Samenvatting kennistoets 1
Het didactisch model ALO nader toegelicht
Een didactisch model
Een didactisch model geeft een systematische benadering weer van leren en instructie. Het biedt
houvast bij het selecteren van onderwijsleerstof, het inrichten van het onderwijsleerproces en de
afstemming van het onderwijs op de verschillen tussen leerlingen in je klas.
Didactische componenten
Algemene beginsituatie
Hierbij doelen we op het geheel van persoonlijke, sociale, schoolse en situationele gegevens die in
verband met te realiseren onderwijsdoelen van invloed kunnen zijn op het verloop en de resultaten
van onderwijsleerprocessen. Denk hierbij aan; vakwerkplan lichamelijke opvoeding, (gedrags)regels,
grootte van klassen, lesduur, afmetingen en materiaal.
Bij het ontwikkelen van een lessenserie werk je de volgende componenten uit:
1. Beginsituatie
Houdt bij het inschatten en formuleren van de beginsituatie voor het betreffende
beweegthema rekening met:
a. Het beweegniveau van de leerlingen
b. Een concrete formulering van de beginsituatie. Dat wat relevant is.
c. Het niveau van de leerlingen bij andere bekwaamheden dan de leerlingen.
(deelnamebekwaamheid, regelbekwaamheid, omgangsbekwaamheid, kennis en inzicht.)
, Om het beginniveau in te schatten en te beschrijven dien je na te gaan:
a. Wat de doelgroep met betrekking tot het beweegthema al gehad heeft. Dit kan
bijvoorbeeld door het vakwerkplan na te gaan of door navraag te doen bij vakcollega’s
op school.
b. Wat het huidige niveau met betrekking tot het beweegthema in de groep is. Dit kan door
eigen ervaringen na te gaan, observaties en bv een introductieles.
c. In welke mate leerlingen wat betreft vaardigheidsniveau van elkaar verschillen.
2. Leerdoelen
Leerdoelen verwijzen naar het resultaat van het leerproces van de leerlingen. Leerdoelen
vormen het uitgangspunt van het onderwijsleerproces. Leerlingen geven richting aan de
keuzes die je in het ontwerpen van je lessenserie maakt voor wat betreft leerinhouden,
didactische werkvormen en organisatie.
Leerdoelen kunnen betrekking hebben op deelnamebekwaamheden zoals
beweegbekwaamheid, regelbekwaamheid, en omgangsbekwaamheid.
Leerdoelen gericht op bewegingsbekwaamheid zijn gericht op het beter willen laten
bewegen van leerlingen. Deze leerdoelen worden zoveel mogelijk afgeleid van de
bewegingsproblemen of bewegingsuitdagingen binnen het betreffende beweegthema.
Naast leerdoelen gericht op bewegingsbekwaamheid zijn er ook leerdoelen gericht op regel
en omgangsbekwaamheden. Denk hierbij aan het fungeren als scheidsrechter of
hulpverlener.
Om het leerproces van leerlingen te optimaliseren en leerlingen te enthousiasmeren is het
van belang dat leerlingen plezier beleven aan onze lessen. Succesvolle beweegervaringen zijn
daarvoor cruciaal. Daarom moeten de leerdoelen die je formuleert voor iedere leerling
haalbaar zijn.
3. Leerinhouden
Dit is de “stof” die de leerlingen leren. De inhoud die wordt aangeboden om de leerdoelen te
verwezenlijken. De leerinhoud van de lessenserie moet aan de volgende criteria voldoen:
a. De leerinhoud moet relevant en gericht zijn.
b. De leerinhoud moet gedifferentieerd zijn.
c. De leerinhoud moet variatie bieden en betekenisvol zijn.
d. De leerinhoud moet zorgen voor progressie.
Om zorg te dragen voor progressie moet je steeds opzoek naar beweegactiviteiten die
haalbaar zijn voor leerlingen, maar tegelijkertijd uitdagend.
Er zijn verschillende manieren om leerinhouden aan te bieden. Dit kan via een totaalmethode. Hierbij
wordt de beweegvorm binnen een beweegthema als geheel aangeboden en niet in losse elementen.
Te tweede kan een deelmethode worden gebruikt. dit houdt in dat van een beweegvorm eerste
onderdelen los van elkaar aangeboden en geoefend worden. Ten slotte is er de totaal-deel-methode,
waarin vanuit de totaalmethode begonnen wordt en waar nodig delen van een beweging worden
geoefened om vervolgens terug te komen op de totaalmethode. De voorkeur gaat volgens actuele
inzichten naar ‘whole practice’ in plaats van ‘part practice’.
Het didactisch model ALO nader toegelicht
Een didactisch model
Een didactisch model geeft een systematische benadering weer van leren en instructie. Het biedt
houvast bij het selecteren van onderwijsleerstof, het inrichten van het onderwijsleerproces en de
afstemming van het onderwijs op de verschillen tussen leerlingen in je klas.
Didactische componenten
Algemene beginsituatie
Hierbij doelen we op het geheel van persoonlijke, sociale, schoolse en situationele gegevens die in
verband met te realiseren onderwijsdoelen van invloed kunnen zijn op het verloop en de resultaten
van onderwijsleerprocessen. Denk hierbij aan; vakwerkplan lichamelijke opvoeding, (gedrags)regels,
grootte van klassen, lesduur, afmetingen en materiaal.
Bij het ontwikkelen van een lessenserie werk je de volgende componenten uit:
1. Beginsituatie
Houdt bij het inschatten en formuleren van de beginsituatie voor het betreffende
beweegthema rekening met:
a. Het beweegniveau van de leerlingen
b. Een concrete formulering van de beginsituatie. Dat wat relevant is.
c. Het niveau van de leerlingen bij andere bekwaamheden dan de leerlingen.
(deelnamebekwaamheid, regelbekwaamheid, omgangsbekwaamheid, kennis en inzicht.)
, Om het beginniveau in te schatten en te beschrijven dien je na te gaan:
a. Wat de doelgroep met betrekking tot het beweegthema al gehad heeft. Dit kan
bijvoorbeeld door het vakwerkplan na te gaan of door navraag te doen bij vakcollega’s
op school.
b. Wat het huidige niveau met betrekking tot het beweegthema in de groep is. Dit kan door
eigen ervaringen na te gaan, observaties en bv een introductieles.
c. In welke mate leerlingen wat betreft vaardigheidsniveau van elkaar verschillen.
2. Leerdoelen
Leerdoelen verwijzen naar het resultaat van het leerproces van de leerlingen. Leerdoelen
vormen het uitgangspunt van het onderwijsleerproces. Leerlingen geven richting aan de
keuzes die je in het ontwerpen van je lessenserie maakt voor wat betreft leerinhouden,
didactische werkvormen en organisatie.
Leerdoelen kunnen betrekking hebben op deelnamebekwaamheden zoals
beweegbekwaamheid, regelbekwaamheid, en omgangsbekwaamheid.
Leerdoelen gericht op bewegingsbekwaamheid zijn gericht op het beter willen laten
bewegen van leerlingen. Deze leerdoelen worden zoveel mogelijk afgeleid van de
bewegingsproblemen of bewegingsuitdagingen binnen het betreffende beweegthema.
Naast leerdoelen gericht op bewegingsbekwaamheid zijn er ook leerdoelen gericht op regel
en omgangsbekwaamheden. Denk hierbij aan het fungeren als scheidsrechter of
hulpverlener.
Om het leerproces van leerlingen te optimaliseren en leerlingen te enthousiasmeren is het
van belang dat leerlingen plezier beleven aan onze lessen. Succesvolle beweegervaringen zijn
daarvoor cruciaal. Daarom moeten de leerdoelen die je formuleert voor iedere leerling
haalbaar zijn.
3. Leerinhouden
Dit is de “stof” die de leerlingen leren. De inhoud die wordt aangeboden om de leerdoelen te
verwezenlijken. De leerinhoud van de lessenserie moet aan de volgende criteria voldoen:
a. De leerinhoud moet relevant en gericht zijn.
b. De leerinhoud moet gedifferentieerd zijn.
c. De leerinhoud moet variatie bieden en betekenisvol zijn.
d. De leerinhoud moet zorgen voor progressie.
Om zorg te dragen voor progressie moet je steeds opzoek naar beweegactiviteiten die
haalbaar zijn voor leerlingen, maar tegelijkertijd uitdagend.
Er zijn verschillende manieren om leerinhouden aan te bieden. Dit kan via een totaalmethode. Hierbij
wordt de beweegvorm binnen een beweegthema als geheel aangeboden en niet in losse elementen.
Te tweede kan een deelmethode worden gebruikt. dit houdt in dat van een beweegvorm eerste
onderdelen los van elkaar aangeboden en geoefend worden. Ten slotte is er de totaal-deel-methode,
waarin vanuit de totaalmethode begonnen wordt en waar nodig delen van een beweging worden
geoefened om vervolgens terug te komen op de totaalmethode. De voorkeur gaat volgens actuele
inzichten naar ‘whole practice’ in plaats van ‘part practice’.
