk filosofische perspectieven onderscheiden (Bersselaar 2003)
1. Inductie
Op grond van waarnemen tot een algeheel theorie komen.
2. Deductie
Van een algehele theorie tot een specifiek verwachting komen.
- Theorie: alle medewerkers bij organisatie x zijn gemotiveerd.
- Observatie: Peter werkt bij theorie x.
- Verwachting: Peter is gemotiveerd.
2
,Deze wetenschappelijke filosofische stromingen zijn specifieker dan de 2 hoofdstromingen (Bersselaar 2003)
1. Empirische analytische (positivistische) stroming
Oorsprong van natuurwetenschappen.
Verzameling van feiten op basis van zintuiglijke waarnemingen: deductief onderzoek.
2. Interpretatieve analytische (fenomenologische en hermeneutische) onderzoek
Verzameling gaat niet af op feiten, maar bestudeerd de ervaring van mensen: inductief onderzoek.
Het zijn geen 2 uitsluitende visies, maar kunnen elkaar aanvullen.
Technieken
- Kwalitatief onderzoek: diepgang van het onderzoek, exploratief.
- Kwantitatief onderzoek: breedte van het onderzoek, beschrijvend of toetsen op eenheden en getallen.
Methoden
- Surveymethode: enquête of vragenlijst
- Multi-method onderzoek: onderzoeken die meerdere kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeken gebruiken.
- Interviews: zijn sterk, gericht op geïnterviewde persoon.
- Theoretisch onderzoek: generieke verbanden leggen en voorspellingen doen.
Experimenten worden uitgevoerd of een bepaalde variabele invloed heeft op een andere variabele. Zo ja, hoe groot is de
invloed?
- Wordt zoveel mogelijk uit de natuurlijke omgeving gecontroleerd.
Manipulatie (interventie)
- 1 groep gemanipuleerd, andere niet.
- Voor- en nameting of er manipulatie optreedt.
- Matchende omstandigheden
> Real life experimenten
- Veldexperiment: echte werkomgeving.
- Quasi-experimenten: experimentele en een echte groep.
Variabelen in casestudy en experiment
a. Casestudy: zo veel mogelijk uit natuurlijke omstandigheden
- Variabelen uitgebreidt
- Het onderzoek verzameld kwantitatieve/kwalitatieve data over 1 of verschillende cases.
- Kan individueel zijn, maar ook teams, afdelingen, organisaties.
b. Experiment
- Geisoleerd
- Variabelen beperkt
Focus op ‘hoe’ onderzoek
Interventie: doelbewust onderzoek om een zaak te verbeteren.
3
, H2 Empirische en praktijkgerichte onderzoekscyclus
In grote lijnen weten we de perspectieven
- Fundamenteel (kennisgericht)
- Praktijkgericht (probleemoplossend)
‘’Hoe’’ onderzoek. Hoe moet je netjes werken?
Empirische cyclus voor theoriegestuurd onderzoek werd in Nederland ontwikkeld door de Groot 1961.
Onderzoeksfasen:
- Observeren
- Waarnemen
- Evalueren van het eindresultaat
In theoriegericht onderzoek wordt kennis en theorie gezien als enige uitgangspunt.
> theorie ontwikkelen over onderbelicht onderwerp
> concept/bestaand product uitbreiden
5 fasen empirische cyclus
1. Observatie
2. Theorie bestuderen en hypothese doen
3. Voorspellingen doen
4. Onderzoeksdata verzamelen
5. Evaluatie
Relevante wetenschappelijke literatuur wordt gebruikt
om een het antwoord te vinden.
Praktijkgericht onderzoek is er niet voor kennis > bijv.
dokter moet een patiënt helpen om een algemene
behandelingsaanpak te beschrijven
(probleemoplossend)
Organisatiepraktijk voor praktijkgericht onderzoek.
1. Probleemdefinitie opstellen met een
probleemanalyse
2. Bronnen bestuderen en conceptueel model
3. Plan van aanpak
4. Onderzoek uitvoeren (kwalitatieve en
kwantitatieve data)
a. Verzamelen
b. Analyseren
5. Conclusie trekken
Praktijkgericht onderzoek kan minstens zoveel aannemen als fundamenteel onderzoek.
Toch zijn er enkele vormen van praktijkgericht onderzoek die minder frequent worden toegepast door moeilijkheden
binnen wetenschappelijke criteria.
1. Organisatiediagnose
Samenwerken met opdrachtgever bij een organisatie gerelateerd onderzoek kan geïsoleerd worden met
organisatiediagnose.
Preventief onderzoek naar dat moment aanwezige omstandigheden staat centraal. Met als tijdig signaleren van
kansen en bedreigingen.
- Interne en externe functioneren om vast te stellen of bepaalde situaties als problematisch worden gezien.
- Analyse en krachtenvelden
- Verschillen en overeenkomsten, bijv. dimensies, afdelingen, regio’s en hiërarchische niveaus.
- Nagaan of het een individueel, groep, organisatie of maatschappelijk probleem is of een combinatie.
- Problemen clusteren, sleutelfiguren nagaan, prioriteiten
- Probleem overeenstemming krijgen en formele afspraken
4
