S A M E N VATT I N G C R I M I N O LO G I E
Gemaakt door Patrick Knobbe
Pagina 1
Integrale Veiligheid jaar 2
, INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave....................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 Inleiding.......................................................................................... 3
hoofdstuk 2 aard en omvang van criminaliteit....................................................5
Hoofdstuk 3 SpanningstheorieËn, strain en (sub)cultuur....................................7
Hoofdstuk 4 Sociologische Criminologie..............................................................9
Hoofdstuk 5 biosociale en psychologische criminologie....................................11
Hoofdstuk 6 Criminaliteit, situationele factoren en de publieke ruimte.............14
Hoofdstuk 7 reflectie op criminologie................................................................17
Alle belangrijke personen en hun theorieën/bevindingen.................................20
Pagina 2
Integrale Veiligheid jaar 2
, HOOFDSTUK 1 INLEIDING
Criminologie is de wetenschap die criminaliteit vanuit verschillende invalshoeken
benadert. Daarbij wordt gebruik gemaakt van kennis uit verschillende disciplines zoals
psychiaterie, geneeskunde, sociologie, psychologie, rechtswetenschappen, antropologie
en politicologie.
Wat we crimineel gedrag noemen, hangt af van de gevolgen die het gedrag heeft voor
zowel de slachtoffers als de samenleving, van de (morele) opvattingen van de
machthebbers, van de publieke opinie, en vaak ook van de context waarin het gedrag
plaatsvindt. Wat men onder crimineel verstaat, kan door de jaren heen veranderen.
Decriminaliseren: aan bepaald gedrag het strafbaar karakter ontnemen
Criminaliseren: strafbaarstelling van bepaald gedrag
Veel wetenschappers definiëren criminaliteit als gedrag dat strafbaar is gesteld in een
formele wet. Er zijn echter vele andere beschrijvingen van criminaliteit, maar over deze
betekenis zijn ze het allemaal over eens.
Het startpunt van criminologie als wetenschap begint in de negentiende eeuw (Quetelet
en Lombroso). Maar er werd al veel eerder nagedacht over misdaad en straf door onder
meer Plato. Hij ziet hebzucht en begeerte, veroorzaakt door het belang dat door de
samenleving aan rijkdom wordt gehecht, als belangrijkste oorzaak voor misdaad. Of
iemand ook echt misdaden pleegt begaat, is afhankelijk van het ‘goede’ of het ‘slechte’
deel van zijn persoonlijkheid de overhand heeft. Het vermogen om deze twee delen te
beheersen is afhankelijk van opvoeding en de omgeving waarin men opgroeit. Plato geeft
meer een moralistische benadering aan van criminaliteit.
Thomas More: men moest op zoek gaan naar de oorzaken van criminaliteit en deze
wegnemen, in plaats van mensen zwaar straffen. Door het stellen van te zware straffen
op lichte feiten bestaat het risico dat men overgaat tot het plegen van zwaardere feiten
omdat het risico van zwaardere straffen niet vermeerdert.
Vanaf het midden van de 17e eeuw in de periode van de verlichting ontstond de klassieke
school in de criminologie. Vrij wil en rationaliteit waren de sleutelwoorden voor het
ontstaan van de klassieke school. De klassieke school ontstond eerst als een politieke
protestbeweging tegen het ancien régime in Frankrijk en de bestaande politiestructuren.
De belangrijkste figuren uit de klassieke school zijn:
1. Montesquieu (trias politica): strengere straffen komen niet in overeenstemming
met het belangrijke principe van ‘vrijheid’ uit de Franse Revolutie, en dat wrede
straffen geen effect hebben omdat men eraan gewend raakt. Straffen moeten in
verhouding staan tot de gepleegde misdrijven.
2. Rousseau: eigendom is de oorzaak van rivaliteit en de tegenstelling tussen
rijkdom en armoede. Geen enkel gezag kan wettig zijn als het niet is ingesteld of
wordt uitgeoefend door hen die er aan onderworpen zijn . Rousseau was voor de
wil van het gezamenlijke volk.
3. Beccaria: belangrijkste persoon uit de klassieke school. Hij was tegen het
willekeurige gebruik van het strafrecht en vooral tegen de gangbare praktijken van
marteling en doodstraf.
De volgende uitgangspunten vatten Beccaria’s ideeën samen met betrekking tot een
rechtvaardig en effectief strafrechtelijk systeem:
- Het individu moet zo min mogelijk gehinderd worden door het recht
- De rechten van de aangeklaagde moeten in elk stadium van het proces worden beschermd
door de wet
- De ernst van een misdrijf wordt bepaald door de schade die een ander is aangedaan
- De wetgevende macht moet misdaden definiëren en van tevoren bepalen welke straf bij
welk misdrijf hoort
- Straffen moeten in verhouding staan tot het gepleegde misdrijf
Pagina 3
Integrale Veiligheid jaar 2
Gemaakt door Patrick Knobbe
Pagina 1
Integrale Veiligheid jaar 2
, INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave....................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 Inleiding.......................................................................................... 3
hoofdstuk 2 aard en omvang van criminaliteit....................................................5
Hoofdstuk 3 SpanningstheorieËn, strain en (sub)cultuur....................................7
Hoofdstuk 4 Sociologische Criminologie..............................................................9
Hoofdstuk 5 biosociale en psychologische criminologie....................................11
Hoofdstuk 6 Criminaliteit, situationele factoren en de publieke ruimte.............14
Hoofdstuk 7 reflectie op criminologie................................................................17
Alle belangrijke personen en hun theorieën/bevindingen.................................20
Pagina 2
Integrale Veiligheid jaar 2
, HOOFDSTUK 1 INLEIDING
Criminologie is de wetenschap die criminaliteit vanuit verschillende invalshoeken
benadert. Daarbij wordt gebruik gemaakt van kennis uit verschillende disciplines zoals
psychiaterie, geneeskunde, sociologie, psychologie, rechtswetenschappen, antropologie
en politicologie.
Wat we crimineel gedrag noemen, hangt af van de gevolgen die het gedrag heeft voor
zowel de slachtoffers als de samenleving, van de (morele) opvattingen van de
machthebbers, van de publieke opinie, en vaak ook van de context waarin het gedrag
plaatsvindt. Wat men onder crimineel verstaat, kan door de jaren heen veranderen.
Decriminaliseren: aan bepaald gedrag het strafbaar karakter ontnemen
Criminaliseren: strafbaarstelling van bepaald gedrag
Veel wetenschappers definiëren criminaliteit als gedrag dat strafbaar is gesteld in een
formele wet. Er zijn echter vele andere beschrijvingen van criminaliteit, maar over deze
betekenis zijn ze het allemaal over eens.
Het startpunt van criminologie als wetenschap begint in de negentiende eeuw (Quetelet
en Lombroso). Maar er werd al veel eerder nagedacht over misdaad en straf door onder
meer Plato. Hij ziet hebzucht en begeerte, veroorzaakt door het belang dat door de
samenleving aan rijkdom wordt gehecht, als belangrijkste oorzaak voor misdaad. Of
iemand ook echt misdaden pleegt begaat, is afhankelijk van het ‘goede’ of het ‘slechte’
deel van zijn persoonlijkheid de overhand heeft. Het vermogen om deze twee delen te
beheersen is afhankelijk van opvoeding en de omgeving waarin men opgroeit. Plato geeft
meer een moralistische benadering aan van criminaliteit.
Thomas More: men moest op zoek gaan naar de oorzaken van criminaliteit en deze
wegnemen, in plaats van mensen zwaar straffen. Door het stellen van te zware straffen
op lichte feiten bestaat het risico dat men overgaat tot het plegen van zwaardere feiten
omdat het risico van zwaardere straffen niet vermeerdert.
Vanaf het midden van de 17e eeuw in de periode van de verlichting ontstond de klassieke
school in de criminologie. Vrij wil en rationaliteit waren de sleutelwoorden voor het
ontstaan van de klassieke school. De klassieke school ontstond eerst als een politieke
protestbeweging tegen het ancien régime in Frankrijk en de bestaande politiestructuren.
De belangrijkste figuren uit de klassieke school zijn:
1. Montesquieu (trias politica): strengere straffen komen niet in overeenstemming
met het belangrijke principe van ‘vrijheid’ uit de Franse Revolutie, en dat wrede
straffen geen effect hebben omdat men eraan gewend raakt. Straffen moeten in
verhouding staan tot de gepleegde misdrijven.
2. Rousseau: eigendom is de oorzaak van rivaliteit en de tegenstelling tussen
rijkdom en armoede. Geen enkel gezag kan wettig zijn als het niet is ingesteld of
wordt uitgeoefend door hen die er aan onderworpen zijn . Rousseau was voor de
wil van het gezamenlijke volk.
3. Beccaria: belangrijkste persoon uit de klassieke school. Hij was tegen het
willekeurige gebruik van het strafrecht en vooral tegen de gangbare praktijken van
marteling en doodstraf.
De volgende uitgangspunten vatten Beccaria’s ideeën samen met betrekking tot een
rechtvaardig en effectief strafrechtelijk systeem:
- Het individu moet zo min mogelijk gehinderd worden door het recht
- De rechten van de aangeklaagde moeten in elk stadium van het proces worden beschermd
door de wet
- De ernst van een misdrijf wordt bepaald door de schade die een ander is aangedaan
- De wetgevende macht moet misdaden definiëren en van tevoren bepalen welke straf bij
welk misdrijf hoort
- Straffen moeten in verhouding staan tot het gepleegde misdrijf
Pagina 3
Integrale Veiligheid jaar 2
