Hoofdstuk 1 Motiverende gespreksvoering: een introductie
1.1 Wat is motiverende gesprekvoering?
Motiverende gespreksvoering is een cliënt- en doelgerichte communicatiestijl die die eigen
motivatie van cliënten probeert te vergroten door het verkennen en verminderen van hun
tegenstrijdige gevoelens (ambivalentie) over verandering, zodat er bij de cliënt een groter
commitment ontstaat om verandering te realiseren. Motivatie is een combinatie van:
1. Willen: de bereidheid om te veranderen
2. Kunnen: het vermogen om daadwerkelijk te veranderen
3. Klaar zijn: gereedheid, het is het juiste tijdstip om te veranderen
Dat mensen in probleemsituaties of met probleemgedrag desondanks vaak niet of
onvoldoende uit de problemen komen en zichzelf niet kunnen ontwikkelen, kan het gevolg
zijn van tegenstrijdige gevoelens die in de weg staan. Ze willen ergens wel, en tegelijkertijd
willen ze ook niet. Er zitten voor hun gevoel nog te veel voordelen aan de huidige situatie en
te weinig voordelen aan veranderen. Dit gevoel om te kunnen veranderen is minstens zo
belangrijk als de wil om te veranderen. Motiverende gespreksvoering richt zich op het
onderzoeken en verminderen van deze twijfel, met als doel dat mensen zichzelf overtuigen
van de voordelen van veranderen, en hun eigen mogelijkheden om te bereiken wat ze
willen. Pas daarna zullen ze bereid zijn om verder te gaan nadenken over concrete stappen.
1.2 Kenmerken van motivatie
Motivatie voorspelt actie
Motivatie voorspelt hoe groot de kans is dat iemand een bepaalde activiteit zal beginnen en
afmaken. Dat iemand gemotiveerd is, geeft geen garantie, maar vergroot wel de kans op
daadwerkelijke actie.
Motivatie is gedragsspecifiek
Wie denkt dat mensen uitsluitend ongemotiveerd of juist gemotiveerd zijn, vergeet dat ze
verschillend reageren op verschillende situaties. Motivatie is gekoppeld aan een bepaald
doel. Het is niet zo dat er ongemotiveerde of gemotiveerde personen bestaan. Je kunt
iemand heel goed begeleiden in het aanpakken van een deelprobleem zonder hem af te
schrijven als totaal niet-betrokken of ongemotiveerd.
Een cliënt die overlast veroorzaakt in de buurt waar hij woont, kan best wel willen
deelnemen aan bemiddeling (omdat hij denkt dat hij daarmee beter af is dan wanneer de
buren de politie bellen) en hij kan best wel de opgelegde boetes wegens burengerucht willen
betalen (om verhoging te voorkomen en om van het gezeur af te zijn), maar hij kan
tegelijkertijd helemaal niet willen ingaan op het voorstel om iets aan zijn alcoholgebruik te
doen (omdat hij daarmee voor zijn gevoel helemaal geen probleem heeft).
1.1 Wat is motiverende gesprekvoering?
Motiverende gespreksvoering is een cliënt- en doelgerichte communicatiestijl die die eigen
motivatie van cliënten probeert te vergroten door het verkennen en verminderen van hun
tegenstrijdige gevoelens (ambivalentie) over verandering, zodat er bij de cliënt een groter
commitment ontstaat om verandering te realiseren. Motivatie is een combinatie van:
1. Willen: de bereidheid om te veranderen
2. Kunnen: het vermogen om daadwerkelijk te veranderen
3. Klaar zijn: gereedheid, het is het juiste tijdstip om te veranderen
Dat mensen in probleemsituaties of met probleemgedrag desondanks vaak niet of
onvoldoende uit de problemen komen en zichzelf niet kunnen ontwikkelen, kan het gevolg
zijn van tegenstrijdige gevoelens die in de weg staan. Ze willen ergens wel, en tegelijkertijd
willen ze ook niet. Er zitten voor hun gevoel nog te veel voordelen aan de huidige situatie en
te weinig voordelen aan veranderen. Dit gevoel om te kunnen veranderen is minstens zo
belangrijk als de wil om te veranderen. Motiverende gespreksvoering richt zich op het
onderzoeken en verminderen van deze twijfel, met als doel dat mensen zichzelf overtuigen
van de voordelen van veranderen, en hun eigen mogelijkheden om te bereiken wat ze
willen. Pas daarna zullen ze bereid zijn om verder te gaan nadenken over concrete stappen.
1.2 Kenmerken van motivatie
Motivatie voorspelt actie
Motivatie voorspelt hoe groot de kans is dat iemand een bepaalde activiteit zal beginnen en
afmaken. Dat iemand gemotiveerd is, geeft geen garantie, maar vergroot wel de kans op
daadwerkelijke actie.
Motivatie is gedragsspecifiek
Wie denkt dat mensen uitsluitend ongemotiveerd of juist gemotiveerd zijn, vergeet dat ze
verschillend reageren op verschillende situaties. Motivatie is gekoppeld aan een bepaald
doel. Het is niet zo dat er ongemotiveerde of gemotiveerde personen bestaan. Je kunt
iemand heel goed begeleiden in het aanpakken van een deelprobleem zonder hem af te
schrijven als totaal niet-betrokken of ongemotiveerd.
Een cliënt die overlast veroorzaakt in de buurt waar hij woont, kan best wel willen
deelnemen aan bemiddeling (omdat hij denkt dat hij daarmee beter af is dan wanneer de
buren de politie bellen) en hij kan best wel de opgelegde boetes wegens burengerucht willen
betalen (om verhoging te voorkomen en om van het gezeur af te zijn), maar hij kan
tegelijkertijd helemaal niet willen ingaan op het voorstel om iets aan zijn alcoholgebruik te
doen (omdat hij daarmee voor zijn gevoel helemaal geen probleem heeft).
