Hele goede, volledige college aantekeningen bestuursrecht rechtsbescherming

Hoorcollege aantekeningen
bestuursrecht –
rechtsbescherming 2021
Mieke Burger

, Bestuursrecht rechtsbescherming – week 1

 Mogelijkheden om rechtsbescherming te zoeken voor de burger tegen de overheid
 We zijn vooral geïnteresseerd in de taak van de bestuursrechter
 Zie ook art. 8:1 Awb
 Boek is bestuursrecht 2 met een aantal verplichte arresten
 Vraag en antwoord met quiz om vrijdag 15:00 uur
 Bonusopdracht 18 mei 2021 en het tentamen 15 juni 2021

Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten

 Voorprocedure bij het bestuursorgaan
 Eerste aanleg
 Hoger beroep
- Regulier
- Vereenvoudigde behandeling
- Versnelde behandeling
 Voorlopigevoorzieningenprocedure
 Herziening
 Klachtprocedures met name die bij de Nationale ombudsman

1:5 Awb

 Bezwaar (lid 1), administratief beroep (lid 2 en 3) en beroep bij de rechter (lid 3)

Voorprocedures

 Bezwaar
 Bij het bestuursorgaan dat het bestreden besluit heeft genomen
 Heroverweging voor hetzelfde bestuursorgaan
 Administratief beroep: bij ander (hoger) bestuursorgaan
 UOV (kan er zijn)
 Zienswijze i.p.v. bezwaar
 Heroverweging
 Wanneer UOV, dan geen bezwaar (7:1d Awb)
 Wordt in dit vak verder niet behandeld

Beroep bij de rechter

 Eerste aanleg  rechtbank
 Hoger beroep  CBB / CRvB / ABRvS
 Allerlei uitzonderingen, bijvoorbeeld:
 Eerste en enige aanleg bij ABRvS
 Hoger beroep bij Hof
 Cassatieberoep

Verzoek aan voorzieningenrechter

 Kun je vergelijken met civiele kortgeding, maar zijn wel verschillen!
 Vovo-procedure = bestuursrechtelijk kortgeding
 Hangende bezwaar of beroep

,Algemeen overzicht rechtsmiddelen

 Driehoek = wat burgers kunnen doen
 Blokje = besluit van bestuursorgaan
 Rondje = uitspraak rechter
 Balkje = vovo




Structuur procedures

1. Bevoegdheid bo / rechter
2. Ontvankelijkheid beroep
3. Toetsing besluit
 Object: besluit ca; onderdelen (wat ga je beoordelen?)
 Gronden: rechtmatigheid; beleidsmatig
 Ex nunc / ex tunc
4. Uitspraak
 Dicta (gegrond of ongegrond)
 Zelf voorzien
 Schade vergoeding
 Proceskosten
5. Gevolgen uitspraak
 Formele rechtskracht / gezag

Verschillen t.o.v. civiele en strafprocedures

 In partijen (bij bestuursrecht altijd bo een partij)
 In bevoegdheid
 In procedure
 In toetsing
 In uitspraak (bv. vernietigen van besluit door bestuursrechter)

Constitutionele grondslagen

 Wat zijn dat?
 Nl is een democratie en rechtsstaat. De fundamentele grondslagen en regels over de
inrichting van de staat en de verhouding tussen de staat en zijn burgers vormen de
constitutie.
 Meer concreet is het onderwerp van deze week de inbedding van de rechtsbescherming
tegen de overheid in onze Grondwet en in het EVRM
 Waarom?
 De constitutionele grondslagen betekenen fundamentele waarborgen voor de
rechtsbescherming tegen de overheid
 Denk m.n. aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid; voorts aan fair balance in belangen
staat en belangen burger, uitspraken in het openbaar, etc.

, Hoe zit het in elkaar? – besluit en bestuursrechter

 Bestuursrecht betreft rechtsbetrekking tussen overheid - burger / bedrijf
 Vaak verhouding bo (1:1) – belanghebbende (1:2), over besluit (1:3)
 Niet per se: de overheid verricht ook privaatrechtelijke rechtshandelingen en feitelijke
handelingen
 Geschillen over besluit:
 Vaak naar bestuursrechter (1:4)

Soorten rechters

 Bestuursrechter bevoegd o.g.v. 1:4 Awb
 Civiele (= burgerlijke) rechter (o.a. handel & familie) is bevoegd o.g.v. Rv
 Strafrechter is bevoegd o.g.v. Sv
 Rechterlijke macht: 2 RO (cf. 116 GW), dit zijn de gewone rechter
 Rechtbank
 Hof
 Hoge Raad
 Gerechten die niet tot de rechterlijke macht behoren
 CBB
 CRvB
 ABRvS
 Andere, o.a. CBHO
 Wel onafhankelijk en onpartijdig
 Wel bij (formele) wet ingesteld: Wbbo, Bw, RvS
 Verschil tot rechterlijke macht: het niveau waarop de waarborgen zijn neergelegd

RM, niet-RM en bestuursrechter

 CBB, CRvB en ABRvS zijn bestuursrechter
 Maar ook Rb, Hof en HR voor zover zij Awb of Wahv toepassen
 8:1 Een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij de bestuursrechter
 8:6(1) Het beroep kan worden ingesteld bij de rechtbank, tenzij […]
 Dus als hoofdregel beroep tegen een besluit bij een RM-gerecht
 Hoger beroep echter doorgaans bij niet-RM-gerecht

Mag dat wel? Een geschil beslechten bij een gerecht dat niet tot de rechterlijke macht behoort?

 Ja, zie 112 GW l