Week 1
Leerdoelen
Ken je de algemene functies van het zenuwstelsel;
De algemene functies van het zenuwstelsel zijn;
- Ervoor zorgen dat organen in hun werking goed op elkaar afgestemd zijn zodra het
lichaam in actie komt (bijvoorbeeld met fietsen en of praten)
- Regulatie en coördinatie van de werking van vegetatieve stelsels bijvoorbeeld
spijsvertering, ademhaling);
- het bewust kunnen reageren op wat er om je heen gebeurt, door verwerking van de
waarnemingen (bijvoorbeeld hard wegrennen bij gevaar);
- coördinatie van de psychische functies (bijvoorbeeld herinneren, je kunnen
beheersen, fantaseren).
Weet je het onderscheid tussen het animale en het vegetatieve zenuwstelsel;
Het vegetatieve zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie van de vegetatieve stelsels;
• werkt autonoom (onwillekeurig), buiten de wil om;
• bestaat uit twee delen met een antagonistische werking: het sympathische
zenuwstelsel (actief bij actie van het lichaam) en het parasympatische zenuwstelsel
(actief bij rust van het lichaam).
Het animale zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie tussen lichaam en omgeving door middel van communicatie en
gedrag;
• werkt willekeurig, onder invloed van de wil.
Grootste verschil is dat animaal zenuwstelsel via de wil werkt en vegetatief regelt
onbewuste functies.
Begrijp je de algemene werking van het zenuwstelsel;
De werking van het zenuwstelsel gebeurt in 3 stappen;
- sensorische input: het centrale zenuwstelsel ontvangt impulsen van sensoren die
prikkels hebben waargenomen en ze vervolgens omgezet hebben in impulsen;
- verwerking: de sensorische input wordt naar een specifiek deel van de hersenen
gestuurd en daar beoordeeld; de hersenen bepalen vervolgens of er op moet worden
gereageerd;
- motorische output: er gaan impulsen vanuit de hersenen naar de organen (effectoren
= spieren en klieren) die de eventuele reactie(s) moeten uitvoeren
,Ken je de anatomische en fysiologische indeling van het zenuwstelsel;
De anatomische indeling gebeurt op basis van de bouw en de ligging van het zenuwstelsel.
We onderscheiden het centrale zenuwstelsel (CZS) en het perifere zenuwstelsel (PZS).
Het centrale zenuwstelsel:
• ligt binnen de beschermende botten van de schedel en de wervelkolom;
• bestaat uit de hersenen (98% van zenuwstelsel) en het ruggenmerg.
De delen van de hersenen zijn: grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam en kleine
hersenen.
Het perifere zenuwstelsel:
• ligt grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom;
• verbindt het centraal zenuwstelsel met de organen;
• bestaat uit de hersenzenuwen, de ruggenmergszenuwen, de grensstreng en de
zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel.
De fysiologische indeling gebeurt op basis van de functie van het zenuwstelsel. Drie aspecten
hierbij zijn: integratie, hiërarchie en richting van het signaal. We onderscheiden het
vegetatieve zenuwstelsel en het animale zenuwstelsel.
Integratie is het goed op elkaar afgestemd zijn van de organen en gebeurt zowel door het
vegetatieve zenuwstelsel als het animale zenuwstelsel.
Het vegetatieve zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie van de vegetatieve stelsels;
• werkt autonoom (onwillekeurig), buiten de wil om;
• bestaat uit twee delen met een antagonistische werking: het sympathische
zenuwstelsel (actief bij actie van het lichaam) en het parasympatische zenuwstelsel
(actief bij rust van het lichaam).
Het animale zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie tussen lichaam en omgeving door middel van communicatie en
gedrag;
• werkt willekeurig, onder invloed van de wil.
,Wat betreft functie is er een zekere mate van hiërarchie in het zenuwstelsel. De hersenen zijn
de ‘baas’; zij regelen het bewustzijn en laten het lichaam al of niet reageren.
Op basis van de richting van het signaal (de impulsen) onderscheiden we:
• afferente (aanvoerende) informatie, verloopt via sensibele zenuwbanen in de richting
van de grote hersenen;
• efferente (afvoerende) informatie, verloopt via motorische zenuwbanen in de richting
van de periferie;
• korte zenuwbanen, zijn niet efferent of afferent maar verzorgen schakelingen binnen
het CZS.
Indeling zenuwstelsel
Weet je hoe prikkels in impulsen worden omgezet;
Alle organismen zijn in staat prikkels op te kunnen vangen en op te kunnen reageren, de
reactie die daar uit komt noem je gedrag. Het organisme is dan instaat om de prikkels uit zijn
omgeving waar te kunnen nemen met zintuigcellen. De opgevangen cellen worden in de
zintuigcellen omgezet in elektrische stroompjes; impulsen. Via de zenuwen worden deze
impulsen naar de hersenen gevoerd. De hersenen worden bewust van de opgevangen prikkel
uit de omgeving. De reactie op deze prikkel noemen we dan gedrag.
Heb je inzicht in impulsopwekking en impulsgeleiding;
Impulsgeleiding;
Een verandering in het inwendige of het uitwendige milieu van het organisme, waardoor een
bepaalde reactie optreed= een prikkel.
Het membraanpotentiaal is het verschil tussen binnen en buitenkant van de cel. Het
membraan potentiaal is in rust -70mV, dit wordt de rustpotentiaal genoemd.
, In een niet geprikkelde zenuwcel is de K+ ionen concentratie binnen de cel hoger dan buiten
de cel, dit geldt het omgekeerde voor natrium ionen.
In de cel bevinden zich veel negatief geladen eiwitmoleculen en weinig cl- ionen.
Deze verdeling wordt gemaakt door het rustpotentiaal van -70 millivolt.
Voortdurend willen de deeltjes neutraliseren en het verschil kleiner maken. Dit verschil wordt
gehandhaafd door:
1. permeabiliteit ; de doorlaatbaarheid van de celmembraan
2. enzymatische pomp; die ervoor zorgt dat de K/Na in verhouding binnen en
buiten de cel blijft. Het haalt Na+ionen uit de cel en K+
ionen de cel binnen
Actiepotentiaal
Een prikkeling verandert de membraanpermeabiliteit, het wordt doorlaatbaar voor Na+ionen
(natriuminflux genoemd).
Hierdoor wordt de binnenkant van de cel ineens positief en wordt de membraanpotentiaal
lager (minder negatief).
Wanneer de waarde van -50 mV is bereikt dan wordt het niet meer gesloten, maar soms is de
depolarisatie te groot en kan het oplopen tot 30 mV (de binnenkant van de cel is nu dus
positief geladen).
De actiepotentiaal veroorzaakt een klein stroompje; impuls.
Nadat dit impuls geweest is ontstaat er een repolarisatie; uitstroom van Ka+ionen naar
buiten. Zo komt de Na/K pomp weer opgang en komen er weer ion verhoudingen
Impulsgeleiding:
Tijdens actiepotentiaal ontstaan spanningsverschillen tussen waar de actiepotentiaal
plaatsvind en het volgende stukje van de celmembraan. Er gaat zo een stroompje lopen
tussen het geprikkelde stukje membraan en dat ernaast.
De verplaatsing van de actiepotentiaal over de celmembraan wordt impulsgeleiding
genoemd.
Snelheid is afhankelijk van de dikte axon en myelineschede.
Weet je hoe impulsoverdracht plaats vind;
Leerdoelen
Ken je de algemene functies van het zenuwstelsel;
De algemene functies van het zenuwstelsel zijn;
- Ervoor zorgen dat organen in hun werking goed op elkaar afgestemd zijn zodra het
lichaam in actie komt (bijvoorbeeld met fietsen en of praten)
- Regulatie en coördinatie van de werking van vegetatieve stelsels bijvoorbeeld
spijsvertering, ademhaling);
- het bewust kunnen reageren op wat er om je heen gebeurt, door verwerking van de
waarnemingen (bijvoorbeeld hard wegrennen bij gevaar);
- coördinatie van de psychische functies (bijvoorbeeld herinneren, je kunnen
beheersen, fantaseren).
Weet je het onderscheid tussen het animale en het vegetatieve zenuwstelsel;
Het vegetatieve zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie van de vegetatieve stelsels;
• werkt autonoom (onwillekeurig), buiten de wil om;
• bestaat uit twee delen met een antagonistische werking: het sympathische
zenuwstelsel (actief bij actie van het lichaam) en het parasympatische zenuwstelsel
(actief bij rust van het lichaam).
Het animale zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie tussen lichaam en omgeving door middel van communicatie en
gedrag;
• werkt willekeurig, onder invloed van de wil.
Grootste verschil is dat animaal zenuwstelsel via de wil werkt en vegetatief regelt
onbewuste functies.
Begrijp je de algemene werking van het zenuwstelsel;
De werking van het zenuwstelsel gebeurt in 3 stappen;
- sensorische input: het centrale zenuwstelsel ontvangt impulsen van sensoren die
prikkels hebben waargenomen en ze vervolgens omgezet hebben in impulsen;
- verwerking: de sensorische input wordt naar een specifiek deel van de hersenen
gestuurd en daar beoordeeld; de hersenen bepalen vervolgens of er op moet worden
gereageerd;
- motorische output: er gaan impulsen vanuit de hersenen naar de organen (effectoren
= spieren en klieren) die de eventuele reactie(s) moeten uitvoeren
,Ken je de anatomische en fysiologische indeling van het zenuwstelsel;
De anatomische indeling gebeurt op basis van de bouw en de ligging van het zenuwstelsel.
We onderscheiden het centrale zenuwstelsel (CZS) en het perifere zenuwstelsel (PZS).
Het centrale zenuwstelsel:
• ligt binnen de beschermende botten van de schedel en de wervelkolom;
• bestaat uit de hersenen (98% van zenuwstelsel) en het ruggenmerg.
De delen van de hersenen zijn: grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam en kleine
hersenen.
Het perifere zenuwstelsel:
• ligt grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom;
• verbindt het centraal zenuwstelsel met de organen;
• bestaat uit de hersenzenuwen, de ruggenmergszenuwen, de grensstreng en de
zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel.
De fysiologische indeling gebeurt op basis van de functie van het zenuwstelsel. Drie aspecten
hierbij zijn: integratie, hiërarchie en richting van het signaal. We onderscheiden het
vegetatieve zenuwstelsel en het animale zenuwstelsel.
Integratie is het goed op elkaar afgestemd zijn van de organen en gebeurt zowel door het
vegetatieve zenuwstelsel als het animale zenuwstelsel.
Het vegetatieve zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie van de vegetatieve stelsels;
• werkt autonoom (onwillekeurig), buiten de wil om;
• bestaat uit twee delen met een antagonistische werking: het sympathische
zenuwstelsel (actief bij actie van het lichaam) en het parasympatische zenuwstelsel
(actief bij rust van het lichaam).
Het animale zenuwstelsel:
• verzorgt de integratie tussen lichaam en omgeving door middel van communicatie en
gedrag;
• werkt willekeurig, onder invloed van de wil.
,Wat betreft functie is er een zekere mate van hiërarchie in het zenuwstelsel. De hersenen zijn
de ‘baas’; zij regelen het bewustzijn en laten het lichaam al of niet reageren.
Op basis van de richting van het signaal (de impulsen) onderscheiden we:
• afferente (aanvoerende) informatie, verloopt via sensibele zenuwbanen in de richting
van de grote hersenen;
• efferente (afvoerende) informatie, verloopt via motorische zenuwbanen in de richting
van de periferie;
• korte zenuwbanen, zijn niet efferent of afferent maar verzorgen schakelingen binnen
het CZS.
Indeling zenuwstelsel
Weet je hoe prikkels in impulsen worden omgezet;
Alle organismen zijn in staat prikkels op te kunnen vangen en op te kunnen reageren, de
reactie die daar uit komt noem je gedrag. Het organisme is dan instaat om de prikkels uit zijn
omgeving waar te kunnen nemen met zintuigcellen. De opgevangen cellen worden in de
zintuigcellen omgezet in elektrische stroompjes; impulsen. Via de zenuwen worden deze
impulsen naar de hersenen gevoerd. De hersenen worden bewust van de opgevangen prikkel
uit de omgeving. De reactie op deze prikkel noemen we dan gedrag.
Heb je inzicht in impulsopwekking en impulsgeleiding;
Impulsgeleiding;
Een verandering in het inwendige of het uitwendige milieu van het organisme, waardoor een
bepaalde reactie optreed= een prikkel.
Het membraanpotentiaal is het verschil tussen binnen en buitenkant van de cel. Het
membraan potentiaal is in rust -70mV, dit wordt de rustpotentiaal genoemd.
, In een niet geprikkelde zenuwcel is de K+ ionen concentratie binnen de cel hoger dan buiten
de cel, dit geldt het omgekeerde voor natrium ionen.
In de cel bevinden zich veel negatief geladen eiwitmoleculen en weinig cl- ionen.
Deze verdeling wordt gemaakt door het rustpotentiaal van -70 millivolt.
Voortdurend willen de deeltjes neutraliseren en het verschil kleiner maken. Dit verschil wordt
gehandhaafd door:
1. permeabiliteit ; de doorlaatbaarheid van de celmembraan
2. enzymatische pomp; die ervoor zorgt dat de K/Na in verhouding binnen en
buiten de cel blijft. Het haalt Na+ionen uit de cel en K+
ionen de cel binnen
Actiepotentiaal
Een prikkeling verandert de membraanpermeabiliteit, het wordt doorlaatbaar voor Na+ionen
(natriuminflux genoemd).
Hierdoor wordt de binnenkant van de cel ineens positief en wordt de membraanpotentiaal
lager (minder negatief).
Wanneer de waarde van -50 mV is bereikt dan wordt het niet meer gesloten, maar soms is de
depolarisatie te groot en kan het oplopen tot 30 mV (de binnenkant van de cel is nu dus
positief geladen).
De actiepotentiaal veroorzaakt een klein stroompje; impuls.
Nadat dit impuls geweest is ontstaat er een repolarisatie; uitstroom van Ka+ionen naar
buiten. Zo komt de Na/K pomp weer opgang en komen er weer ion verhoudingen
Impulsgeleiding:
Tijdens actiepotentiaal ontstaan spanningsverschillen tussen waar de actiepotentiaal
plaatsvind en het volgende stukje van de celmembraan. Er gaat zo een stroompje lopen
tussen het geprikkelde stukje membraan en dat ernaast.
De verplaatsing van de actiepotentiaal over de celmembraan wordt impulsgeleiding
genoemd.
Snelheid is afhankelijk van de dikte axon en myelineschede.
Weet je hoe impulsoverdracht plaats vind;
