Kernitems blok 2.3
Gebruikte bronnen:
• Physical management for neurological conditions, 4e editie, Sheila Lennon
• Human anatomy & physiologie, 11e editie, Elaine N. Marieb
• Therapeutic Exercise: Foundations and Techniques, 7e editie, Kisner & Colby
• Gezondheidspsychologie, 4e editie, Morrison
• Studiehandleiding neurorevalidatie 2
• Mb colleges uit blok 1.4
• Mb, GC en FT colleges uit blok 2.3
• Hersenuitleg.nl
• Hersenstichting.nl
• Btsg.nl
• Meetinstrumentenindezorg.nl
• innovatiekringdementie.nl
• KNGF richtlijn Parkinson
• KNGF richtlijn beroerte
,Centraal zenuwstelsel
Ruggenmerg + hersenen
,Sensorische systemen
Bron: Marieb H12
• Primaire somatosensorische cortex
o Pariëtale kwab
o Posterior van de sulcus centralis
o Informatie van algemene sensorische receptoren in de huid, proprioceptoren
in skeletspieren, gewrichten en pezen.
• somatosensorische associatie cortex
o Posterior van de primaire somatosensorische cortex
o Pariëtale kwab
o Veel verbindingen met de primaire somatosensorische cortex
o Hoofdfunctie: integratie van sensorische input die zijn doorgegeven via de
primaire somatosensorische cortex om een begrip te vormen van iets dat
wordt waargenomen
• Primaire visuele cortex
o Occipitale kwab
o Ontvangt visuele informatie van het netvlies van het oog
• Associatieve visuele cortex
o Occipitale kwab
o Omringt de primaire visuele cortex
o Gebruikt visuele ervaringen om visuele stimuli te interpreteren dit maakt
herkenning van wat we zien mogelijk
• Primaire auditieve cortex
o Temporale kwab
o Informatie van de gehoorreceptoren uit het binnenoor
o Interpretatie van geluid als toonhoogte, luidheid en locatie
• Associatieve auditieve cortex
o Temporale kwab
o Maakt de waarneming mogelijk van de geluidsstimulus die we horen als
spraak, een schreeuw, muziek, onweer, enzovoort.
o Herinneringen van geluiden zijn hier opgeslagen
• Vestibulaire cortex (evenwicht)
o Posterior deel van de insula aangrenzend aan de pariëtale cortex
o Bewustzijn van balans
• Primaire olfactorische cortex
o Temporale kwab
o Krijgt informatie van de reukreceptoren uit de superior neusholte via de
olfactorische tractus
o Uitkomst is bewustzijn van verschillende geuren
• Gustatoire cortex
o In de insula diep van de temporale kwab
o Waarnemen van smaak
• Viscerale sensorische cortex
o Posterior van de gustatoire cortex
o Betrokken bij de bewuste waarneming van viscerale sensaties
▪ Maagklachten, volle blaas, het gevoel dat je longen op klappen staan,
etc.
Perceptuele systemen
Bron: Marieb H12
• Multimodale associatie gebieden
• Prefrontale cortex (anterior associatie gebied)
o In de frontale kwab
o Cognitie
o Herinneren
, o Personaliteit
o Werkt samen met geheugen (nodig voor abstracte ideeën, oordelen,
redeneren, vasthoudendheid en plannen)
• Posterior associatie gebied
o Ligt in de temporale, pariëtale en occipitale kwabben
o Herinneren van patronen en gezichten
o Lokalisatie in tijd en ruimte
o Het samenbrengen van verschillende sensorische input tot een
samenhangend geheel
o Gebied van Wernicke (begrijpen van gesproken en geschreven taal)
• Limbische associatie gebied
o Bevat o.a. de hippocampus
o Deel van het limbische systeem
o Zorgt voor de emotionele impact die een gebeurtenis belangrijk voor ons
maakt
Motorische systemen
Bron: Marieb H12
• Primaire motorische cortex
o Frontale kwab
o Vrijwillige bewegingen
• Premotorische cortex
o Frontale kwab
o Anterior van de primaire motorische cortex
o Plannen van bewegingen
o Kan vrijwillige acties beïnvloeden op basis van sensorische input
o Stuurt activerende impulsen naar de motorische cortex
• Gebied van Broca
o Frontale kwab
o Alleen in de linker hemisfeer
o Spraakgebied; stuurt de spieren aan die nodig zijn voor spraakproductie
o Ook actief als je aan het voorbereiden bent om te spreken en wanneer je
denkt aan andere vrijwillige bewegingen uit te voeren (anders dan spraak)
• Frontaal oog veld
o Frontale kwab
o Superior van gebied van Broca
o Stuurt vrijwillige bewegingen van de ogen
Plasticiteit
Bron: MB college 1
• Het vermogen van het zenuwstelsel om nieuwe verbindingen en structuren te maken
om je aan te kunnen passen aan de huidige situatie
• Maakt leren mogelijk
sensomotorisch leren
Geheugen
Bron: Marieb H12 en Mb college 1
• Het opslaan en ophalen van informatie
• Declaratief geheugen – feiten
o Namen
o Gezichten
o Woorden
o Datums
• Declaratief geheugen bestaat uit:
o Korte termijn geheugen (ook wel werkgeheugen)
▪ Beperkte opslag
▪ Seconden tot minuten
Gebruikte bronnen:
• Physical management for neurological conditions, 4e editie, Sheila Lennon
• Human anatomy & physiologie, 11e editie, Elaine N. Marieb
• Therapeutic Exercise: Foundations and Techniques, 7e editie, Kisner & Colby
• Gezondheidspsychologie, 4e editie, Morrison
• Studiehandleiding neurorevalidatie 2
• Mb colleges uit blok 1.4
• Mb, GC en FT colleges uit blok 2.3
• Hersenuitleg.nl
• Hersenstichting.nl
• Btsg.nl
• Meetinstrumentenindezorg.nl
• innovatiekringdementie.nl
• KNGF richtlijn Parkinson
• KNGF richtlijn beroerte
,Centraal zenuwstelsel
Ruggenmerg + hersenen
,Sensorische systemen
Bron: Marieb H12
• Primaire somatosensorische cortex
o Pariëtale kwab
o Posterior van de sulcus centralis
o Informatie van algemene sensorische receptoren in de huid, proprioceptoren
in skeletspieren, gewrichten en pezen.
• somatosensorische associatie cortex
o Posterior van de primaire somatosensorische cortex
o Pariëtale kwab
o Veel verbindingen met de primaire somatosensorische cortex
o Hoofdfunctie: integratie van sensorische input die zijn doorgegeven via de
primaire somatosensorische cortex om een begrip te vormen van iets dat
wordt waargenomen
• Primaire visuele cortex
o Occipitale kwab
o Ontvangt visuele informatie van het netvlies van het oog
• Associatieve visuele cortex
o Occipitale kwab
o Omringt de primaire visuele cortex
o Gebruikt visuele ervaringen om visuele stimuli te interpreteren dit maakt
herkenning van wat we zien mogelijk
• Primaire auditieve cortex
o Temporale kwab
o Informatie van de gehoorreceptoren uit het binnenoor
o Interpretatie van geluid als toonhoogte, luidheid en locatie
• Associatieve auditieve cortex
o Temporale kwab
o Maakt de waarneming mogelijk van de geluidsstimulus die we horen als
spraak, een schreeuw, muziek, onweer, enzovoort.
o Herinneringen van geluiden zijn hier opgeslagen
• Vestibulaire cortex (evenwicht)
o Posterior deel van de insula aangrenzend aan de pariëtale cortex
o Bewustzijn van balans
• Primaire olfactorische cortex
o Temporale kwab
o Krijgt informatie van de reukreceptoren uit de superior neusholte via de
olfactorische tractus
o Uitkomst is bewustzijn van verschillende geuren
• Gustatoire cortex
o In de insula diep van de temporale kwab
o Waarnemen van smaak
• Viscerale sensorische cortex
o Posterior van de gustatoire cortex
o Betrokken bij de bewuste waarneming van viscerale sensaties
▪ Maagklachten, volle blaas, het gevoel dat je longen op klappen staan,
etc.
Perceptuele systemen
Bron: Marieb H12
• Multimodale associatie gebieden
• Prefrontale cortex (anterior associatie gebied)
o In de frontale kwab
o Cognitie
o Herinneren
, o Personaliteit
o Werkt samen met geheugen (nodig voor abstracte ideeën, oordelen,
redeneren, vasthoudendheid en plannen)
• Posterior associatie gebied
o Ligt in de temporale, pariëtale en occipitale kwabben
o Herinneren van patronen en gezichten
o Lokalisatie in tijd en ruimte
o Het samenbrengen van verschillende sensorische input tot een
samenhangend geheel
o Gebied van Wernicke (begrijpen van gesproken en geschreven taal)
• Limbische associatie gebied
o Bevat o.a. de hippocampus
o Deel van het limbische systeem
o Zorgt voor de emotionele impact die een gebeurtenis belangrijk voor ons
maakt
Motorische systemen
Bron: Marieb H12
• Primaire motorische cortex
o Frontale kwab
o Vrijwillige bewegingen
• Premotorische cortex
o Frontale kwab
o Anterior van de primaire motorische cortex
o Plannen van bewegingen
o Kan vrijwillige acties beïnvloeden op basis van sensorische input
o Stuurt activerende impulsen naar de motorische cortex
• Gebied van Broca
o Frontale kwab
o Alleen in de linker hemisfeer
o Spraakgebied; stuurt de spieren aan die nodig zijn voor spraakproductie
o Ook actief als je aan het voorbereiden bent om te spreken en wanneer je
denkt aan andere vrijwillige bewegingen uit te voeren (anders dan spraak)
• Frontaal oog veld
o Frontale kwab
o Superior van gebied van Broca
o Stuurt vrijwillige bewegingen van de ogen
Plasticiteit
Bron: MB college 1
• Het vermogen van het zenuwstelsel om nieuwe verbindingen en structuren te maken
om je aan te kunnen passen aan de huidige situatie
• Maakt leren mogelijk
sensomotorisch leren
Geheugen
Bron: Marieb H12 en Mb college 1
• Het opslaan en ophalen van informatie
• Declaratief geheugen – feiten
o Namen
o Gezichten
o Woorden
o Datums
• Declaratief geheugen bestaat uit:
o Korte termijn geheugen (ook wel werkgeheugen)
▪ Beperkte opslag
▪ Seconden tot minuten
