Kapot moeilijk
Jan Dirk de Jong
Een Marokkanen probleem (Inleiding en onderzoeksvraag)
In Nederland zijn Marokkaanse jongens het symbool geworden voor opvallend overlastgevend en
crimineel groepsgedrag. Dit beeld heeft zich niet alleen gevormd door de politiek en de media,
maar ook door ervaringen van mensen die zelf met de jongens in aanraking kwamen.
De vraag is allang niet meer, of Marokkaanse jongens vaker en ernstiger delinquent gedrag
vertonen, maar waarom ze dat doen.
De redenen die hiervoor worden aangedragen zijn divers. Het zou kunnen komen door hun
achterstandspositie , maar migratie en integratie problemen gelden alleen voor de eerste en
tweede generatie. Voor hen is het vooral de sociaaleconomische achterstand die en rol speelt.
Jongens met een andere etnische achtergrond en dezelfde sociaaleconomische achtergrond,
vertonen echter minder delinquent gedrag.
Veel onderzoekers verklaren het delinquenten gedrag van de Marokkaanse jongens vanuit de
specifieke kenmerken van de Marokkaanse cultuur.
Men gaat er nogal gemakkelijk vanuit dat de achtergrond en opvoeding van de jongens hun
gedrag verklaard, dit komt onder meer omdat hierover veel gezegd wordt in de media en politiek.
De gerichtheid op de eigen groep zou verklaard kunnen worden aan de hand van de
Marokkaanse opvoeding waarin het collectief centraal staat. Ook zouden jongens van huis uit
mee krijgen eergevoelig en krijgshaftig te zijn, wat zou leidden tot het delinquent gedrag.
De verklaring voor het opvallend delinquent gedrag van Marokkaanse jongens wordt vaak gehaald
uit elementen van de Marokkaanse cultuur. Er wordt een overeenkomst getrokken tussen het
gedrag van de jongen hier, en van hun voorouders in het Rifgebergte, en hierdoor wordt dat
gedrag als typisch Marokkaans gezien. In dit onderzoek gaat het erom of de Marokkaanse cultuur
een goede verklaring is voor het gedrag van de Marokkaanse jongens. In dit onderzoek wordt
geprobeerd om op basis van algemene groepsdynamische processen een nieuwe verklaring te
ontwikkelen voor opvallend delinquent groepsgedrag van Marokkaanse jongens.1 Andere
theorieën om dit gedrag te verklaren zijn niet efficiënt genoeg omdat ze zich niet richten op de
groepsdynamische processen.
Menselijke behoeften, groepsprocessen en delinquent gedrag (Theorie)
Bij het opstellen van een theoretisch model over de groepsdynamische processen, gaan we uit
van de microsociologische theorie van Jonathan H. Turner. Turner stelt dat groepen ontstaan
omdat individuen impulsen ervaren die duiden op interactieve behoeften, die zij collectief willen
bevredigen binnen de mogelijkheden en beperkingen van hun omgeving. Om deze behoeften
collectief te bevredigen vormt men groepen of sluit men zich aan bij bestaande groepen.
Volgens deze theorie ervaren Marokkaanse jongens een drang en dwang om hun interactieve
behoeften collectief te bevredigen. De jongens zijn intern gemotiveerd om hun gedrag af te
stemmen op de gedragsverwachtingen van de groep en ze ervaren een externe druk van de
groep. Ze streven naar statusposities en ze (re)produceren een aantal gedeelde waarden en
normen. Hun uiteindelijke gedrag is het resultaat van processen van groepsvorming en
gedragsafstemming op de collectieve verwachtingen van de groepsleden. Er zijn nog een aantal
belangrijke dingen die ontbreken bij de theorie van Turner. We gebruiken drie theorieën uit de
sociale psychologie om Turnes theorie aan te vullen.
De eerste aanvulling maakt duidelijk hoe de ontwikkelingsprocessen verlopen waarin groepen
opkomen, transformeren en verdwijnen, en waarin structurele en culturele groepskenmerken
worden ge(re)produceert. De ontwikkelingsprocessen worden verklaard door groepsvorming op te
delen in een aantal stadia van ontwikkeling. In het eerste stadium oriënteren de groepsleden zich
op elkaar en leren ze elkaar beter kennen. Het tweede stadium wordt gekenmerkt door conflicten
die ontstaan wanneer het gedrag van het ene groepslid botst met de opvattingen van een ander.
In het derde stadium groeit de onderlinge afhankelijkheid tussen groepsleden, en worden de
structuur en cultuur van de groep duidelijker.
In het vierde stadium komt de nadruk te liggen op prestatie en productie. De groepsleden
proberen de doelen te bereiken die in de groep collectief worden gesteld. Het vijfde en laatste
1
De jong. P.21
Jan Dirk de Jong
Een Marokkanen probleem (Inleiding en onderzoeksvraag)
In Nederland zijn Marokkaanse jongens het symbool geworden voor opvallend overlastgevend en
crimineel groepsgedrag. Dit beeld heeft zich niet alleen gevormd door de politiek en de media,
maar ook door ervaringen van mensen die zelf met de jongens in aanraking kwamen.
De vraag is allang niet meer, of Marokkaanse jongens vaker en ernstiger delinquent gedrag
vertonen, maar waarom ze dat doen.
De redenen die hiervoor worden aangedragen zijn divers. Het zou kunnen komen door hun
achterstandspositie , maar migratie en integratie problemen gelden alleen voor de eerste en
tweede generatie. Voor hen is het vooral de sociaaleconomische achterstand die en rol speelt.
Jongens met een andere etnische achtergrond en dezelfde sociaaleconomische achtergrond,
vertonen echter minder delinquent gedrag.
Veel onderzoekers verklaren het delinquenten gedrag van de Marokkaanse jongens vanuit de
specifieke kenmerken van de Marokkaanse cultuur.
Men gaat er nogal gemakkelijk vanuit dat de achtergrond en opvoeding van de jongens hun
gedrag verklaard, dit komt onder meer omdat hierover veel gezegd wordt in de media en politiek.
De gerichtheid op de eigen groep zou verklaard kunnen worden aan de hand van de
Marokkaanse opvoeding waarin het collectief centraal staat. Ook zouden jongens van huis uit
mee krijgen eergevoelig en krijgshaftig te zijn, wat zou leidden tot het delinquent gedrag.
De verklaring voor het opvallend delinquent gedrag van Marokkaanse jongens wordt vaak gehaald
uit elementen van de Marokkaanse cultuur. Er wordt een overeenkomst getrokken tussen het
gedrag van de jongen hier, en van hun voorouders in het Rifgebergte, en hierdoor wordt dat
gedrag als typisch Marokkaans gezien. In dit onderzoek gaat het erom of de Marokkaanse cultuur
een goede verklaring is voor het gedrag van de Marokkaanse jongens. In dit onderzoek wordt
geprobeerd om op basis van algemene groepsdynamische processen een nieuwe verklaring te
ontwikkelen voor opvallend delinquent groepsgedrag van Marokkaanse jongens.1 Andere
theorieën om dit gedrag te verklaren zijn niet efficiënt genoeg omdat ze zich niet richten op de
groepsdynamische processen.
Menselijke behoeften, groepsprocessen en delinquent gedrag (Theorie)
Bij het opstellen van een theoretisch model over de groepsdynamische processen, gaan we uit
van de microsociologische theorie van Jonathan H. Turner. Turner stelt dat groepen ontstaan
omdat individuen impulsen ervaren die duiden op interactieve behoeften, die zij collectief willen
bevredigen binnen de mogelijkheden en beperkingen van hun omgeving. Om deze behoeften
collectief te bevredigen vormt men groepen of sluit men zich aan bij bestaande groepen.
Volgens deze theorie ervaren Marokkaanse jongens een drang en dwang om hun interactieve
behoeften collectief te bevredigen. De jongens zijn intern gemotiveerd om hun gedrag af te
stemmen op de gedragsverwachtingen van de groep en ze ervaren een externe druk van de
groep. Ze streven naar statusposities en ze (re)produceren een aantal gedeelde waarden en
normen. Hun uiteindelijke gedrag is het resultaat van processen van groepsvorming en
gedragsafstemming op de collectieve verwachtingen van de groepsleden. Er zijn nog een aantal
belangrijke dingen die ontbreken bij de theorie van Turner. We gebruiken drie theorieën uit de
sociale psychologie om Turnes theorie aan te vullen.
De eerste aanvulling maakt duidelijk hoe de ontwikkelingsprocessen verlopen waarin groepen
opkomen, transformeren en verdwijnen, en waarin structurele en culturele groepskenmerken
worden ge(re)produceert. De ontwikkelingsprocessen worden verklaard door groepsvorming op te
delen in een aantal stadia van ontwikkeling. In het eerste stadium oriënteren de groepsleden zich
op elkaar en leren ze elkaar beter kennen. Het tweede stadium wordt gekenmerkt door conflicten
die ontstaan wanneer het gedrag van het ene groepslid botst met de opvattingen van een ander.
In het derde stadium groeit de onderlinge afhankelijkheid tussen groepsleden, en worden de
structuur en cultuur van de groep duidelijker.
In het vierde stadium komt de nadruk te liggen op prestatie en productie. De groepsleden
proberen de doelen te bereiken die in de groep collectief worden gesteld. Het vijfde en laatste
1
De jong. P.21
