WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN DE
CURATOR ....................................................................................................................................................... 2
WEEK 2: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN FAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING EN DE
WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD .............................................................................................. 9
WEEK 3: WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN................................................................................................. 24
WEEK 4: VOORRANG EN ZEKERHEIDSRECHTEN (I)......................................................................................... 30
,WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN
DE CURATOR
HOORCOLLEGE
VANDAAG
• De 3 insolventieprocedures
o Faillissement
§ Aanvraag, beoordeling en rechtsmiddelen
§ De curator
§ Taak en aansprakelijkheid
§ Rechter-commissaris
o Surseance van betaling
o WSNP
FAILLISSEMENT: WAT IS EEN FAILLISSEMENT?
• Art. 1 FW
o Schuldenaar
o Toestand opgehouden te betalen
o Eigen verzoek of verzoek schuldeiser
o Rechterlijk vonnis
• Art. 6 lid 3 Fw
o Summierlijk blijken van
§ Toestand van te hebben opgehouden te betalen
§ Vordering aanvrager (indien geen eigen aangifte)
• Liquiditeitstoets (= kijken of je nu genoeg geld hebt om iedereen te betalen)
TOESTAND TE HEBBEN OPGEHOUDEN TE BETALEN
• 3 vereisten
o Pluraliteit (minimaal 2 schuldeisers)
o Eén opeisbare schuld
o De toestand (opgehouden te betalen hoeft niet te betekenen dat schuldenaar geen geld meer
heeft, hij betaalt gewoon niet meer)
• Summierlijk blijken à normale bewijsregels uit rechtsvordering gelden niet (hele korte toets; is het
aannemelijk dat is opgehouden te betalen?)
• Steunvordering achter de hand houden
• HR Säkaphen/Carrecon-Piguillet
o HR komt niet terug op pluraliteitsvereiste
o Rechtvaardiging: “dat het faillissement ten doel heeft het vermogen van de schuldenaar te
verdelen onder diens gezamenlijke schuldeisers” à er moeten minimaal 2 schuldeisers zijn
om een faillissement aan te vragen
MISBRUIK VAN BEVOEGDHEID
• Misbruik door de aanvrager
• Misbruik eigen aangifte
• HR Y
o Geen baten, alleen schulden
o Salaris curator kan ook niet betaald worden
o Doel was om in WSNP te komen via faillissement
o “De hiervoor in r.o. 3.1 weergegeven overwegingen kunnen het oordeel van het hof dragen
dat sprake is van misbruik van bevoegdheid”
2
, RECHTSMIDDELEN – TOETSING
• Rechtsmiddelen
o Schuldenaar gehoord à hoger beroep 8 dagen (art. 8 lid 1 Fw)
o Schuldenaar niet gehoord à verzet 14 dagen bij rechtbank (art. 8 lid 2 Fw)
§ Na verzet eventueel hoger beroep (art. 8 lid 3 Fw)
o Verzoeker bij afwijzing à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 1 Fw)
o Verzoeker bij vernietiging in verzet à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 2 Fw)
o Derdenverzet (art. 10 Fw)
§ Schuldeiser en belanghebbende
§ Eventueel hoger beroep bij afwijzing (art. 11 Fw)
o Cassatie (art. 12 Fw)
• Toetsing
o Opnieuw toetsen naar de omstandigheden op dat moment
o Ex nunc (kijken naar de huidige feiten) à HR Unitco
o Steunvordering inmiddels betaald?
HR UNITCO
• H op verzoek Unitco failliet
• Hoger beroep door H
• H stelt dat steunvorderingen niet meer aanwezig zijn door betalen (door derde) en kwijtschelding
• Hof:
o In eenmaal uitgesproken faillissement dient uitgegaan te worden van pluraliteit, tenzij
o Als H steunvorderingen door derden heeft laten betalen is dat een doorbreking van de paritas
creditorum (= het beginsel dat als iemand te weinig heeft dat zijn vermogen eerlijk over
schuldeisers verdeeld moet worden en dat niet 1 schuldeiser alles mag krijgen en de ander
niks)
o Hof kan niet uitsluiten dat H leningen is aangegaan
• Hoge Raad:
o Dit oordeel is onjuist. Hof had moeten onderzoeken of er meer schulden waren
o Het staat derden in beginsel vrij steunvorderingen te voldoen. Paritas geldt alleen bij
voldoening uit het vermogen van de schuldenaar (was in dit geval uit vermogen van iemand
anders)
o Onjuiste rechtsopvatting. Dit had het hof dan moeten onderzoeken
HR RABOBANK/WINTERS
• Winters op verzoek Rabobank failliet
• Hoger beroep
• Winters voert aan: “dat hij met een groot aantal schuldeisers een regeling tegen finale kwijting heeft
getroffen onder de voorwaarde dat het hof het faillissement vernietigt”
• Feiten: met iedereen behalve de Rabobank is een regeling getroffen
• Hoge Raad:
o “waar de steunvorderingen pas zouden worden voldaan na de vernietiging – omdat de
voldoening is toegezegd onder de voorwaarde dat die vernietiging wordt uitgesproken –
bestaan de steunvorderingen nog ten tijde van de beslissing op de faillissementsaanvraag en
is derhalve voldaan aan het pluraliteitsvereiste”
• Kortom: regelingen treffen werkt alleen als ook (door een derde) is betaald!
FAILLISSEMENT DEEL 2: DE HOOFDROLSPELERS
• Curator
o Beheer en beschikking
o Verhouding gefailleerde
§ Vennootschapsorganen
§ Inlichtingenplicht
o Taak curator
3
CURATOR ....................................................................................................................................................... 2
WEEK 2: FIXATIEBEGINSEL, SOORTEN SCHULDEN IN FAILLISSEMENT, ONVERSCHULDIGDE BETALING EN DE
WET HOMOLOGATIE ONDERHANDS AKKOORD .............................................................................................. 9
WEEK 3: WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN................................................................................................. 24
WEEK 4: VOORRANG EN ZEKERHEIDSRECHTEN (I)......................................................................................... 30
,WEEK 1: INLEIDING FAILLISSEMENT, SURSÉANCE VAN BETALING, WSNP EN AANSPRAKELIJKHEID VAN
DE CURATOR
HOORCOLLEGE
VANDAAG
• De 3 insolventieprocedures
o Faillissement
§ Aanvraag, beoordeling en rechtsmiddelen
§ De curator
§ Taak en aansprakelijkheid
§ Rechter-commissaris
o Surseance van betaling
o WSNP
FAILLISSEMENT: WAT IS EEN FAILLISSEMENT?
• Art. 1 FW
o Schuldenaar
o Toestand opgehouden te betalen
o Eigen verzoek of verzoek schuldeiser
o Rechterlijk vonnis
• Art. 6 lid 3 Fw
o Summierlijk blijken van
§ Toestand van te hebben opgehouden te betalen
§ Vordering aanvrager (indien geen eigen aangifte)
• Liquiditeitstoets (= kijken of je nu genoeg geld hebt om iedereen te betalen)
TOESTAND TE HEBBEN OPGEHOUDEN TE BETALEN
• 3 vereisten
o Pluraliteit (minimaal 2 schuldeisers)
o Eén opeisbare schuld
o De toestand (opgehouden te betalen hoeft niet te betekenen dat schuldenaar geen geld meer
heeft, hij betaalt gewoon niet meer)
• Summierlijk blijken à normale bewijsregels uit rechtsvordering gelden niet (hele korte toets; is het
aannemelijk dat is opgehouden te betalen?)
• Steunvordering achter de hand houden
• HR Säkaphen/Carrecon-Piguillet
o HR komt niet terug op pluraliteitsvereiste
o Rechtvaardiging: “dat het faillissement ten doel heeft het vermogen van de schuldenaar te
verdelen onder diens gezamenlijke schuldeisers” à er moeten minimaal 2 schuldeisers zijn
om een faillissement aan te vragen
MISBRUIK VAN BEVOEGDHEID
• Misbruik door de aanvrager
• Misbruik eigen aangifte
• HR Y
o Geen baten, alleen schulden
o Salaris curator kan ook niet betaald worden
o Doel was om in WSNP te komen via faillissement
o “De hiervoor in r.o. 3.1 weergegeven overwegingen kunnen het oordeel van het hof dragen
dat sprake is van misbruik van bevoegdheid”
2
, RECHTSMIDDELEN – TOETSING
• Rechtsmiddelen
o Schuldenaar gehoord à hoger beroep 8 dagen (art. 8 lid 1 Fw)
o Schuldenaar niet gehoord à verzet 14 dagen bij rechtbank (art. 8 lid 2 Fw)
§ Na verzet eventueel hoger beroep (art. 8 lid 3 Fw)
o Verzoeker bij afwijzing à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 1 Fw)
o Verzoeker bij vernietiging in verzet à hoger beroep 8 dagen (art. 9 lid 2 Fw)
o Derdenverzet (art. 10 Fw)
§ Schuldeiser en belanghebbende
§ Eventueel hoger beroep bij afwijzing (art. 11 Fw)
o Cassatie (art. 12 Fw)
• Toetsing
o Opnieuw toetsen naar de omstandigheden op dat moment
o Ex nunc (kijken naar de huidige feiten) à HR Unitco
o Steunvordering inmiddels betaald?
HR UNITCO
• H op verzoek Unitco failliet
• Hoger beroep door H
• H stelt dat steunvorderingen niet meer aanwezig zijn door betalen (door derde) en kwijtschelding
• Hof:
o In eenmaal uitgesproken faillissement dient uitgegaan te worden van pluraliteit, tenzij
o Als H steunvorderingen door derden heeft laten betalen is dat een doorbreking van de paritas
creditorum (= het beginsel dat als iemand te weinig heeft dat zijn vermogen eerlijk over
schuldeisers verdeeld moet worden en dat niet 1 schuldeiser alles mag krijgen en de ander
niks)
o Hof kan niet uitsluiten dat H leningen is aangegaan
• Hoge Raad:
o Dit oordeel is onjuist. Hof had moeten onderzoeken of er meer schulden waren
o Het staat derden in beginsel vrij steunvorderingen te voldoen. Paritas geldt alleen bij
voldoening uit het vermogen van de schuldenaar (was in dit geval uit vermogen van iemand
anders)
o Onjuiste rechtsopvatting. Dit had het hof dan moeten onderzoeken
HR RABOBANK/WINTERS
• Winters op verzoek Rabobank failliet
• Hoger beroep
• Winters voert aan: “dat hij met een groot aantal schuldeisers een regeling tegen finale kwijting heeft
getroffen onder de voorwaarde dat het hof het faillissement vernietigt”
• Feiten: met iedereen behalve de Rabobank is een regeling getroffen
• Hoge Raad:
o “waar de steunvorderingen pas zouden worden voldaan na de vernietiging – omdat de
voldoening is toegezegd onder de voorwaarde dat die vernietiging wordt uitgesproken –
bestaan de steunvorderingen nog ten tijde van de beslissing op de faillissementsaanvraag en
is derhalve voldaan aan het pluraliteitsvereiste”
• Kortom: regelingen treffen werkt alleen als ook (door een derde) is betaald!
FAILLISSEMENT DEEL 2: DE HOOFDROLSPELERS
• Curator
o Beheer en beschikking
o Verhouding gefailleerde
§ Vennootschapsorganen
§ Inlichtingenplicht
o Taak curator
3
