Medisch anatomie en fysiologie leerjaar 1 blok D.
Retina
Retina met ca. 115-127 miljoen zintuigcellen
- Fotonen omzetten in kleine stroompjes in actiepotentialen → waarneming van licht
- Actiepotentialen beginnen bij staafjes en kegeltjes
Het retinaal pigmentepitheel (RPE)
-
,- Hexagonale cellen
o 6 hoekige cellen
o Zorgt dat de binnenkant van de oogbol bekleed raakt
- Bestaat uit soort ‘moedercellen’ die de fotoreceptoren verzorgen en beschermen
- fotoreceptoren en RPE cellen hebben elkaar nodig en kunnen niet zonder elkaar
overleven
- RPE-cellaag ligt tussen de fotoreceptoren laag en de choroidea in.
- RPE filtert de voedingstoffen van het vaatvlies naar het netvlies en voert (in
omgekeerde richting) de afvalstoffen van het netvlies naar het vloed (=bloed retina
barrière)
- Daarnaast vangt het RPE het overtollige licht op.
- Vanuit de bloedbaan moet het eerst langs de RPE om bij de staafjes en kegeltjes te
komen.
- 3 functies van de RPE cellen
o Absorptie van licht
▪ Fotomen komen erin en komen achterin terecht
▪ Licht valt op staafje of kegeltje en komt daarin in de RPE cel
▪ Licht valt op het staafje of kegeltje en komt daarna in de RPE cel
▪ Daarna moet het opgenomen worden zonder te weerkaatsen in de
oogbol
▪ Als het niet opgenomen wordt, wordt het gereflecteerd → rode ogen,
albinisme.
o Fagocytose van uiteinde van de fotoreceptoren
▪ Staafjes en kegeltjes groeien je hele leven door
▪ Hier zitten schijfjes in
▪ Hier worden fotonen opgevangen
▪ Er wordt van de foton een stroompje gemaakt
▪
▪ Elke 7 tot 12 dagen wordt er een stukje afgestoten
▪ Deze komen in de RPE cellen terecht
▪ Lukt dit niet af te voeren?
• RPE is niet instaat om dit weg te voeren en hopen op.
• Gevolg retinitis pigmentosa
, ▪ Retinitis pigmentosa
•
• Verzamelnaam voor een groep ziekten die gekenmerkt wordt
door
o Slecht zien in donker (nachtblind)
o Beperking gezichtsveld dat leidt tot kokerzien
o Patiënt wordt niet volledig blind groot deel zal
slechtziend worden
• Oorzaak
o Erfelijke oorzaak die in veel verschillende genen kan
zitten
o Deze genetische fouten komen tot uiting in
▪ Kegeltjes en staafjes
▪ RPE cellen
• Pigmentophopingen
o Transport van water naar choroidea
▪ Zorgt ervoor dat de retina op zijn plaats blijft
▪ Niet goed → kan er een ablatio retinae ontstaan
▪ Wat houdt de staafjes en kegeltjes vast in de RPE laag
• RPE cellen → goed in actief transport → door RPE naar de
choroidea → water volgt door osmose (ontstaat onderdruk,
haalt iedere keer water weg, doordat water verdwijnt krijg je
wat lagere waarde dan in de choroidea) → zorgt ervoor dat
staafjes en kegeltjes op hun plek blijven.
▪ RPE cellen zitten stevig vast aan bruch’s membraan met tight junctions
en hemidesmosomen
▪ Staafjes en kegeltjes zitten voornamelijk door onderdruk vast → deze
kunnen loslaten
▪
, Ablatio retinae
- Netvliesloslating
- Ganglioncellen en staafjes en kegeltjes zijn gebouwd om te reageren op licht
o Systemisch gevoelig en kunnen op mechanische krachten reageren
o Wordt aan de laag getrokken en deze plek komen actiepotentialen → mensen
krijgen flitsen
- Bij het ouder worden krimpt het glasvocht hierdoor kan de retina wat loskomen
- Vloeistof tussen RPE en fotoreceptoren
-
- Wat doe je eraan?
o Gaatje dichtmaken → laser
o Hoefijzer → meerdere lasers
o RPE haalt het water weg tussen de fotoreceptoren en de RPE laag zit weer
vast
o
- Risicofactoren
o Myopie
▪ Afstand lens tot netvlies van nature vergroot → trekt meer aan het
netvlies
▪ S-1,00 tot S-3,00 4x verhoogd risico
▪ Meer dan S-3,00 10x verhoogd risico
Retina
Retina met ca. 115-127 miljoen zintuigcellen
- Fotonen omzetten in kleine stroompjes in actiepotentialen → waarneming van licht
- Actiepotentialen beginnen bij staafjes en kegeltjes
Het retinaal pigmentepitheel (RPE)
-
,- Hexagonale cellen
o 6 hoekige cellen
o Zorgt dat de binnenkant van de oogbol bekleed raakt
- Bestaat uit soort ‘moedercellen’ die de fotoreceptoren verzorgen en beschermen
- fotoreceptoren en RPE cellen hebben elkaar nodig en kunnen niet zonder elkaar
overleven
- RPE-cellaag ligt tussen de fotoreceptoren laag en de choroidea in.
- RPE filtert de voedingstoffen van het vaatvlies naar het netvlies en voert (in
omgekeerde richting) de afvalstoffen van het netvlies naar het vloed (=bloed retina
barrière)
- Daarnaast vangt het RPE het overtollige licht op.
- Vanuit de bloedbaan moet het eerst langs de RPE om bij de staafjes en kegeltjes te
komen.
- 3 functies van de RPE cellen
o Absorptie van licht
▪ Fotomen komen erin en komen achterin terecht
▪ Licht valt op staafje of kegeltje en komt daarin in de RPE cel
▪ Licht valt op het staafje of kegeltje en komt daarna in de RPE cel
▪ Daarna moet het opgenomen worden zonder te weerkaatsen in de
oogbol
▪ Als het niet opgenomen wordt, wordt het gereflecteerd → rode ogen,
albinisme.
o Fagocytose van uiteinde van de fotoreceptoren
▪ Staafjes en kegeltjes groeien je hele leven door
▪ Hier zitten schijfjes in
▪ Hier worden fotonen opgevangen
▪ Er wordt van de foton een stroompje gemaakt
▪
▪ Elke 7 tot 12 dagen wordt er een stukje afgestoten
▪ Deze komen in de RPE cellen terecht
▪ Lukt dit niet af te voeren?
• RPE is niet instaat om dit weg te voeren en hopen op.
• Gevolg retinitis pigmentosa
, ▪ Retinitis pigmentosa
•
• Verzamelnaam voor een groep ziekten die gekenmerkt wordt
door
o Slecht zien in donker (nachtblind)
o Beperking gezichtsveld dat leidt tot kokerzien
o Patiënt wordt niet volledig blind groot deel zal
slechtziend worden
• Oorzaak
o Erfelijke oorzaak die in veel verschillende genen kan
zitten
o Deze genetische fouten komen tot uiting in
▪ Kegeltjes en staafjes
▪ RPE cellen
• Pigmentophopingen
o Transport van water naar choroidea
▪ Zorgt ervoor dat de retina op zijn plaats blijft
▪ Niet goed → kan er een ablatio retinae ontstaan
▪ Wat houdt de staafjes en kegeltjes vast in de RPE laag
• RPE cellen → goed in actief transport → door RPE naar de
choroidea → water volgt door osmose (ontstaat onderdruk,
haalt iedere keer water weg, doordat water verdwijnt krijg je
wat lagere waarde dan in de choroidea) → zorgt ervoor dat
staafjes en kegeltjes op hun plek blijven.
▪ RPE cellen zitten stevig vast aan bruch’s membraan met tight junctions
en hemidesmosomen
▪ Staafjes en kegeltjes zitten voornamelijk door onderdruk vast → deze
kunnen loslaten
▪
, Ablatio retinae
- Netvliesloslating
- Ganglioncellen en staafjes en kegeltjes zijn gebouwd om te reageren op licht
o Systemisch gevoelig en kunnen op mechanische krachten reageren
o Wordt aan de laag getrokken en deze plek komen actiepotentialen → mensen
krijgen flitsen
- Bij het ouder worden krimpt het glasvocht hierdoor kan de retina wat loskomen
- Vloeistof tussen RPE en fotoreceptoren
-
- Wat doe je eraan?
o Gaatje dichtmaken → laser
o Hoefijzer → meerdere lasers
o RPE haalt het water weg tussen de fotoreceptoren en de RPE laag zit weer
vast
o
- Risicofactoren
o Myopie
▪ Afstand lens tot netvlies van nature vergroot → trekt meer aan het
netvlies
▪ S-1,00 tot S-3,00 4x verhoogd risico
▪ Meer dan S-3,00 10x verhoogd risico
