Samenvatting HC & Hullu samengevat, compleet

Schuld
Schuld als element = verwijtbaar -> weggenomen door schulduitsluitingsgrond. Niet opgenomen in
DO

Schuld als bestanddeel = culpa -> onderdeel van DO = verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid

Definitie van schuld  culpa

- Schuld is verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid (Art. 7 Sr, Art. 308 Sr, Art. 6 WVW)

- Onvoorzichtigheid: de dader overtreedt een zorgvuldigheidsnorm (objectief begrip: objectief
vaststellen aan de hand van zorgvuldigheidsnormen)
o Geschreven normen -> verkeer
o Ongeschreven normen -> verpleegkundige

- Aanmerkelijk: De overtreding moet aanmerkelijk zijn.
o Objectieve + normatieve zijde van schuld
o Niet iedere overtreding levert schuld (culpa) op -> niet beetje te hard, maar veelte
hard rijden

- Verwijtbaar: Geen schuld als de dader geen verwijt kan worden gemaakt
o De verwijtbaarheid ontbreekt bij schulduitsluitingsgronden (verontschuldigbare
onmacht) -> verontschuldigbare onmacht, je kan er zelf niks aan doen; hartaanval
tijdens het autorijden

Twee componenten van culpa:

1. Normatief/objectief component = gedraging aanmerkelijk onvoorzichtig?
 anders moeten handelen? Vermijdbaarheid
Het gevolg is aan de onvoorzichtige gedrag te wijten, omdat het gedrag in strijd was met
(on)geschreven normen. Wederrechtelijk handelen, tegen het recht in handelen -> aanmerkelijke
onvoorzichtigheid
- Onvoorzichtigheid = eerst kijken of er een (on)geschreven norm is overtreden -> of iemand
onvoorzichtig heeft gehandeld (objectief/normatief) -> kijken naar feiten en
omstandigheden: geheel van gedragingen van verdachte, de aard en ernst en de overige
omstandigheden van het geval.
- Geoorloofd risico’s mogen er genomen worden = culpa gaat om grove schuld
- Aanmerkelijke onvoorzichtig gedragen = Garantenstellung: er wordt meer van je verwacht
(bepaald beroep/functie) verhoogde zorgplicht.

2. Psychisch/subjectief component = kan de dader verwijt worden gemaakt?
 anders kunnen handelen? Verwijtbaarheid
- Verwijtbaarheid = kijken naar schulduitsluitingsgrond -> naar de geestesgesteldheid en
voorzienbaarheid: verdachte moest kunnen inzien dat bepaald gedrag (handelen/nalaten)
onvoorzichtig zou zijn en tot bepaalde gevolgen zou kunnen leiden.
- Bewuste schuld = bewust van verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid, maar vertrouwen
op een goede afloop (Roekeloosheid: welbewust onaanvaardbare risico’s nemen)
- Onbewuste schuld = onbewust van verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid -> gevolgen
niet voorzien maar had het wel kunnen en moeten voorzien

,Je mag geoorloofd risico’s nemen: culpa is grove schuld

- Culpa levis = houdt in dat iemand niet zoveel wist als de meest nadenkende, de kundigste en
de voorzichtigste mens  onvoldoende voor het aannemen van culpa
- Culpa lata = men dacht minder na, wist minder of was minder beleidsvol dan de mens in het
algemeen.

Blackout-Arrest:

R.o 3.5

- In zijn algemeenheid kan niet worden aangegeven of één overtreding schuld (aanmerkelijke
onvoorzichtigheid) oplevert.
- Het hangt van de aard en de ernst van de overtreding af en de omstandigheden waaronder
deze overtreding is begaan -> of één overtreding aanmerkelijke onvoorzichtigheid is. Beetje
te hard rijden in de buurt van een school, bebouwde kom.
- Uit de ernst van de gevolgen kan niet zonder meer worden afgeleid dat sprake is van schuld.

In het specifieke geval: het op een verkeerde weghelft terechtkomen, is in beginsel aanmerkelijk
onvoorzichtig.

- De verdachte heeft echter verklaard dat zij een blackout had en dat zou verontschuldigbare
onmacht kunnen opleveren  Niet naar verwijtbaarheid gekeken (blackout)..
Het hof heeft de verklaring van de vrouw opgenomen als bewijs -> maar niet onderzocht of
dat het dan ook verwijtbaar is.
- Dat heeft het hof niet onderzocht en daarom casseert de Hoge Raad.

Aanmerkelijke onvoorzichtigheid = op de andere weghelft terechtgekomen (r.o. 3.5). Verwijtbaarheid (r.o. 3.6).
Verdachte: het is niet aan haar te wijten dat ze op de verkeerde weghelft is gekomen. Het Hof gebruikt voor
bewezenverklaring: de verklaring van verdachte, maar de verklaring houdt in dat ze ontkent dat ze aanmerkelijk
onvoorzichtig is geweest, maar het Hof gebruikt de verklaring om te bewijzen dat ze aanmerkelijk onvoorzichtig is
geweest  geen redengevend bewijsmiddel, want verdachte ontkent  Hoge Raad: “onbegrijpelijk is …
weghelft is terechtgekomen” (r.o. 3.7).

Rechtsregel:

Er valt niet in zijn algemeenheid aan te geven of één verkeersovertreding voldoende kan zijn voor de
bewezenverklaring van schuld in de zin van art. 6 WVW. Daarvoor zijn immers verschillende factoren
van belang, zoals de aard en de concrete ernst van de verkeersovertreding en de omstandigheden
waaronder die overtreding is begaan. Er kan niet reeds uit de ernst van de gevolgen van
verkeersgedrag dat in strijd is met een wettelijke gedragsregel in het verkeer worden afgeleid dat er
sprake is van schuld.

Pinkpop-Arrest:

- Casus: ‘s nachts na afloop van het popfestival Pinkpop rijdt een man met zijn auto drie
bezoekers van het festival aan die op de weg zitten.
- De man wordt vervolgd voor dood door schuld (art. 6 WVW -> misdrijf) + zwaar lichamelijk
letsel door schuld, subsidiair veroorzaken van gevaar op de weg (art. 5 WVW -> overtreding)
en verlaten van de plaats van het ongeluk terwijl daar gewonden zijn (art. 7 WVW).
- De rechtbank spreekt de verdachte vrij voor art. 6 en veroordeelt de verdachte voor art. 5 en
art. 7 WVW.

,- Motivering van de rechtbank in het licht van Blackout? Geen aanmerkelijke
onvoorzichtigheid, reed niet te hard of onder invloed. Had alleen beter moeten opletten,
maar heeft geen geschreven norm overtreden.
Doorgereden, maar wel gemeld bij politie. Maar omdat er hulpbehoevende waren, is zijn
eigen melding bij de politie niet strafuitsluiting.

, Roekeloosheid

Standaardarrest: Inhalen verhinderen (oude criterium)

Actueel vonnis: Zeeuwse snelheidsduivel

Nieuwe wet: Art. 5a WVW

Roekeloosheid strafrecht: Art. 307, 308 Sr, Art. 6, 175 WVW

Doel van roekeloosheid: strafverhoging -> als roekeloosheid is bewezen kan er een hogere straf
worden opgelegd

Roekeloosheid = zwaarte vorm van culpa, waarin sprake is van zeer onvoorzichtig gedrag waarbij
welbewust en met ernstige gevolgen onaanvaardbare risico’s zijn genomen  buitengewone
onvoorzichtigheid

Roekeloosheid tot 1 januari 2020

- Art. 175 lid 2 WVW: hogere straf bij roekeloosheid (6 in plaats van 3 jaar). (Art. 307, 308 Sr)
- Tot 1 januari gaf de wet geen definitie van roekeloosheid -> deed HR in rechtsspraak
- Als er schuld uit roekeloosheid bestaat -> straf worden verdubbeld
- Art. 175 lid 3 WVW: tot 1 januari kon de straf met de helft worden verhoogd op grond van
bijzondere omstandigheden (veel te hard rijden, bumperkleven, gevaarlijk inhalen, geen
voorrang verlenen, dronken rijden).  strafverzwarende omstandigheden -> geen
buitengewone onvoorzichtigheid (= gewone schuld, aanmerkelijke onvoorzichtigheid)
Dus kon 3 dubbel tellen, 6 ipv 3 dan 6x1,5= 9 jaar -> dat werd teveel

Roekeloosheid volgens de Hoge raad (verhinderend inhalen)

1. Uitgangspunten van Blackout gelden -> één overtreding, omstandigheden van het geval, aard
en ernst van de overtreding (Gelden ook voor roekeloosheid)
2. Motiveringsplicht voor de rechter; waarom roekeloosheid en niet strafverzwarende
omstandigheden (Art. 175 lid3 WVW): 3 criteria
a. Buitengewone onvoorzichtigheid (ipv aanmerkelijke) -> dus niet strafverzwarende
omstandigheden
b. Zeer ernstig gevaar voor andere
c. De dader is zich daarvan bewust of had zich daarvan bewust moeten zijn

Buitengewoon: je buiten het gewone verkeer plaatsen: geen gewone verkeersdeelname

- Kat en muis-spel -> in het gewone verkeer, is buitengewoon onvoorzichtig
- Snelheidswedstrijd (in bebouwde kom)
- Vluchten voor de politie
- Dwingen tot stilstaan op snelweg

Aanmerkelijk onvoorzichtig: het gewone verkeer (van werk naar huis) -> maar gedraag je je
onvoorzichtig = schuld. Van café naar huis, dronken en te hard rijden. Maar wel gewoon verkeer

Gaat om een samenstelsel van gedragingen

Actueel vonnis: a. onvoldoende rechts houden op onoverzichtelijke plaatsen;

b. gevaarlijk inhalen;
Rechtbank Zeeland-West Brabant 26 augustus 2020:
c. negeren van een rood kruis;

d. over een vluchtstrook rijden waar dit niet is toegestaan;

e. inhalen voor of op een voetgangersoversteekplaats;

f. niet verlenen van voorrang;

g. overschrijden van de krachtens deze wet vastgestelde maximumsnelheid;

h. zeer dicht achter een ander voertuig rijden;