Water-
of vet- Voorkomen
ADH Functies Deficiënties Toxiciteit
oplosb (ev in voedingsbronnen)
aar
M: 750µg - gezichtsvermogen - margarine/minarine - oogafwijkingen (nachtblindheid, - hoge inname carotenen
RE/dag - celllulaire differentiatie - dierlijke bronnen xerolftalmie) o opslag in vetweefsel
- rol in reproductie, o lever, vet, … - hyperplasmie o gele verkleuring huid
Vitamine A
Vet embryogenese en groei - verhoogde morbiditeit
V: 650µg - rode palmolie o niet toxisch
oplos - groei - nutritionele anemie
ER/dag - caroteen - acute vit A intoxicatie
baar - immuniteit - aantasting bot en tanden o kan fataal zijn
- antioxiderende eigenschappen o teratogene effecten
o chronische toxiciteit
10-15 - rol in mineraalmetabolisme - eigen aanmaak: blootstelling - weinig blootstelling aan zon - onmogelijk via teveel zonlicht
µg/dag - elementaire celprocessen huid aan zonlicht - tekort in voeding - hoge dosis via supplementen:
Vitamine D
Vet
- dierlijke producten - rachitis o hypercalciëmie
oplos
o visleverolie, vette vis, .. - osteomalacie o calciumneerslag
baar
- paddenstoelen - heupfracturen o weke weefsels
- margarine/minarine - calciumtekort o braken
- antioxidant - granen, zaden, graankiemen - Hemolytische anemie - pro-oxidans
- stabiliteit celmembraan - olie en margarines - neurologische stoornissen - invloed op stollingsmechanisme
Vitamine E
Vet
- cholesterolverlagend effect - groenten en fruit van het bloed
oplos
- cofactor enzymatische activiteit
baar
- genregulatie
- cofactor voor calciumbindende - bacteriële synthese in caecum - zelden bij volwassenen - teveel komt niet voor
eiwitten - spruiten, broccoli, spinazie, sla - baby’s: kans op tekort
Vitamine K
Vet
- sleutelrol bij bloedstolling - mindere mate: oliën
oplos
- sleutelrol bij botmineralisatie - stollingsstoornissen
baar
- foetale warfarinesyndroom
110mg/ - antioxiderende eigenschappen - aardappelen - vermoeidheid, verminderde - zelden teveel -> wordt
dag - versterkt absorptie non- - verse groenten en fruit eetlust uitgeplast
heemijzer in darm o kiwi, aardbei, citrusvruchten - verminderde wondheeling, - > 2 g/dag: darmklachten of
- nodig in immuunsysteem o broccoli, rode paprika spierzwakte diarree
Vitamine C
Water - reductie van foliumzuur tot - bloedend tandvlees
oplos actieve vorm - ijzertekort
baar - rijping collageen, kraakbeen, -
beenweefsel en dentine
- ademhalingsketen in cel
- bescherming tegen
nitrosamines
of vet- Voorkomen
ADH Functies Deficiënties Toxiciteit
oplosb (ev in voedingsbronnen)
aar
M: 750µg - gezichtsvermogen - margarine/minarine - oogafwijkingen (nachtblindheid, - hoge inname carotenen
RE/dag - celllulaire differentiatie - dierlijke bronnen xerolftalmie) o opslag in vetweefsel
- rol in reproductie, o lever, vet, … - hyperplasmie o gele verkleuring huid
Vitamine A
Vet embryogenese en groei - verhoogde morbiditeit
V: 650µg - rode palmolie o niet toxisch
oplos - groei - nutritionele anemie
ER/dag - caroteen - acute vit A intoxicatie
baar - immuniteit - aantasting bot en tanden o kan fataal zijn
- antioxiderende eigenschappen o teratogene effecten
o chronische toxiciteit
10-15 - rol in mineraalmetabolisme - eigen aanmaak: blootstelling - weinig blootstelling aan zon - onmogelijk via teveel zonlicht
µg/dag - elementaire celprocessen huid aan zonlicht - tekort in voeding - hoge dosis via supplementen:
Vitamine D
Vet
- dierlijke producten - rachitis o hypercalciëmie
oplos
o visleverolie, vette vis, .. - osteomalacie o calciumneerslag
baar
- paddenstoelen - heupfracturen o weke weefsels
- margarine/minarine - calciumtekort o braken
- antioxidant - granen, zaden, graankiemen - Hemolytische anemie - pro-oxidans
- stabiliteit celmembraan - olie en margarines - neurologische stoornissen - invloed op stollingsmechanisme
Vitamine E
Vet
- cholesterolverlagend effect - groenten en fruit van het bloed
oplos
- cofactor enzymatische activiteit
baar
- genregulatie
- cofactor voor calciumbindende - bacteriële synthese in caecum - zelden bij volwassenen - teveel komt niet voor
eiwitten - spruiten, broccoli, spinazie, sla - baby’s: kans op tekort
Vitamine K
Vet
- sleutelrol bij bloedstolling - mindere mate: oliën
oplos
- sleutelrol bij botmineralisatie - stollingsstoornissen
baar
- foetale warfarinesyndroom
110mg/ - antioxiderende eigenschappen - aardappelen - vermoeidheid, verminderde - zelden teveel -> wordt
dag - versterkt absorptie non- - verse groenten en fruit eetlust uitgeplast
heemijzer in darm o kiwi, aardbei, citrusvruchten - verminderde wondheeling, - > 2 g/dag: darmklachten of
- nodig in immuunsysteem o broccoli, rode paprika spierzwakte diarree
Vitamine C
Water - reductie van foliumzuur tot - bloedend tandvlees
oplos actieve vorm - ijzertekort
baar - rijping collageen, kraakbeen, -
beenweefsel en dentine
- ademhalingsketen in cel
- bescherming tegen
nitrosamines
