ACADEMIEJAAR 2021-2022
*
GESCHIEDENIS VAN BELGIË
SIEBE HEYE
,Inleiding
Breuklijnen model van Lipset en Rokkan (1967)
• Sociaal-economische breuklijn
• Levensbeschouwelijke breuklijn
• Platteland vs. stad
• Centrum vs. periferie
Luc Huyse => vormt een Belgisch model
• Levensbeschouwelijk => Katholieken vs. Vrijzinnigen
• Sociaal-economische breuklijn => werkgevers vs. Werknemers
• Communautaire breuklijn => Frans vs. Nederlands
Extra breuklijnen in huidig België (door globalisering)
• Ecologische breuklijn
• Etnische breuklijn
1
,H1: België avant la lettre
De ‘oude Belgen’
Startende bij Julius Caesar => Belgae
Moeilijk echte rechte lijn te trekken naar huidig België
Werd wel getrokken in romantisering van geschiedenis van België in 19e eeuw
Ambiorix & Ardense ham
De romeinse stempel
Romeinen = grote invloed op “België” via blijvende instellingen
• Recht
• Infrastructuur
• Kunst, taal & cultuur
• Christelijkheid => 4e eeuw na Christus
Grens van Romeinse volkeren en Germaanse volkeren is de rijn
Zorgt voor een quasi permanenten grens tussen Geromaniseerde en
Germaanse volkeren
De vroege middeleeuwen (500-1000)
=ontstaan ancien régime
Franken bezitten ons gebied => onder koning Clovis (Merovinger)
Laat zich dopen in 496 => samenvoeging kerk & staat
Merovingers worden vervangen door Karolingers
Bezitten geheel West-Europa onder Karel de Grote
Na zijn dood rijk in 3 delen verdeeld onze kleinzonen
2
, • Oost-Francië => Frankrijk
• West-Francië => Duitsland
• Midden rijk => Onze gebieden + andere
Na de Karolingen claimen andere vorsten onze gebieden
Hertogen van Bourgondië & Hertogen van Brabant
Franken introduceerde Feodalisme
Systeem van Leenheren en Leenmannen
Koning is de opperleenheer
Grond =erfelijk
Inruil van grond werd er trouwheid (Leenhulde) aan de koning verwacht
1. Bijstaan bij oorlogen
2. Geld betalen bij overerving
De koning is dus zo goed als afhankelijk van zijn kroondomeinen
= soms een rijkere Leenman dan de koning
Koning = Soevereine vorst => gelegitimeerd door god
Karel de Grote => werd gekroond tot keizer in 1800
Landadel probeert via feodale machtsstrijd opperleenheer te worden
1. Trouwen
2. Militaire macht uitoefenen
De hertogdommen komen niet overeen met de huidige provincies
Taal is ook geen factor in Ancien Régime
1. Guldensporenslag (1302)
Conflict: Vlaamse graaf (Leenman) & Franse koning (Leenheer)
Beide groepen beschikte over Nederlandssprekende als Franse
Dispuut over grond niet taal
3
*
GESCHIEDENIS VAN BELGIË
SIEBE HEYE
,Inleiding
Breuklijnen model van Lipset en Rokkan (1967)
• Sociaal-economische breuklijn
• Levensbeschouwelijke breuklijn
• Platteland vs. stad
• Centrum vs. periferie
Luc Huyse => vormt een Belgisch model
• Levensbeschouwelijk => Katholieken vs. Vrijzinnigen
• Sociaal-economische breuklijn => werkgevers vs. Werknemers
• Communautaire breuklijn => Frans vs. Nederlands
Extra breuklijnen in huidig België (door globalisering)
• Ecologische breuklijn
• Etnische breuklijn
1
,H1: België avant la lettre
De ‘oude Belgen’
Startende bij Julius Caesar => Belgae
Moeilijk echte rechte lijn te trekken naar huidig België
Werd wel getrokken in romantisering van geschiedenis van België in 19e eeuw
Ambiorix & Ardense ham
De romeinse stempel
Romeinen = grote invloed op “België” via blijvende instellingen
• Recht
• Infrastructuur
• Kunst, taal & cultuur
• Christelijkheid => 4e eeuw na Christus
Grens van Romeinse volkeren en Germaanse volkeren is de rijn
Zorgt voor een quasi permanenten grens tussen Geromaniseerde en
Germaanse volkeren
De vroege middeleeuwen (500-1000)
=ontstaan ancien régime
Franken bezitten ons gebied => onder koning Clovis (Merovinger)
Laat zich dopen in 496 => samenvoeging kerk & staat
Merovingers worden vervangen door Karolingers
Bezitten geheel West-Europa onder Karel de Grote
Na zijn dood rijk in 3 delen verdeeld onze kleinzonen
2
, • Oost-Francië => Frankrijk
• West-Francië => Duitsland
• Midden rijk => Onze gebieden + andere
Na de Karolingen claimen andere vorsten onze gebieden
Hertogen van Bourgondië & Hertogen van Brabant
Franken introduceerde Feodalisme
Systeem van Leenheren en Leenmannen
Koning is de opperleenheer
Grond =erfelijk
Inruil van grond werd er trouwheid (Leenhulde) aan de koning verwacht
1. Bijstaan bij oorlogen
2. Geld betalen bij overerving
De koning is dus zo goed als afhankelijk van zijn kroondomeinen
= soms een rijkere Leenman dan de koning
Koning = Soevereine vorst => gelegitimeerd door god
Karel de Grote => werd gekroond tot keizer in 1800
Landadel probeert via feodale machtsstrijd opperleenheer te worden
1. Trouwen
2. Militaire macht uitoefenen
De hertogdommen komen niet overeen met de huidige provincies
Taal is ook geen factor in Ancien Régime
1. Guldensporenslag (1302)
Conflict: Vlaamse graaf (Leenman) & Franse koning (Leenheer)
Beide groepen beschikte over Nederlandssprekende als Franse
Dispuut over grond niet taal
3
