Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 2 Jessica van Walstijn
Samenvatting
Hoofdstuk 2 De primaire processen in bedrijven
Wat is het primaire proces?
Het primaire proces beschrijft de kernactiviteiten van een bedrijf.
Waar draait het om bij … :
- Een Hogeschool? – Het opleiden van studenten en het uitvoeren van toegepast onderzoek.
- Een groothandel in groente? – In- en verkopen van groente aan de zakelijke markt.
- Een grootsportmerk als Nike? – Ontwikkelen en vermarkten van sportartikelen.
Definiëring van processen
Een serie handelingen met een bepaald doel. Een proces omvat opeenvolgende gebeurtenissen, met
een begin en een eind.
Bij bedrijfskundige processen spreekt men van input en output. De output van het ene proces kan
als input dienen voor een ander proces.
Een proces kan onderverdeeld worden in deelprocessen. Elke activiteit die gebruikmaakt van
middelen op input om te zetten in output, kan beschouwd worden als proces.
Processen kun je onderverdelen in continue processen en discontinue processen.
Voorbeeld van een continu proces: een olieraffinaderij, die continu in kraakinstallaties ruwe olie in
lichtere koolwaterstofverbindingen. Dat proces stopt niet en gaat dag en nacht door.
Voorbeeld van een discontinu proces: een assemblageproces. Assembleren is het samenvoegen van
verschillende onderdelen tot een eindproduct.
Processen kun je ook onderverdelen in natuurlijke processen en kunstmatige processen.
Natuurlijke processen vinden vanzelf plaats en houden zichzelf volgens de wetten van de natuur in
stand.
Kunstmatige processen worden bij elke stap mensen, materialen of andere middelen ingezet om het
proces aan de gang te houden.
Bij kunstmatige (en ook natuurlijke) processen is het belangrijk om rekening mee te houden dat de
output zowel gewenst als ongewenst kan zijn.
Gewenste output is bijvoorbeeld dat een patiënt genezen wordt of bij productieproces een
eindproduct dat voldoet aan het tevoren opgestelde programma van eisen.
Ongewenste output is bijvoorbeeld een gebied ontwikkelingsproces dat vastloopt of een
productieproces waarbij het eindproduct niet aan de gewenste specificaties voldoet.
1
,Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 2 Jessica van Walstijn
Samenvattend kan je over een proces zeggen:
- Bestaat uit fasen.
- Er is sprake van input en output.
- Output kan gewenst of ongewenst.
- Is dynamisch.
- Is sprake van transformatie of verandering.
- Er kan onderscheid gemaakt worden tussen natuurlijke en onnatuurlijke processen.
- Er kan onderscheid gemaakt worden tussen continue en discontinue processen.
Bedrijfsprocessen
Kenmerken van bedrijfsprocessen:
1. Het proces heeft een begin en een eind met input en output.
2. Een proces voegt waarde toe voor de (interne/externe) klant van het bedrijf.
3. Het proces is gericht op resultaat voor de (interne/externe) klant van het bedrijf.
Een bedrijfsproces is een geordend geheel van samenhangende of elkaar beïnvloedende
activiteiten, waarbij input wordt omgezet in output en toegevoegde waarde gecreëerd wordt voor
interne of externe klanten met een specifiek doel.
Belangrijkste verschil tussen bedrijfsprocessen en overige processen:
Bij bedrijfsprocessen wordt er waarde toegevoegd en er is sprake van een of meerdere klanten.
Drie stappen:
Bij het analyseren van bedrijfsprocessen kan de bedrijfskundige de 3 stappen uit de definitie goed
toepassen:
1. Beschrijf de input en output van het proces en alles processtappen door middel van een
processchema.
2. De waardetoevoegingsproces van alle processtappen in kaart brengen en bepalen welke
ondersteunende activiteiten er nodig zijn om dit proces optimaal te voeden. Besteed
aandacht aan de ‘koppelingen’ tussen de verschillende schakels: hoe zorg je ervoor dat de
overdracht van de ene processtap naar de andere vlekkeloos verloopt?
3. Nagaan wat het beoogde resultaat is voor de (interne/externe) klant en wat de
opleverspecificaties zijn, wat het kwaliteitsniveau is en wat de waardebeleving is bij de klant.
Wanneer je op een procesmatige manier naar een bedrijf kijkt, is het belangrijk om te
letten op 3 specifieke aspecten. Deze aspecten zijn:
1. Effectiviteit: Wat is het beoogde effect van dit proces en wordt dit effect behaald?
2. Efficiëntie: Met hoeveel middelen, zoals geld, arbeid en tijd, wordt het beoogde doel van het
proces behaald?
3. Besturing: Hoe kan het proces worden bestuurd? Kan er worden bijgestuurd? Bestaat
überhaupt de mogelijkheid om het proces te besturen?
2
, Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 2 Jessica van Walstijn
Primaire, ondersteunende en bestuurlijke processen
In bedrijven spelen verschillende soorten processen.
Deze zijn onder te verdelen in 3 soorten processen:
1. Primaire processen: Processen die direct waarde toevoegen aan een product of dienst. Met
het primaire proces wordt het gehele waardetoevoegingsproces bedoeld.
2. Ondersteunende processen: Zijn ondersteunend aan het primaire proces.
3. Bestuurlijke processen: Worden ook wel managementprocessen genoemd. Gaat om het
aansturen en controleren van processen, bijv. het primaire proces of van de ondersteunende
processen. Hieronder vallen zaken als; plannen, controleren, evalueren en bijsturen.
Toevoegen van waarde
Het toevoegen van waarde is waar het waar het in het primaire proces in bedrijven om gaat. Een
manager of ondernemer kan niet iedere vorm van waarde toevoegen. Aan iedere vorm van
waardetoevoeging in het primaire proces zijn namelijk kosten verbonden.
De kosten van de waarde die een bedrijf wil toevoegen, moet wel in verhouding zijn met de
opbrengsten.
Kernactiviteiten, primaire functies en primair proces
Kernactiviteit: Waar het volgens de bedrijfskundige in een bedrijf om gaat.
Deze kernactiviteiten kun je onderverdelen in een aantal essentiële deelhandelingen. De essentiële
deelhandelingen heten primaire functies en de primaire functies bij elkaar vormen het primaire
proces.
Kernactiviteit bijvoorbeeld: verhandelen van huishoudelijke artikelen. Primaire functies daarvan:
inkopen, logistieke inkoopproces om de producten in de winkel te krijgen, het vermarkten, het
verkopen en het leveren van service.
3
Samenvatting
Hoofdstuk 2 De primaire processen in bedrijven
Wat is het primaire proces?
Het primaire proces beschrijft de kernactiviteiten van een bedrijf.
Waar draait het om bij … :
- Een Hogeschool? – Het opleiden van studenten en het uitvoeren van toegepast onderzoek.
- Een groothandel in groente? – In- en verkopen van groente aan de zakelijke markt.
- Een grootsportmerk als Nike? – Ontwikkelen en vermarkten van sportartikelen.
Definiëring van processen
Een serie handelingen met een bepaald doel. Een proces omvat opeenvolgende gebeurtenissen, met
een begin en een eind.
Bij bedrijfskundige processen spreekt men van input en output. De output van het ene proces kan
als input dienen voor een ander proces.
Een proces kan onderverdeeld worden in deelprocessen. Elke activiteit die gebruikmaakt van
middelen op input om te zetten in output, kan beschouwd worden als proces.
Processen kun je onderverdelen in continue processen en discontinue processen.
Voorbeeld van een continu proces: een olieraffinaderij, die continu in kraakinstallaties ruwe olie in
lichtere koolwaterstofverbindingen. Dat proces stopt niet en gaat dag en nacht door.
Voorbeeld van een discontinu proces: een assemblageproces. Assembleren is het samenvoegen van
verschillende onderdelen tot een eindproduct.
Processen kun je ook onderverdelen in natuurlijke processen en kunstmatige processen.
Natuurlijke processen vinden vanzelf plaats en houden zichzelf volgens de wetten van de natuur in
stand.
Kunstmatige processen worden bij elke stap mensen, materialen of andere middelen ingezet om het
proces aan de gang te houden.
Bij kunstmatige (en ook natuurlijke) processen is het belangrijk om rekening mee te houden dat de
output zowel gewenst als ongewenst kan zijn.
Gewenste output is bijvoorbeeld dat een patiënt genezen wordt of bij productieproces een
eindproduct dat voldoet aan het tevoren opgestelde programma van eisen.
Ongewenste output is bijvoorbeeld een gebied ontwikkelingsproces dat vastloopt of een
productieproces waarbij het eindproduct niet aan de gewenste specificaties voldoet.
1
,Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 2 Jessica van Walstijn
Samenvattend kan je over een proces zeggen:
- Bestaat uit fasen.
- Er is sprake van input en output.
- Output kan gewenst of ongewenst.
- Is dynamisch.
- Is sprake van transformatie of verandering.
- Er kan onderscheid gemaakt worden tussen natuurlijke en onnatuurlijke processen.
- Er kan onderscheid gemaakt worden tussen continue en discontinue processen.
Bedrijfsprocessen
Kenmerken van bedrijfsprocessen:
1. Het proces heeft een begin en een eind met input en output.
2. Een proces voegt waarde toe voor de (interne/externe) klant van het bedrijf.
3. Het proces is gericht op resultaat voor de (interne/externe) klant van het bedrijf.
Een bedrijfsproces is een geordend geheel van samenhangende of elkaar beïnvloedende
activiteiten, waarbij input wordt omgezet in output en toegevoegde waarde gecreëerd wordt voor
interne of externe klanten met een specifiek doel.
Belangrijkste verschil tussen bedrijfsprocessen en overige processen:
Bij bedrijfsprocessen wordt er waarde toegevoegd en er is sprake van een of meerdere klanten.
Drie stappen:
Bij het analyseren van bedrijfsprocessen kan de bedrijfskundige de 3 stappen uit de definitie goed
toepassen:
1. Beschrijf de input en output van het proces en alles processtappen door middel van een
processchema.
2. De waardetoevoegingsproces van alle processtappen in kaart brengen en bepalen welke
ondersteunende activiteiten er nodig zijn om dit proces optimaal te voeden. Besteed
aandacht aan de ‘koppelingen’ tussen de verschillende schakels: hoe zorg je ervoor dat de
overdracht van de ene processtap naar de andere vlekkeloos verloopt?
3. Nagaan wat het beoogde resultaat is voor de (interne/externe) klant en wat de
opleverspecificaties zijn, wat het kwaliteitsniveau is en wat de waardebeleving is bij de klant.
Wanneer je op een procesmatige manier naar een bedrijf kijkt, is het belangrijk om te
letten op 3 specifieke aspecten. Deze aspecten zijn:
1. Effectiviteit: Wat is het beoogde effect van dit proces en wordt dit effect behaald?
2. Efficiëntie: Met hoeveel middelen, zoals geld, arbeid en tijd, wordt het beoogde doel van het
proces behaald?
3. Besturing: Hoe kan het proces worden bestuurd? Kan er worden bijgestuurd? Bestaat
überhaupt de mogelijkheid om het proces te besturen?
2
, Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 2 Jessica van Walstijn
Primaire, ondersteunende en bestuurlijke processen
In bedrijven spelen verschillende soorten processen.
Deze zijn onder te verdelen in 3 soorten processen:
1. Primaire processen: Processen die direct waarde toevoegen aan een product of dienst. Met
het primaire proces wordt het gehele waardetoevoegingsproces bedoeld.
2. Ondersteunende processen: Zijn ondersteunend aan het primaire proces.
3. Bestuurlijke processen: Worden ook wel managementprocessen genoemd. Gaat om het
aansturen en controleren van processen, bijv. het primaire proces of van de ondersteunende
processen. Hieronder vallen zaken als; plannen, controleren, evalueren en bijsturen.
Toevoegen van waarde
Het toevoegen van waarde is waar het waar het in het primaire proces in bedrijven om gaat. Een
manager of ondernemer kan niet iedere vorm van waarde toevoegen. Aan iedere vorm van
waardetoevoeging in het primaire proces zijn namelijk kosten verbonden.
De kosten van de waarde die een bedrijf wil toevoegen, moet wel in verhouding zijn met de
opbrengsten.
Kernactiviteiten, primaire functies en primair proces
Kernactiviteit: Waar het volgens de bedrijfskundige in een bedrijf om gaat.
Deze kernactiviteiten kun je onderverdelen in een aantal essentiële deelhandelingen. De essentiële
deelhandelingen heten primaire functies en de primaire functies bij elkaar vormen het primaire
proces.
Kernactiviteit bijvoorbeeld: verhandelen van huishoudelijke artikelen. Primaire functies daarvan:
inkopen, logistieke inkoopproces om de producten in de winkel te krijgen, het vermarkten, het
verkopen en het leveren van service.
3
