Klinische Neurologie H17 – Kuks & Snoek
(2016)
H17 – Herseninfarct en hersenbloeding
17.1 Indeling van cerebrovasculaire
aandoeningen
Wanneer er plotselinge uitvalsverschijnselen van het centraal
zenuwstelsel optreden die niet snel weer bijtrekken is er zeer
waarschijnlijk sprake van een beroerte. Cerebrovasculair accident –
CVA. In grote lijnen kunnen beroertes onderverdeeld worden in
herseninfarcten (80%) en hersenbloedingen (20%). Een combinatie
van beide treedt op wanneer er in het weke infarctgebied in tweede
instantie een bloeding optreedt: hemorragische infarcering.
Wanneer de symptomen van een herseninfarct wel snel bijtrekken,
spreekt men van een transient ischemic attack (TIA). De
uitvalsverschijnselen duren per definitie niet langer dan 24 uur,
meestal zijn ze binnen een halfuur verdwenen.
Een spontane subarachnoïdale bloeding (SAB) en cerebrale veneuze
sinustrombose (CVST) zijn relatief zeldzame vormen van een beroerte
(<5%), en komen vaker voor op jongere leeftijd. De meeste epi- en
subdurale bloedingen ontstaan primair door een trauma.
17.2 Oorzaken en gevolgen
Hypertensie is de belangrijkste risicofactor
voor een beroerte.
Bij relatief jonge patiënten (<50 jaar) spreekt men van een young stroke.
, Later in het leven is amyloïd nogal eens de boosdoener. Bij veel oudere patiënten wordt amyloïd-
bèta 40, een onoplosbaar eiwit, gestapeld in corticale en leptomeningeale vaten. Dit eiwit maakt de
vaten bros en leidt zo tot een cerebrale amyloïdangio-pathie (CAA). Bij een klein deel van de mensen
leidt dit tot het ontstaan van (vaak recidiverende) lobaire bloedingen. Daarnaast blijkt er bij deze
patiënten vaak sprake van asymptomatische microbloedingen in het hersenparenchym.
Met bepaalde MRI-technieken zijn dergelijke microbloedingen goed te visualiseren. Ernstige mate
van CA kan tot dementie leiden. CAA komt in meer of mindere mate bij meer dan de helft van de 70-
plussers voor; daarnaast bestaat er een erfelijke variant van CAA.
17.3 Diagnostiek
Anamnese en lichamelijk onderzoek in het acute stadium hebben allereerst tot doel vast te stellen of
de verschijnselen inderdaad de uiting zijn van een beroerte of het gevolg zijn van een andere
aandoening. Tegelijkertijd kunnen andere relevante aandoeningen en risicofactoren die van belang
zijn voor de behandeling en voor secundaire preventie opgespoord worden.
Bij een infarct zijn de symptomen meestal te herleiden door uitval die past bij 1 arterieel
stroomgebied. In 10-15% van de gevallen zijn er vooraf een of meerdere TIA’s geweest.
Bij een hersenbloeding komen vaker dan bij een herseninfarct braken, hoofdpijn en een snel
optredende bewustzijnsdaling voor.
Met een CT-onderzoek van de hersenen kan in het acute stadium met grote zekerheid onderscheid
gemaakt worden tussen een infarct en een bloeding. Een CT heeft voorkeur boven een MRI omdat
het sneller is. Ook kan de patiënt beter bewaakt worden en kunnen er minder contra-indicaties zijn.
Een bloeding is direct zichtbaar, een infarct is vaak pas na 1-3 dagen in zijn volle omgang zichtbaar.
Een MRI is daarentegen gevoeliger voor vroege veranderingen die wijzen op een infarct, zeker in de
acute fase. D.m.v. diffusiegewogen opnames kan namelijk cytotoxisch oedeem in het kader van een
infarct vroeg aangetoond worden en zo kan de aanwezigheid van een infarct betrouwbaar worden
vastgesteld, wanneer de CT nog geen enkele afwijking laat zien. Een nieuw infarct geeft een
verhoogd signaal.
17.5 Therapie bij een herseninfarct 17.5.1, 17.5.2, 17.5.6
(2016)
H17 – Herseninfarct en hersenbloeding
17.1 Indeling van cerebrovasculaire
aandoeningen
Wanneer er plotselinge uitvalsverschijnselen van het centraal
zenuwstelsel optreden die niet snel weer bijtrekken is er zeer
waarschijnlijk sprake van een beroerte. Cerebrovasculair accident –
CVA. In grote lijnen kunnen beroertes onderverdeeld worden in
herseninfarcten (80%) en hersenbloedingen (20%). Een combinatie
van beide treedt op wanneer er in het weke infarctgebied in tweede
instantie een bloeding optreedt: hemorragische infarcering.
Wanneer de symptomen van een herseninfarct wel snel bijtrekken,
spreekt men van een transient ischemic attack (TIA). De
uitvalsverschijnselen duren per definitie niet langer dan 24 uur,
meestal zijn ze binnen een halfuur verdwenen.
Een spontane subarachnoïdale bloeding (SAB) en cerebrale veneuze
sinustrombose (CVST) zijn relatief zeldzame vormen van een beroerte
(<5%), en komen vaker voor op jongere leeftijd. De meeste epi- en
subdurale bloedingen ontstaan primair door een trauma.
17.2 Oorzaken en gevolgen
Hypertensie is de belangrijkste risicofactor
voor een beroerte.
Bij relatief jonge patiënten (<50 jaar) spreekt men van een young stroke.
, Later in het leven is amyloïd nogal eens de boosdoener. Bij veel oudere patiënten wordt amyloïd-
bèta 40, een onoplosbaar eiwit, gestapeld in corticale en leptomeningeale vaten. Dit eiwit maakt de
vaten bros en leidt zo tot een cerebrale amyloïdangio-pathie (CAA). Bij een klein deel van de mensen
leidt dit tot het ontstaan van (vaak recidiverende) lobaire bloedingen. Daarnaast blijkt er bij deze
patiënten vaak sprake van asymptomatische microbloedingen in het hersenparenchym.
Met bepaalde MRI-technieken zijn dergelijke microbloedingen goed te visualiseren. Ernstige mate
van CA kan tot dementie leiden. CAA komt in meer of mindere mate bij meer dan de helft van de 70-
plussers voor; daarnaast bestaat er een erfelijke variant van CAA.
17.3 Diagnostiek
Anamnese en lichamelijk onderzoek in het acute stadium hebben allereerst tot doel vast te stellen of
de verschijnselen inderdaad de uiting zijn van een beroerte of het gevolg zijn van een andere
aandoening. Tegelijkertijd kunnen andere relevante aandoeningen en risicofactoren die van belang
zijn voor de behandeling en voor secundaire preventie opgespoord worden.
Bij een infarct zijn de symptomen meestal te herleiden door uitval die past bij 1 arterieel
stroomgebied. In 10-15% van de gevallen zijn er vooraf een of meerdere TIA’s geweest.
Bij een hersenbloeding komen vaker dan bij een herseninfarct braken, hoofdpijn en een snel
optredende bewustzijnsdaling voor.
Met een CT-onderzoek van de hersenen kan in het acute stadium met grote zekerheid onderscheid
gemaakt worden tussen een infarct en een bloeding. Een CT heeft voorkeur boven een MRI omdat
het sneller is. Ook kan de patiënt beter bewaakt worden en kunnen er minder contra-indicaties zijn.
Een bloeding is direct zichtbaar, een infarct is vaak pas na 1-3 dagen in zijn volle omgang zichtbaar.
Een MRI is daarentegen gevoeliger voor vroege veranderingen die wijzen op een infarct, zeker in de
acute fase. D.m.v. diffusiegewogen opnames kan namelijk cytotoxisch oedeem in het kader van een
infarct vroeg aangetoond worden en zo kan de aanwezigheid van een infarct betrouwbaar worden
vastgesteld, wanneer de CT nog geen enkele afwijking laat zien. Een nieuw infarct geeft een
verhoogd signaal.
17.5 Therapie bij een herseninfarct 17.5.1, 17.5.2, 17.5.6
